Ανισότητες και μεσαία τάξη σε καλούς και χαλεπούς καιρούς

Μαρία Καραμεσίνη καθηγήτρια Οικονομικών στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, πρόεδρος και διοικήτρια του ΟΑΕ

Υπάρχει ισχυρή συσχέτιση μεταξύ του βαθμού οικονομικής ανισότητας, εισοδημάτων και πλούτου, και του μεγέθους της μεσαίας τάξης σε μια χώρα. Ωστόσο, η αύξηση ή η μείωση των ανισοτήτων δεν προέρχεται αναγκαστικά από τη συρρίκνωση ή τη διεύρυνση της μεσαίας τάξης.

Για παράδειγμα, η εκτόξευση των εισοδημάτων και του πλούτου των ανώτερων τάξεων ή η χειροτέρευση της θέσης των φτωχότερων τάξεων σε μια κοινωνία μπορούν να αυξήσουν τις οικονομικές ανισότητες, χωρίς να έχει αλλάξει η κατάσταση των μεσαίων εισοδηματικών στρωμάτων ή το μερίδιό τους στον συνολικό πληθυσμό.

Αν και τα εισοδήματα δεν δηλώνονται ποτέ επακριβώς και οι τοποθετήσεις σε φορολογικούς παραδείσους διαφεύγουν εντελώς από τις έρευνες εισοδήματος και πλούτου, τα στατιστικά στοιχεία για την ευρωπαϊκή ήπειρο δείχνουν αύξηση εισοδηματικών ανισοτήτων κατά τη δεκαπενταετία που προηγήθηκε της οικονομικής κρίσης του 2008 μόνο στις σκανδιναβικές χώρες και την Ανατολική Ευρώπη.

Στις υπόλοιπες χώρες οι ανισότητες παρέμειναν στάσιμες ή μειώθηκαν, ενώ τα μεσαία εισοδηματικά στρώματα διευρύνθηκαν ή διατηρήθηκαν. Στις τελευταίες χώρες, η συνεχής άνοδος της συμμετοχής των γυναικών στην αμειβόμενη εργασία και των νέων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, η αύξηση του ποσοστού των μεσαία αμειβόμενων θέσεων εργασίας στις προσλήψεις και η διατήρηση ή περιορισμένη διεύρυνση των μισθολογικών ανισοτήτων έδωσαν ώθηση στα μεσαία στρώματα και αντιστάθμισαν την αρνητική επίδραση άλλων παραγόντων.

Σε αυτούς συγκαταλέγονται η μεγάλη επέκταση των ευέλικτων μορφών απασχόλησης κυρίως στις γυναίκες, τους νέους, τους μετανάστες και τους εργαζόμενους χαμηλών προσόντων, η εκρηκτική άνοδος των ενοικίων και των τιμών κατοικίας, η αποδυνάμωση του δημόσιου τομέα ως εργοδότη με τις ιδιωτικοποιήσεις και την αύξηση των εργολαβιών, η διάβρωση του συστήματος κοινωνικής προστασίας, η μείωση του βαθμού κάλυψης των μισθωτών από συλλογικές συμβάσεις εργασίας και η τάση αποκέντρωσης του συστήματος συλλογικής διαπραγμάτευσης των μισθών.

Από το 2008 μέχρι σήμερα, στις ευρωπαϊκές χώρες, η εικόνα της εξέλιξης των ανισοτήτων και των συγκριτικών επιπτώσεων της κρίσης στις διάφορες εισοδηματικά τάξεις είναι αντιφατική, ακόμα και στις χώρες που εφάρμοσαν τις πιο σκληρές πολιτικές λιτότητας και είδαν μεγάλες μειώσεις στο βιοτικό επίπεδο του μεγαλύτερου μέρους του πληθυσμού.

Για παράδειγμα, στην Ελλάδα, την Ιρλανδία, την Ισπανία, την Ουγγαρία, την Κύπρο, την Εσθονία και τη Σλοβενία, οι ανισότητες αυξήθηκαν αισθητά, ενώ η κρίση έπληξε περισσότερο τις κατώτερες τάξεις παρά τα μεσαία στρώματα.

