Έχουν προτιμήσεις οι δικαστές;

Οι κριτές (πρέπει να) κρίνονται όταν επιλέγουν νομοθετικό ρόλο

 Κώστας Δουζίνας: βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ, καθηγητής Πολιτικής και Νομικής Φιλοσοφίας, Πανεπιστήμιο Λονδίνου

«Το Σύνταγμα είναι ό,τι πει το Ανώτατο Δικαστήριο», έλεγε ο Ολιβερ Χολμς, ο σημαντικότερος Αμερικανός δικαστής του 20ού αιώνα. Ο χρησμός έχει άμεση σχέση με την πρόσφατη αντιπαράθεση για τις δικαστικές αποφάσεις. Οσοι καταγγέλλουν την κριτική των δικαστών αγνοούν τη θεωρητική συζήτηση περί νομικής ερμηνείας. Αν ανοίξετε οποιοδήποτε ελληνικό ή ξένο νομικό περιοδικό, θα βρείτε έντονα επικριτικά άρθρα για τη δικαστική αστοχία και ασυνέπεια ή για την άγνοια της νομολογίας. Κι αυτό δεν θεωρείται θεσμικά «απρεπές», αλλά αναγκαίο για τη βελτίωση του δικαίου. Οι δικαστικές ενώσεις όμως υποστηρίζουν ότι οι αποφάσεις είναι πάντα δίκαιες σωστές. Πώς συμβιβάζονται αυτά;

Το Σύνταγμα και οι νόμοι αποτελούνται από γενικούς κανόνες που δεν μπορούν να προβλέψουν τις χιλιάδες των υποθέσεων που θα προκύψουν. Επειδή, λοιπόν, το κείμενο του νόμου δεν έρχεται με οδηγίες χρήσης, πρέπει πρώτα να ερμηνευθεί. Αλλά, όπως μας διδάσκει η ερμηνευτική, αυτό δεν σημαίνει την ανάσυρση του ενός «ορθού» νοήματος που βρίσκεται κρυμμένο στη διάταξη και περιμένει την αποκάλυψή του. Οι περισσότερες διαφωνίες περί συνταγματικότητας δημιουργούνται γιατί υπάρχουν τουλάχιστον δύο αντικρουόμενες, αλλά εξίσου εύλογες νομικά, ερμηνείες. Αν δεν υπήρχε αυτή η αμφισβήτηση, η υπόθεση δεν θα έφτανε στα δικαστήρια. Αυτός είναι και ο λόγος που τα νομικά συστήματα προβλέπουν δεύτερο και τρίτο δικανικό βαθμό, χωρίς, βέβαια, να πιστεύουν ότι ο σύμβουλος Επικρατείας ή ο αρεοπαγίτης «ξέρει» τον νόμο καλύτερα από τον πρωτοδίκη. Απλώς μεταφέρουν την ευθύνη των δύσκολων αποφάσεων σε πολλούς δικαστές, οι οποίοι συνήθως αποφασίζουν με ψηφοφορία. Αργότερα το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας βαπτίζεται ως η μοναδική ορθή απόφαση.

Παράδειγμα κειμενικής απροσδιοριστίας αποτελούν οι διατάξεις για το «δικαίωμα στη ζωή» ή την «αξιοπρέπεια» των Συνταγμάτων και των καταλόγων δικαιωμάτων. Η διατύπωση δεν βοηθάει στη λύση των τεράστιων προβλημάτων που ανακύπτουν: Είναι νόμιμες η άμβλωση (το μεγαλύτερο πρόβλημα για το αμερικανικό Ανώτατο Δικαστήριο, που πρώτο κατοχύρωσε για τον εαυτό του την εξουσία ελέγχου της συνταγματικότητας των νόμων), η θανατική ποινή, η ευθανασία; Περιλαμβάνει η «αξιοπρέπεια» τις απαραίτητες προϋποθέσεις για επιβίωση, όπως τροφή, στέγη, περίθαλψη; Η γραμματική ερμηνεία της διάταξης περί δικαιώματος στη ζωή αποτελεί την αρχή της αντιπαράθεσης για το νόημά της και ουδόλως βοηθά στη λύση. Τα πράγματα δυσκολεύουν ακόμη περισσότερο όταν η αντιδικία είναι αποτέλεσμα σύγκρουσης ανάμεσα σε αντικρουόμενα δικαιώματα. Η κρίσιμη αντιπαράθεση ανάμεσα στην ελευθερία και την ασφάλεια, που έχει αποκτήσει τόση σημασία πρόσφατα, δεν μπορεί να λυθεί από τους δικαστές βάσει της κυριολεκτικής ερμηνείας των σχετικών διατάξεων. Οι δικαστές πρέπει να αποφασίσουν -και όχι να ερμηνεύσουν- χρησιμοποιώντας, στην καλύτερη περίπτωση, μια γενική πολιτική ή ηθική θεώρηση για το πώς (πρέπει να) λειτουργεί μια δημοκρατική κοινωνία και πόσο (επιτρέπεται να) περιορίζει τις ελευθερίες για να προστατεύσει τους πολίτες. Πολύ συχνά λαμβάνονται αποφάσεις με μια επίφαση επιχειρηματολογίας ή και με πλήρη απουσία της. Και στις δύο περιπτώσεις, ιδεολογικές, ηθικές ή αισθητικές πεποιθήσεις μπαίνουν αναπόφευκτα στο σκεπτικό της απόφασης, με δεδομένο ότι καμία ερμηνεία ή ερμηνευτής δεν λειτουργεί σε κοινωνικό κενό.