Αντίθετα, στην Ισλανδία, οι ανισότητες μειώθηκαν θεαματικά, ενώ στην Πορτογαλία και την Ιταλία έμειναν σταθερές, δείχνοντας ότι τα μέτρα και το δίχτυ προστασίας των κατώτερων τάξεων ήταν πιο ισχυρά από ό,τι στις προηγούμενες χώρες. Σε όλες όμως τις παραπάνω χώρες η μεσαία τάξη υπέστη σοκ -στη χώρα μας πανωλεθρία- και αντιμετωπίζει το παρόν της και το μέλλον των παιδιών της με μεγάλη ανασφάλεια και ανησυχία.

Η σιωπή για την ΠΑΛΜΥΡΑ

Γιατί τόση σιωπή από τον Κάμερον για την ανακατάληψη της Παλμύρας;

Ρόμπερτ Φισκ είναι δημοσιογράφος της εφημερίδας "Independent", πολεμικός ανταποκριτής και αναλυτής

 Η μεγαλύτερη στρατιωτική ήττα που έχει υποστεί το Ισλαμικό Κράτος σε περισσότερα από δύο χρόνια. Η ανακατάληψη της Παλμύρας, της ρωμαϊκής πόλης της αυτοκράτειρας Ζηνοβίας. Και είμαστε σιωπηλοί. Ναι, φιλαράκια, οι κακοί κέρδισαν, έτσι δεν είναι; Ειδάλως όλοι θα πανηγυρίζαμε, δεν θα πανηγυρίζαμε;

Πριν περάσει μια εβδομάδα από τότε που οι χαμένες ψυχές του "Ισλαμικού Χαλιφάτου" κατέστρεψαν τις ζωές περισσότερων από 30 αθώων ανθρώπων στις Βρυξέλλες, θα έπρεπε -δεν θα έπρεπε;- να χειροκροτάμε για την πιο συντριπτική στρατιωτική ανατροπή στη ιστορία του ISIS. Αλλά όχι. Καθώς οι μαύροι εκτελεστές έφευγαν από την Παλμύρα, οι κύριοι Ομπάμα και Κάμερον ήταν σιωπηλοί όπως ο τάφος στον οποίο έστειλε το ISIS τόσο πολλά από τα θύματά του. Εκείνος που χαμήλωσε την εθνική σημαία μας προς τιμήν του αποκεφαλιστή βασιλιά της Αραβίας (για τον Ντέιβ ομιλώ, φυσικά) δεν είπε ούτε λέξη.

Όπως συνήθιζε να λέει ο εδώ και πολύ καιρό νεκρός συνάδελφος της "Sunday Expess", Τζον Γκόρντον, σε κάνει να κουνιέσαι από τη θέση σου, έτσι δεν είναι; Ο συριακός στρατός, με την υποστήριξη, φυσικά, των Ρώσων του Βλαντίμιρ Πούτιν, κλωτσά τους κλόουν του ISIS από την πόλη και εμείς δεν τολμάμε να αρθρώσουμε ούτε λέξη, να πούμε "καλώς έγινε".

Όταν έπεσε η Παλμύρα πέρυσι, προβλέπαμε την πτώση του Μπασάρ Αλ Άσαντ. Αγνοήσαμε, σιωπήσαμε στο μεγάλο ερώτημα του συριακού στρατού: εφόσον οι Αμερικανοί μισούν τον ISIS τόσο πολύ, γιατί δεν βομβάρδισαν τα κονβόι αυτοκτονίας που έσπασαν τις γραμμές του συριακού στρατού; Γιατί δεν επιτέθηκαν στον ISIS;