Η πιο ολοκληρωμένη συζήτηση για τα θέματα αυτά γίνεται στην Αμερική. Απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου με ψήφους 5 κατά 4 κατοχύρωσε την εκλογή του Προέδρου Μπους. Στις προεδρικές εκλογές η δυνατότητα του Προέδρου να επιλέξει δικαστές, αλλάζοντας την ιδεολογική σύνθεση του Ανώτατου Δικαστηρίου, αποτελεί κεντρικό διακύβευμα. Αναγνωρίζεται, λοιπόν, ότι η ερμηνεία του Συντάγματος δεν είναι «αντικειμενική» και οι πεποιθήσεις των δικαστών πρέπει να λαμβάνονται υπόψη στην επιλογή τους. Θα μου πείτε, άλλο οι ΗΠΑ, άλλο η Ελλάδα. Αλλο κριτική από πανεπιστημιακούς, άλλο από υπουργούς. Αλλά αυτό θα ίσχυε αν η ελληνική θεωρία και οι δικαστές είχαν ανακαλύψει μέθοδο ερμηνείας, άγνωστη στον υπόλοιπο κόσμο, που εγγυάται την ορθότητα των αποφάσεών τους.

Ας δούμε μερικές πρόσφατες αποφάσεις που έγιναν αντικείμενο κριτικής. Το πρώτο και δεύτερο μνημόνιο ήταν συνταγματικά. Ο νόμος Παππά για την αδειοδότηση της τηλεόρασης κρίθηκε αντισυνταγματικός. Ο νόμος Μπαλτά για την επιλογή διευθυντών στα σχολεία, αντισυνταγματικός (ΣτΕ). Η παράταση των συμβάσεων συμβασιούχων στους ΟΤΑ, επίσης αντισυνταγματική (Ελεγκτικό Συνέδριο). Η μείωση των αποδοχών των δικαστικών λειτουργών, στρατιωτικών και αστυνομικών κρίθηκε αντισυνταγματική αναδρομικά (Μισθοδικείο). Η μη καταβολή των δεδουλευμένων από εργοδότες δεν αποτελεί βλαπτική μεταβολή της συμβατικής σχέσης (Αρειος Πάγος). Υπάρχουν, βέβαια, αιτιολογία των αποφάσεων και μειοψειφούσες απόψεις. Αλλά στο τεράστιο αρχείο της νομολογίας και της δικολαβικής μπορεί να βρεθούν αιτιολογήσεις για κάθε απόφαση και την αντίθετή της.

Οι πολιτικές προτιμήσεις των δικαστών δεν ενδιαφέρουν τη θεωρία. Αλλά είμαστε υποχρεωμένοι να εξετάσουμε τις πολιτικές επιπτώσεις των αποφάσεών τους. Νομοθετήματα του πυρήνα των προγραμματικών δεσμεύσεων της κυβέρνησης ακυρώθηκαν, ενώ πολύ χειρότερα των προηγούμενων κυβερνήσεων επιβραβεύτηκαν. Τα νομικά συστήματα έχουν ασφαλιστικές δικλίδες για να αποτρέπουν αποφάσεις που υποσκάπτουν τη λαϊκή κυριαρχία και απονομιμοποιούν τη δημοκρατία, όταν, μάλιστα, τα επιχειρήματα των δύο πλευρών είναι ισορροπημένα. Στις ΗΠΑ ονομάζονται «πολιτικές αποφάσεις», στη Βρετανία «βασιλικό προνόμιο», στην Ελλάδα «αρχή της ανάγκης». To ΣτΕ τη χρησιμοποίησε για να ανακαλύψει τη συνταγματικότητα των μνημονίων, όχι όμως του νόμου Παππά.

Δεν καταργεί όμως η υπουργική κριτική τη διάκριση των εξουσιών; Η αυστηρή μορφή της, για την οποία τόσα δάκρυα χύθηκαν πρόσφατα, δεν ισχύει ούτε σήμερα, όπως δεν ίσχυε ούτε την εποχή του Μοντεσκιέ. Κρίσιμες δικαστικές αποφάσεις υποκαθιστούν λειτουργικά τη νομοθετική εξουσία. Στην Ευρώπη η αρχή της άμεσης εφαρμογής και της ανωτερότητας του ενωσιακού δικαίου σε σχέση με το εθνικό αποτελεί απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, χωρίς κανένα έρεισμα στις διατάξεις των Συνθηκών. Οι δικαστές συστηματικά νομοθετούν υπό το πρόσχημα ότι ερμηνεύουν ή εφαρμόζουν τον νόμο. Οι νομικοί το ξέρουν, αλλά δυσκολεύονται να παραδεχτούν ότι η δικαστική «νομοθέτηση» προωθεί συγκεκριμένες πολιτικές απόψεις. Ετσι επιλέγουν τον μύθο της «ουδετερότητας» και της «αντικειμενικότητας». Για τη σύγχρονη κριτική νομική θεωρία όμως οι δικαστές δεν είναι μόνον ερμηνευτές, αλλά και διαμορφωτές των κανόνων. Οι κριτές (πρέπει να) κρίνονται όταν επιλέγουν νομοθετικό ρόλο, που θα μπορούσαν θεσμικά να αποφύγουν, στον πυρήνα της κυβερνητικής εξουσίας. Αλλιώς το κράτος των δικαστών υποκαθιστά τη λαϊκή κυριαρχία.

Η ατέρμονη γραφειοκρατία της αποποίησης μιας...καρέκλας

  Ζωή Λιβανίου βουλευτής Εύβοιας του ΣΥΡΙΖΑ

Είναι πραγματικά αδιανόητο να εισέρχονται στα έδρανα του κοινοβουλίου άνθρωποι που δεν έχουν καμία ιστορία, καμία εξάρτηση, καμία σχέση με την τέχνη της πολιτικής που διαχέεται στους μύστες μέσα από μια σύνθετη διαδικασία εκπαίδευσης

Παραπλανητικός ο τίτλος, ίσως και άστοχος δεδομένου ότι ένα σημαντικό ποσοστό των Ελλήνων αναγκάζεται να αποποιηθεί κληρονομιές υπό το βάρος των χρεών και των υποχρεώσεων που συνεπάγεται η αποδοχή τους. Υπάρχει όμως και μια άλλη όψη της πραγματικότητας, με ανθρώπους που κληρονομούν εν ζωή και μετά θάνατον, με ανθρώπους που βάλουν κατά του Δημοσίου και του κοινωνικού κράτους, παρά το ότι διαχρονικά τρέφονται οικογενειακώς από το Ελληνικό Δημόσιο.

Ο λόγος φυσικά για τους «καταληψίες» του ελληνικού πολιτικού συστήματος που κληρονόμησαν θέσεις, εξουσία, ακόμα και ολόκληρες κοινοβουλευτικές ομάδες (ή τους απογόνους αυτών). Άνθρωποι που δεν τους έφτασε το γεγονός ότι για σχεδόν έναν αιώνα τους τρέφει το ελληνικό κράτος, παρά τις προσπάθειές τους να καταργήσουν κάθε έννοια κοινωνικού δικαιώματος, που δεν δίστασαν να αποδεχτούν ακόμα και τον «άδολο» εξοπλισμό των πολιτικών τους γραφείων, που το Ελληνικό Δημόσιο χρηματοδότησε τις σπουδές τους στο εξωτερικό για να εμφανίζονται σήμερα «ειδήμονες», άνθρωποι που έμαθαν να κουνούν το δάκτυλο εναντίον των «αμαθών» διότι τόλμησαν να αντιπαρατεθούν μαζί τους, και ο ελληνικός λαός, άκουσον - άκουσον, τους εμπιστεύτηκε.