"Εάν οι Αμερικανοί ήθελαν να καταστρέψουν τον ISIS, γιατί δεν τους βομβάρδισαν όταν τους είδαν;" με ρώτησε Σύρος στρατηγός μετά τη ήττα των στρατιωτών του. Ο γιος του είχε σκοτωθεί υπερασπιζόμεος τη Χομς. Οι άνδρες του αιχμαλωτίστηκαν και τους έκοψαν τα κεφάλια στις ρωμαϊκές αρχαιότητες. Ο Σύρος αξιωματούχος που ήταν υπεύθυνος για τις ρωμαϊκές αρχαιότητες (για τις οποίες νοιαζόμασταν τόσο πολύ, θυμάσαι;) αποκεφαλίστηκε και αυτός. Ο ISIS έβαλε τα γυαλιά του πάνω στο κομμένο κεφάλι του, για αστείο. Και ήμασταν σιωπηλοί τότε.

Ο Πούτιν το πρόσεξε αυτό, και μίλησε για αυτό, και πρόβλεψε με ακρίβεια την ανακατάληψη της Παλμύρας. Τα αεροπλάνα του επιτέθηκαν στον ISIS- τα αμερικανικά δεν το έκαναν- πριν από την κατάκτηση του συριακού στρατού. Δεν μπορούσα παρά να μειδιάσω όταν διάβασα ότι η αμερικανική στρατιωτική διοίκηση έκανε λόγο για δύο αεροπορικά πλήγματα κατά του ISIS κοντά στην Παλμύρα τις μέρες πριν από την ανακατάληψή της από το καθεστώς. Αυτό σας είπε όλα όσα χρειαζόταν να μάθετε για τον αμερικανικό "πόλεμο κατά της τρομοκρατίας". Ήθελαν να καταστρέψουν τον ISIS, αλλά όχι τόσο πολύ.

Έτσι στο τέλος, ήταν ο συριακός στρατός και οι φίλοι Χεζμπολά από τον Λίβανο και οι Ιρανοί και οι Ρώσοι που έδιωξαν τους φονιάδες του ISIS από την Παλμύρα και οι οποίοι -ο ουρανός να μας φυλάξει από τέτοιο κακό- θα επιτεθούν στη Ράκα, την "πρωτεύουσα" του ISIS στη Συρία. Έχω γράψει πολλές φορές ότι ο συριακός στρατός θα αποφασίσει το μέλλον της Συρίας. Εάν πάρουν πίσω τη Ράκα -και την Ντεΐρ Αλ Ζουρ, όπου το μέτωπο Αλ Νούσρα κατέστρεψε τον ναό της γενοκτονίας των Αρμενίων και πέταξε στους δρόμους τα κόκαλα των Χριστιανών που έπεσαν θύματα το 1915- υπόσχομαι ότι θα είσαστε πάλι σιωπηλοί.

Δεν υποτίθεται ότι θα καταστρέφαμε τον ISIS; Ξέχαστε το. Αυτό είναι δουλειά του Πούτιν. Και του Άσαντ. Προσευχηθείτε για την ειρήνη, φιλαράκια. Περί αυτού δεν πρόκειται; Και η Γενεύη, πού βρίσκεται αυτή ακριβώς;

...όπως με τους πρόσφυγες

ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΒΡΑΤΣΑΛΗ

Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει μια ισχυρή και μαζική κομματική οργάνωση. Επιπλέον δεν έχει και τη δυναμική που είχε πριν από δύο χρόνια. Το γεγονός ότι σημαντικό μέρος των ψηφοφόρων του έχασε τον αρχικό ενθουσιασμό του αλλά συγχρόνως έχει και την πλάτη του στραμμένη στα άλλα κόμματα, κάτι σημαίνει. Ειδικά όταν η μεγάλη πλειονότητα του κόσμου τοποθετείται ενάντια στο ενδεχόμενο νέων εκλογών. Προφανώς δεν περιμένει τίποτα καλύτερο από μια άλλη διακυβέρνηση.

Αν ισχύουν τα παραπάνω κι αν δεν θέλουμε η κυβέρνηση της Αριστεράς να εκφυλισθεί σε μια κυβέρνηση διαχείρισης και μόνο της κατάστασης, που σε κάποια επόμενη εκλογική αναμέτρηση θα την διαχειριστούν άλλες συντηρητικές δυνάμεις και πάλι, ένα είναι το ζητούμενο με το υπάρχον ασφυχτικό πλαίσιο. Πώς η κυβέρνηση θα εμπνεύσει τον κόσμο, όχι μόνο τον κόσμο της Αριστεράς, ώστε να γίνει ο ίδιος ο λαός ενεργητικός παράγοντας των εξελίξεων στη χώρα, σε όλο το φάσμα της κοινωνικής ζωής και κυρίως στο πεδίο της παραγωγής, κάθε είδους παραγωγής.

Η αντιμετώπιση του προσφυγικού από την κυβέρνηση έδειξε κάτι που έχει ο ΣΥΡΙΖΑ και δεν το έχει κανένα από τ' άλλα κόμματα, ούτε πρόκειται να το αποκτήσουν, γιατί είναι έξω από τη λογική τους. Έδειξε ότι, παρά τις λιγοστές δυνάμεις που διέθετε η κυβέρνηση στην αντιμετώπιση αυτής της τεράστιας τραγωδίας, παρά τη διαχρονική αναποτελεσματικότητα των μηχανισμών της διοίκησης, ενέπνευσε, στήριξε και ενθάρρυνε με τη στάση της τους ανθρώπους να εκφράσουν την αλληλεγγύη τους προς τους πρόσφυγες. Το τεράστιο κύμα αλληλεγγύης που αναπτύχθηκε ενάντια στον κυνισμό των περισσότερων ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, στήθηκε -παρά τα όποια λάθη- επειδή ακριβώς υπήρχε μια κυβέρνηση της Αριστεράς. Αυτή η κινητοποίηση του κόσμου δεν έγινε βέβαια για να στηρίξει την κυβέρνηση της Αριστεράς, αλλά για να υπερασπιστεί κάποιες βαθιές αξίες στις οποίες πίστευε, αξίες που η πλούσια και πολιτισμένη Δύση απεμπολεί, ελαφρά τη καρδία. Και ας μην ξεχνάμε βέβαια ότι αυτή η κινητοποίηση εμφανίστηκε από ανθρώπους που καθημερινά παλεύουν να τα βγάλουν πέρα με τα δικά τους προβλήματα.

Γι' αυτές τις αξίες όμως, γι'αυτή την επιθυμία του κόσμου που έτρεξε να βοηθήσει τους πρόσφυγες, η κυβέρνηση, δίνοντας εξ αρχής το στίγμα της Αριστεράς, ήταν και είναι ο εκφραστής του, το στήριγμά του. Αυτό το "όμως", όμως, δεν το αναφέρω για όσους στέκονται δίπλα στους πρόσφυγες, ούτε καν για τα κόμματα της αντιπολίτευσης, που το μόνο τους ενδιαφέρον είναι πώς θα φύγει η κυβέρνηση της Αριστεράς. Αφορά κυρίως στην κυβέρνηση της Αριστεράς, γιατί φοβάμαι ότι υποτιμά τη δύναμή της και δεν το ενεργοποιεί, όσο θα έπρεπε. Τι υποτιμά;

Εξηγούμαι, αρχίζοντας με το αξίωμα της επίγειας και όχι της επουράνιας Αριστεράς: Καμιά μεγάλη κοινωνική αλλαγή δεν είναι εφικτή, αν εν σπέρματι δεν υφίσταται ήδη στην ίδια την πραγματικότητα που επιδιώκεις να αλλάξεις.

Το κίνημα αλληλεγγύης, για παράδειγμα, στους πρόσφυγες, δεν ήρθε ως θεία φώτιση στους πολίτες, ούτε γεννήθηκε με την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ. Υπήρχε ήδη ως κοινωνική δράση -σε πολλή μικρότερη κλίμακα βέβαια- και την ανέδειξε, την στήριξε η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ επειδή αποτελεί αρχή και αξία της Αριστεράς. Γι' αυτό και γιγαντώθηκε μόλις προέκυψε τέτοια ανάγκη. Τέτοιες δράσεις, δράσεις που λειτουργούν ενάντια στις λογικές και πρακτικές που μας οδήγησαν, δεκαετίες τώρα, σε αυτή την κατάσταση, ενάντια σε στερεότυπα, προκαταλήψεις, υπάρχουν σε όλο το φάσμα της κοινωνικής ζωής και θα πρέπει να αναδειχτούν και να στηριχτούν.