Είναι πραγματικά αδιανόητο να εισέρχονται στα έδρανα του κοινοβουλίου άνθρωποι που δεν έχουν καμία ιστορία, καμία εξάρτηση, καμία σχέση με την τέχνη της πολιτικής που διαχέεται στους μύστες μέσα από μια σύνθετη διαδικασία εκπαίδευσης. Η πρώτη φορά που άκουσα το όνομα Μητσοτάκης ήμουν 8 χρονών, το 1965. Έκτοτε, από την πτώση της δικτατορίας και μετά, δεν θυμάμαι να υπήρξε κοινοβουλευτική περίοδος στη μεταπολίτευση χωρίς το όνομα Μητσοτάκη να κάθεται σε κάποιο από τα έδρανα της Βουλής. Η κόρη του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη είναι βουλευτής από το 1989, με διάλειμμα τη θητεία στον Δήμο Αθηναίων. Ο ίδιος ο Κυρ. Μητσοτάκης είναι εκλεγμένος βουλευτής από το 2004, ήδη 13 χρόνια! Η Κοινοβουλευτική Ομάδα του, στη συντριπτική πλειονότητά της, έχει συνεχή παρουσία στη Βουλή για περισσότερα από 15 χρόνια! Πολλοί από αυτούς, νέοι στην ηλικία, επιδεικνύουν την πολιτική διαδρομή τους που ξεπερνά την εικοσαετία, ακόμη και αν βρίσκονται στην τέταρτη δεκαετία της ζωής τους.

Έχει, όμως, δίκιο. Είναι απαράδεκτο οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ να στηρίζουν την κυβέρνησή τους. Δεν περιγράφεται η αδυναμία τους να αντιληφθούν το συμφέρον της χώρας και τις δυνατότητες της ελληνικής οικονομίας, που μόνο οι επαΐοντες της Δεξιάς και της αγοράς μπορούν να αξιοποιήσουν! Αυτοί ξέρουν και το έχουν αποδείξει! Καμία άλλη κοινωνική τάξη στην Ελλάδα δεν κατάφερε να αξιοποιήσει με αυτόν τον τρόπο την περιουσία του ελληνικού λαού για ίδιον όφελος. Το γεγονός της χρεοκοπίας μας δεν οφείλεται στους επαΐοντες της πολιτικής ζωής του τόπου, αλλά στα λάθη του ελληνικού λαού που τόλμησε να αποκτήσει δικαιώματα και εν συνεχεία να τα υπερασπιστεί. Και βέβαια, πάντα υπάρχει μια εξήγηση! Οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ ψηφίζουν για να διατηρήσουν τις καρέκλες τους(!) αφού καμία άλλη λογική εξήγηση δεν μπορεί να βρει η αξιωματική αντιπολίτευση (αυτό μας είπε προσφάτως στη Βουλή ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης δείχνοντας με το δάχτυλο).

Μια μικρή λεπτομέρεια

Οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ είναι στο σύνολό τους δεσμευμένοι να ψηφίσουν τον περιορισμό στις θητείες των βουλευτών στην επερχόμενη πρόταση συνταγματικής αναθεώρησης. Ο κ. Μητσοτάκης και η Κοινοβουλευτική Ομάδα του τι θα πράξουν; Μπορούν οι κληρονόμοι της πολιτικής να απέχουν από τα δημόσια ταμεία έστω και για μία θητεία εξυπηρετώντας τις ανάγκες τους από τις περιουσίες που έχτισαν στις πλάτες του ελληνικού λαού; Εμείς, οι «ανεπάγγελτοι», μπορούμε. Δεν έχουμε κανένα πρόβλημα και κανέναν περιορισμό. Δεν έχουμε υποχρεώσεις ούτε συμβάσεις αορίστου χρόνου με «ανώνυμους» χρηματοδότες. Κινούμαστε πιο άνετα στις γειτονιές μας και στα μικρά μας σαλόνια! Αυτοί που γεννήθηκαν στα μεγάλα σαλόνια συνήθως δυσκολεύονται να προσαρμοστούν σε κάτι λιγότερο από το όλα. Εμείς, ούτε ξεκινήσαμε καριέρα ως χρυσά στελέχη μηδενικής εμπειρίας ούτε πρόκειται να γίνουμε ποτέ χρυσά στελέχη. Δεν το επιδιώξαμε και δεν πρόκειται να το επιδιώξουμε.

Επιζητούμε και αγωνιζόμαστε για την αποκατάσταση του κράτους δικαίου, για την επιστροφή της κοινωνικής δικαιοσύνης. Μέσα σε όλα όσα έχουμε ακόμη να κάνουμε πρέπει να προσθέσουμε μία ακόμη υποχρέωση. Να παλέψουμε για να ηττηθούν οι «φεουδάρχες» της πολιτικής για ακόμα μια φορά. Να ηττηθούν οι «αριστοκράτες» της πολιτικής και τα τζάκια τους, να αναγκαστούν να αφήσουν τις καρέκλες που κληρονόμησαν χωρίς να δίνουν τίποτα στην κοινωνία, παρά μόνο να τους αρπάζουν ακόμη και τη ζωή. Γιατί να μην ξεχνάμε ότι τα κρεβάτια εντατικής θεραπείας στο Ντυνάν και σε άλλα νοσοκομεία εμείς δεν τα κρατάμε για τους δικούς μας.

Για εμάς οι ζωές όλων έχουν την ίδια αξία. Αυτές είναι οι δικές μας αξίες και γι’ αυτές θα παλεύουμε.

Το ΚΚΕκαι οι λόγοιτης τυφλής αντιπολίτευσης

Δ. Χρήστου

Η συμμετοχή του ΚΚΕ στη συμμαχία κατά της κυβέρνησης έχει εξήγηση. Καλύτερα να έχεις έναν σκληρό δεξιό απέναντι, παρά έναν αριστερό που μπορεί να ξεγελάσει τις λαϊκές μάζες και να βελτιώσει το επίπεδο ζωής των πολιτών με μεταρρυθμίσεις

Δεν νομίζω ότι έχει ξανασυμβεί και πολύ αμφιβάλλω αν θα επαναληφθεί, όλα τα κόμματα της αντιπολίτευσης, επτά συνολικά, να ασκούν τόσο μανιώδη αντιπολίτευση, πολλές φορές μάλιστα, με τα ίδια λόγια. Και καλά ο Κυριάκος. Βούτηξε τη Ν.Δ. και την έκανε όχημα προσωπικών συμφερόντων. Και καλά η κ. Γεννηματά που έχει μια ομάδα με στερητικό σύνδρομο. Καμιά απορία για τη Χρυσή Αυγή, το κόμμα του Σταύρου Θεοδωράκη και το μαγαζί του κυρίου Βασίλη. Το ΚΚΕ όμως;

ΤΙ ΕΓΙΝΕ εκείνο το κόμμα που μάθαμε την πολιτική από το 1974 και μετά; Τι έγινε εκείνο το υπεύθυνο κόμμα που στις εκλογές του 1981 σημείωνε από την πρώτη σελίδα του “Ριζοσπάστη”: “ΜΕΓΑΛΗ ΝΙΚΗ”. Και συμπλήρωνε: “Συντριπτική πλειοψηφία των δημοκρατικών δυνάμεων. Σαφής λαϊκή εντολή για ουσιαστική αλλαγή”; Είναι σαφές τι συνέβη. Συνέβη, μετά την κατάρρευση της ΕΣΣΔ, ως παγκόσμιο κέντρο του διεθνούς κινήματος, το ΚΚΕ να διασπαστεί ακριβώς στη μέση. Αυτοί που κράτησαν τον τίτλο, απελευθερώθηκαν από την καταπίεση των γερόντων του Περισσού που κρατούσαν τα γκέμια.

ΟΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟΙ από εκείνους που έμειναν, δεν είχαν τις ικανότητες και την τρέχουσα κοινωνική γείωση για να αντιληφθούν και κυρίως, για να μπορούν να απαντήσουν, ποιος είναι ο ρόλος του ΚΚΕ στη νέα εποχή της παγκοσμιοποίησης. Δεν είχαν την ικανότητα και το πολιτικό βάθος να συνθέσουν το νέο αφήγημα. Και όχι μόνο δεν έμειναν συνεπείς στη γραμμή της μεταπολιτευτικής περιόδου, αλλά απελευθερωμένοι, κάποιοι ψωνίστηκαν, ότι ο Περισσός από εδώ και πέρα θα είναι το κέντρο, ο θεματοφύλακας του παγκόσμιου κομμουνιστικού κινήματος.