Η κυβέρνηση της Αριστεράς μπορεί να αλλάξει τον τόπο και να μετατρέψει την απαισιοδοξία του κόσμου σε αισιοδοξία για το αύριο, αν δείξει με τον πιο σαφή τρόπο το αριστερό της στίγμα. Αν γίνει εκφραστής και μοχλός στήριξης αυτών των υπαρκτών δράσεων μετατρέποντάς τις σε ζωντανά κινήματα στους χώρους που υπάρχουν. Και οι καλύτερες προθέσεις να υπάρχουν στον χώρο της παιδείας, της υγείας, της οικονομίας και σε οποιονδήποτε άλλο τομέα, θα μείνουν προθέσεις, αν δεν καταφέρουν να πείσουν εξ αρχής αυτούς που θα πρέπει να τις υλοποιήσουν. Κάτι που μπορεί να επιτευχθεί αν η κυβέρνηση εκφράσει και στηρίξει ενεργά κάτι που υπάρχει ήδη στον αντίστοιχο χώρο... όπως με τους πρόσφυγες.

Είμαστε με αυτόν που είναι μαζί μας

  

Το συνδικαλιστικό κίνημα θα έπρεπε να οργανώσει τους άνεργους, να χτυπήσει τη μαύρη εργασία και την εργασιακή επισφάλεια κ.ά. Αλλά έχει σημασία να ξέρουμε καταρχήν ποιος είναι με το μέρος της μισθωτής εργασίας και ποιος είναι αντίπαλος της. Ποιος κάνει τουλάχιστον αυτά που μπορεί και ποιος αντίθετα προσπαθεί να κάνει την διαβίωση των μισθωτών ακόμη χειρότερη

 Σταμάτης  Θεοδωρόπουλος μέλος του Δ.Σ. της ΓΕΝΟΠ / ΔΕΗ

 Η μισθωτή εργασία είναι το μεγάλο θύμα της ύφεσης και των πολιτικών λιτότητας που επιβλήθηκαν στη χώρα. Και είναι εντυπωσιακό ότι τόσο οι εργοδοτικές οργανώσεις όσο και η αξιωματική αντιπολίτευση αρνούνται να αναγνωρίσουν αυτή την κατάσταση και επιμένουν σε προτάσεις που ρίχνουν κι άλλα βάρη στους εργαζόμενους.

Η έκθεση του ΙΝΕ - ΓΣΕΕ, που δημοσιοποιήθηκε πρόσφατα μας επιτρέπει να επισημάνουμε τις βασικές μορφές που έχει πάρει η συμπίεση του εισοδήματος αλλά και των εργασιακών δικαιωμάτων των μισθωτών. Και να βγάλουμε τα απαραίτητα πολιτικά συμπεράσματα.

Σύμφωνα με το ΙΝΕ - ΓΣΕΕ οι υποαπασχολούμενοι έχουν φτάσει το μισό εκατομμύριο. Υποθέτω ότι οι υποστηρικτές των ελαστικών μορφών απασχόλησης πανηγυρίζουν. Μισό εκατομμύριο άνθρωποι προσπαθούν να ζήσουν με λίγα κατοστάρικα ευρώ τον μήνα και με τη διαρκή επισφάλεια που είναι συνώνυμη με την ημιαπασχόληση.

Ακόμη περισσότεροι, μας λέει το ΙΝΕ, είναι αυτοί που εργάζονται «μαύρα». Συνήθως αυτοί οι συνάδελφοί μας παίρνουν κάτι παραπάνω «στο χέρι» και κάπως τα βγάζουν πέρα στην καθημερινότητά τους, αλλά βέβαια είναι ανασφάλιστοι και ίσως, το κυριότερο, δεν μαζεύουν ούτε ένσημα για τη σύνταξη ούτε προϋπηρεσία. Με δυο λόγια, δεν βλέπουν μέλλον.