ΚΑΙ ΥΣΤΕΡΑ ήρθε ο Τσίπρας με τον ΣΥΡΙΖΑ. Τον ΣΥΡΙΖΑ που δέχτηκε την ευθύνη διακυβέρνησης της χώρας. Τον ΣΥΡΙΖΑ που ο ελληνικός λαός εμπιστεύτηκε για να τον βγάλει από την καταστροφή. Συγκλονίστηκε όλος ο κόσμος από αυτήν την αλλαγή στην Ελλάδα. Αμέσως τέθηκε σε εφαρμογή σχέδιο να ρίξουν την πρώτη αριστερή κυβέρνηση. Συγκλονίστηκαν όλοι, εκτός από τα στελέχη του ΚΚΕ. Αυτοί επέλεξαν το κλασικό χριστιανικό δόγμα που άνθισε τον μεσαίωνα. Το: πίστευε και μη ερεύνα. Η γραμμή τους απλή. Ούτε πολιτικές συνεργασιών και συμμαχιών, ούτε ανάλυση του νέου διεθνούς τοπίου των συμμαχιών, των αγορών και των κινητήριων δυνάμεων στην παγκόσμια σκακιέρα. Καμία ερμηνεία για τη διάλυση και εξαφάνιση των κομμουνιστικών κομμάτων στην Ευρώπη. Καμία περιέργεια και ανάλυση του φαινομένου της Κίνας. Και απ' την άλλη καμιά αναστολή να πουλήσουν σε περίεργη off shore το τηλεοπτικό κανάλι του κόμματος!

ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ για το ΚΚΕ είναι συγκλονιστικά απλά: “Τίποτα δεν αλλάζει στον καπιταλισμό. Όλα θα αλλάξουν στον σοσιαλισμό”. Και πώς θα γίνει ο σοσιαλισμός; Θα εξεγερθεί η εργατική τάξη και η αγροτιά και θα καταλάβουν επαναστατικά την εξουσία την οποία θα αναθέσουν στο κόμμα. Η δικτατορία του προλεταριάτου, που ήταν δικτατορία της κομματικής γραφειοκρατίας, θα είναι γεγονός, σύμφωνο με τα ιερά βιβλία. Οι σύντροφοι, όπως είχε πει με θυμό ο μεγάλος Ζοζέ Σαραμάγκου: “δεν έχουν καμία γαμημένη ιδέα σε τι κόσμο ζουν”. Όμως, να που και εκεί στην Πορτογαλία οι σύντροφοι συζήτησαν με τον αντίστοιχο ΣΥΡΙΖΑ και αποφάσισαν να ενώσουν τις δυνάμεις τους στηρίζοντας τους σοσιαλιστές να κάνουν κυβέρνηση με κοινό πρόγραμμα, για να απαλλαγεί η χώρα από τις καταστροφικές επιλογές της Δεξιάς που οδήγησαν σε μνημόνιο λιτότητας. Κανένα πρόβλημα για τους δικούς μας. Αποκήρυξαν το ΚΚΠ ως ρεφορμιστικό και καθάρισαν.

ΟΠΟΤΕ είναι πολύ λογικό ο Δ. Κουτσούμπας που κατήγγειλε αντιλαϊκή επίθεση διαρκείας και προσπάθεια εξαπάτησης του λαού από την πλευρά της κυβέρνησης, αφού, όπως είπε, τα πλεονάσματα θα προέλθουν από ληστεία των λαϊκών εισοδημάτων, ενώ αναφορικά με το χρέος σημείωσε ότι δεν υπάρχει καθαρή λύση απομείωσής του.

ΣΥΝΕΠΩΣ, το ΚΚΕ θα περιμένει την εργατική τάξη να επαναστατήσει χωρίς να κάνει τίποτα για την οργάνωση της επαναστατικής κατάληψης της εξουσίας . Πότε θα γίνει αυτό; Κάποτε θα συμβεί, είναι νομοτέλεια, το λένε και τα βιβλία. Και αν η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ πέσει με τη βοήθεια και του ΚΚΕ ακόμα καλύτερα. Καλύτερα να έχεις έναν σκληρό δεξιό απέναντι, παρά έναν αριστερό που μπορεί να ξεγελάσει τις λαϊκές μάζες και να βελτιώσει το επίπεδο ζωής των πολιτών με μεταρρυθμίσεις. Όσο μεγαλύτερη φτώχεια και πόνος, τόσο περισσότερο ριζοσπαστικοποιούνται οι μάζες. Τι μένει να πούμε; Καληνύχτα και καλή τύχη.

Οι άριστοι και τα μηδενικά

 Γιώργος Κυρίτσης βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ

Το αστικο μπλοκ, πολιτικο προσωπικό, οικονομικοί παράγοντες και μίντια, καθώς και μερικοί «χρήσιμοι ηλίθιοι» αριστεροί, επιχειρουν συστηματικά εδώ και δύο χρόνια να αποδομήσουν τον ΣΥΡΙΖΑ. Αυτό το κάνουν γνωρίζοντας οτι είναι τόσο δύσκολο να προβληθουν οι ίδιοι και τα πεπραγμένα τους, ώστε η μόνη λύση να είναι η ακύρωση του ΣΥΡΙΖΑ, της κυβέρνησης και της διαπραγματευτικής του στάσης. Έχουμε ακούσει τα μύρια όσα για την «καταστροφικη διαπραγμάτευση Βαρουφάκη», για το Δημοψήφισμα που ενοχλεί καθώς παραμένει η αυθεντικότερη αποτύπωση της ταξικής διαίρεσης στην Ελλάδα και συντριπτικη ήττα για το αστικό στρατόπεδο, για την κυβέρνηση που τη μια κατηγορείται ότι διαπραγματευόταν για το θεαθήναι και την άλλη οτι το σχέδιο της ήταν η έξοδος απο την Ευρωζώνη. Ένα απο τα βασικά επιχειρήματα των «Αρίστων» βασίζεται σε ένα απλό αλλά τερατώδες αριθμητικό λάθος του επικεφαλής του ESM ( άλλος άριστος και λόγου του).

Στις 22 Ιουνίου του 2016, ο επικεφαλής του ESM, Κλάους Ρέγκλινγκ παραχώρησε συνέντευξη στον τηλεοπτικό σταθμό ΣΚΑΪ και στην Σία Κοσιώνη. Η παρουσιάστρια του ζήτησε να εκτιμήσει το κόστος της διαπραγμάτευσης του Γιάνη Βαρουφάκη για την Ελληνική οικονομία. Εκείνος απάντησε τα εξής:

"Δεν υπάρχει επιστημονικός τρόπος να το υπολογίσει κανείς. Γνωρίζω ότι η ΤτΕ έχει υπολογίσει ένα ποσό ύψους 80 δις ευρώ αν δεν κάνω λάθος. Θα μπορούσε κανείς να σταθεί και στις προβλέψεις για την ανάπτυξη, που πριν αλλάξει η κυβέρνηση, η εκτίμηση του ΔΝΤ το Δεκέμβριο του 2014, είναι δημοσιοποιημένη, μιλούσε για ανάπτυξη στην Ελλάδα 2,5% το 2015 και 3,5% το 2016. Άρα αυτό αθροιστικά μας κάνει ανάπτυξη 6%. Αντιθέτως, αυτά τα δύο χρόνια είχαμε μικρή ύφεση, αυτό θα μπορούσε επίσης να μετρηθεί για να υπολογίσεις το κόστος. Έξι μονάδες του ΑΕΠ, άρα αυτό κάνει  περισσότερο από 100 δις ευρώ. Όπως είπα δεν υπάρχει επιστημονικός τρόπος, αλλά το κόστος ήταν πολύ μεγάλο."