Από τους «κανονικούς» εργαζόμενους, το 50% παίρνει καθαρά κάτω από 800 ευρώ και μόνον το 5,9% παίρνει περισσότερα από 1.300 ευρώ. 1.300 Χ 14=18.200. Εισόδημα μέχρι 20.000 θεωρείται χαμηλό από τα ΜΜΕ όταν μιλούν για «μεσαία εισοδήματα», βάζουν τον πήχη στις 20.000 και συνήθως στις 30.000. Και στη φορολογία εισοδήματος στις 20.000 είναι το πρώτο κλιμάκιο, το χαμηλό. Το 94% λοιπόν των μισθωτών έχουν επισήμως χαμηλά εισοδήματα.

Να προσθέσουμε επίσης ότι πάνω από ένα εκατομμύριο μισθωτοί πληρώνονται με καθυστέρηση αρκετών μηνών, συχνά ζουν με τα «έναντι» και, όταν εξοφληθούν κάποια από τα καθυστερούμενα, τα χρωστούν ήδη. Όπως και ότι αυξάνονται συνεχώς οι περιπτώσεις εξόφλησης μέρος του μισθού «σε είδος», τα γνωστά κουπόνια.

Και βέβαια, δίπλα σε όλους μας, υπάρχουν και ένα εκατομμύριο διακόσιες χιλιάδες άνεργοι. Αυτή η τραγική κατάσταση που επικρατεί στην αγορά εργασίας αναμφίβολα είναι η ρίζα της φθίνουσας καταναλωτικής ζήτησης. Όταν οι μισθωτοί δεν έχουν να αγοράσουν, η αγορά πεθαίνει. Ακόμη πιο σημαντικό, από τους νέους και τις νέες μας λείπει η προοπτική. Πώς να ανοίξεις σπίτι, πώς να κάνεις όνειρα μέσα στην επισφάλεια;

Κάποιοι έχουν το παραμύθι έτοιμο. «Μα, η Αράχωβα είναι γεμάτη τον χειμώνα και η Μύκονος το καλοκαίρι». Ναι, αλλά όχι από μισθωτούς. Κανείς δεν αμφιβάλλει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν πλούσιοι στη χώρα, οι ανισότητες οξύνθηκαν με την κρίση. Αλλά με ποια λογική η ευμάρεια των λίγων είναι δικαιολογία για τη φτώχεια των πολλών;

Από την σε αδρές γραμμές αποτύπωση της κατάστασης προκύπτει ένα απλό πολιτικό συμπέρασμα. Ζητούμενο είναι μια πολιτική ενίσχυσης της απασχόλησης και ανακούφισης των ανέργων. Μια πολιτική στήριξης των χαμηλόμισθων και αντιμετώπισης της μαύρης εργασίας.

Η κυβέρνηση της Αριστεράς δείχνει ότι έχει συναίσθηση αυτής της προτεραιότητας. Η δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη των άνεργων μπορεί να γίνει κατανοητό πόσο σημαντική είναι, κυρίως από αυτόν που έχει βρεθεί σε αυτή την κατάσταση. Η επιμονή να μην ψαλιδιστεί το αφορολόγητο όριο, όπως απαιτούσαν οι ανάλγητοι των «θεσμών», αφορούσε ακριβώς την υπεράσπιση των χαμηλών εισοδημάτων. Όπως και η άρνηση της παραπέρα «ελαστικοποίησης» της εργασίας, δηλαδή απελευθέρωση απολύσεων κ.λπ.

Προφανώς δεν είμαστε σε διάθεση να πανηγυρίζουμε γι' αυτά τα στοιχειώδη. Το συνδικαλιστικό κίνημα θα έπρεπε να έχει θέσει μεγαλύτερους στόχους, να οργανώσει τους άνεργους, να χτυπήσει τη μαύρη εργασία και την εργασιακή επισφάλεια κ.ά. Αλλά έχει σημασία να ξέρουμε καταρχήν ποιος είναι με το μέρος της μισθωτής εργασίας και ποιος είναι αντίπαλός της. Ποιος κάνει τουλάχιστον αυτά που μπορεί και ποιος αντίθετα προσπαθεί να κάνει τη διαβίωση των μισθωτών ακόμη χειρότερη.

Με αληθινή έκπληξη και οργή διάβασα την έκκληση του ΣΕΒ να περικοπεί στο μισό το αφορολόγητο μισθωτών και συνταξιούχων προκειμένου να υπάρξουν φοροελαφρύνσεις στα μεγάλα εισοδήματα. Με απλά λόγια, ο ΣΕΒ προτείνει από έναν εργαζόμενο που παίρνει 700 ευρώ το μήνα να κρατάμε 80 ευρώ φόρο στην πηγή, να παίρνει 620. Αν αυτό δεν είναι ταξική εμπάθεια, οι λέξεις έχουν χάσει το νόημά τους.

Το ΕΒΕΑ ακολούθησε με δικό του φυλλάδιο, που δεν προτείνει μεν την περικοπή του αφορολόγητου, αλλά είναι αφιερωμένο στην ανάγκη μεγάλων φοροελαφρύνσεων στα υψηλά εισοδήματα και στις επιχειρήσεις. Δεν είναι Γιάννης, είναι Γιαννάκης, γιατί όλοι καταλαβαίνουμε τι θα ζητήσουν σε αντάλλαγμα οι «θεσμοί» (για την ακρίβεια το ζητούσαν ήδη). Επίσης το ΕΒΕΑ τονίζει πόσο υψηλές είναι οι εργοδοτικές εισφορές σε μια εποχή που αγωνιζόμαστε για τη σωτηρία του ασφαλιστικού συστήματος. Αλλά προφανώς πρέπει να πληρώσουν μόνον οι μισθωτοί και γι' αυτό.

Ενώ η αξιωματική αντιπολίτευση αποδέχεται άνετα τον ρόλο της πολιτικής εκπροσώπησης των εργοδοτικών οργανώσεων. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης στην πρώτη του ομιλία στη Βουλή έσπευσε να ανοίξει πάλι το θέμα των απολύσεων στο Δημόσιο. Είναι υπέρ κάθε «μεταρρύθμισης» που αυξάνει τις ελαστικές μορφές απασχόλησης και που μεταφέρει τα φορολογικά και ασφαλιστικά βάρη ακόμη περισσότερο στους μισθωτούς. Και τα αιτιολογεί αυτά με τον νεοφιλελεύθερο μύθο της ανάπτυξης που δήθεν θα φέρει η ασυδοσία της αγοράς.

Χωρίς τη δυνατότητα των μισθωτών να καταναλώνουν, καμιά ανάπτυξη δεν είναι εφικτή. Ο εξαγωγικός προσανατολισμός μιας οικονομίας χωρίς εσωτερική αγορά είναι τριτοκοσμικό μοντέλο και δεν οδηγεί σε βιώσιμη ανάπτυξη. Μετά τέσσερις δεκαετίες αποτυχημένων πειραμάτων του νεοφιλελεύθερου ΔΝΤ σε όλο τον πλανήτη, αυτό θα έπρεπε να θεωρείται πια αυτονόητο.

Ο κόσμος της μισθωτής εργασίας δεν αντέχει άλλες θυσίες. Δεν τρομάζει από την προπαγάνδα των ΜΜΕ, από τη γραφειοκρατία του Παναγόπουλου, από το θράσος του ΣΕΒ, από τον ρεβανσισμό του Μητσοτάκη. Ο κόσμος της εργασίας είναι με την Αριστερά, γιατί και η Αριστερά είναι μαζί του. Στα εύκολα και στα δύσκολα, με το πείσμα αυτών που δίνουν σχήμα στον κόσμο με τα χέρια και το μυαλό τους.