Υπάρχει μία μείζων και μια ήσσων παρατήρηση. Η ήσσων είναι πως για να βγει αυτό το 6% του ΑΕΠ σαν πρόβλεψη, λαμβάνονται ως βάση οι... προβλέψεις του ΔΝΤ για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας, προβλέψεις οι οποίες κατά τη διάρκεια της κρίσης αποδείχθηκαν επίμονα και μνημειωδώς λανθασμένες. Η μείζων όμως παρατήρηση αφορά την απλή αριθμητική: το Ελληνικό ΑΕΠ ήταν το 2015 περί τα 185 δισ. Ευρώ. Ένας απλός πολλαπλασιασμός μπορεί να δείξει πως το 6% του ΑΕΠ ήταν συνεπώς περί τα 11 δισεκατομμύρια και όχι περί τα ... 100! Το σφάλμα αυτό, η προσθήκη ενός επιπλέον μηδενικού στο αποτέλεσμα, που ειπώθηκε εν τη ρύμη του λόγου του κ. Ρέγκλινγκ, δεν το έπιασε σχεδόν κανένας επιμελητής ύλης στην Ελλάδα! Η Καθημερινή, έβαλε το οφθαλμοφανώς εσφαλμένο 100 δισ, στον τίτλο του σχετικού άρθρου! (Ρέγκλινγκ: Στα 100 δισ. το κόστος της περιόδου Βαρουφάκη), το iefimerida, τα Νέα, το Protagon, το Capital, σχεδόν όλοι παπαγάλισαν αυτό το νούμερο στους τίτλους τους (παρότι εξηγούσαν τη μέθοδο μέσω της οποίας ο Ρέγκλινγκ το υπολόγιζε - λάθος!). Μόνη τιμητική εξαίρεση ήταν το Βήμα της εποχής εκείνης, που διόρθωσε το λεχθέν 100 δισ. με το oρθό 10 δισ, στην απομαγνητοφώνηση ("Ρέγκλινγκ: Στα €10 δισ. το κόστος Βαρουφάκη για την Ελλάδα"). Και αυτά ακόμα τα 10 δισ προκύπτουν επαναλαμβάνω μόνο αν θεωρήσει κανείς ρεαλιστικές τις προβλέψεις που έκανε το 2014 το ΔΝΤ για την ανάπτυξη στην Ελλάδα το 2015 και το 2016, κάτι το οποίο δεν αντέχει ούτε στην εμπειρική βάσανο, ούτε βέβαια στη λογική. Εκτός και αν θεωρούσε κανείς πως η λιτότητα που προετοίμαζε το επιτελείο Σαμαρά εν όψει των αξιολογήσεων, και το νέο μνημόνιο που ήταν ήδη δεδομένο για την ΝΔ και για την τρόικα πως ερχόταν, θα επέτρεπαν θετικά πρόσημα στην ανάπτυξη. Σε αυτή τη βάση (τη σύγκριση του Τρίτου Μνημονίου με μια κατάσταση που η τρόικα μας χάριζε τα πάντα περίπου, βασίζεται η άλλη τερατολογική εκτίμηση εκείνη του Γιάννη Στουρνάρα, για "86 δισ." (σε βάθος χρόνου στην περίπτωση αυτή) η οποία έχει απαντηθεί μέσα από τις στήλες της Αυγής, από την Υπουργό κ. Ράνια Αντωνοπούλου πέρυσι τον Σεπτέμβριο.

Επανέρχομαι στην "απώλεια 100 δισ" στην διετία 2015 - 2016: Τα 100 δισ είναι περίπου 60% του ΑΕΠ. Δηλαδή μιλάμε για "απώλεια" 30% του ΑΕΠ τον χρόνο. Τη στιγμή που τα μνημόνια από το 2010 μέχρι σήμερα προκάλεσαν μείωση ΑΕΠ 25%, μια από τις μεγαλύτερες και ταχύτερες απώλειες ΑΕΠ ποτέ, σε μη-εμπόλεμη χώρα στον κόσμο. Αν όντως η οικονομία απώλεσε 50 δισ το χρόνο σημαίνει πως κάποιος ισχυρίζεται πως (αν είχε παραμείνει ο Σαμαράς, αν είχε γίνει δεκτό το μέιλ Χαρδούβελη κτλ) η οικονομία θα έτρεχε με 27% περίπου ανάπτυξη τον χρόνο, ποσοστό που θα ήταν ρεκόρ όλων των εποχών, όλου του κόσμου. Και αυτή η σαχλαμάρα όχι μόνο μεταφέρθηκε από τα αντιπολιτευόμενα ΜΜΕ και διαδόθηκε χωρίς έλεγχο, αλλά χρησιμοποιείται στη βουλη σαν επιχείρημα από πολιτικούς που προφανώς δεν διαπρέπουν στην ποσοτική σκέψη.

Το γαρ πολύ του τσάτρα-πάτρα

 Θανάσης Καρτερός

Την ώρα που η Κομισιόν έδινε στη χώρα εξιτήριο, ο Μητσοτάκης επαναλάμβανε τα σενάρια πλήρους αποτυχίας και ολέθρου και έμπλεκε στο θρίλερ του και τη δημοκρατία, διαπιστώνοντας παρακρατικές και καθεστωτικές πρακτικές

Δεν είναι και για μεγάλα πανηγύρια, αλλά είναι ένα σοβαρό βήμα προς τα μπρος: Η Κομισιόν ανακοίνωσε την έξοδο της Ελλάδας από τη διαδικασία του υπερβολικού ελλείμματος. Που σημαίνει σε απλά ελληνικά ότι είμαστε πιο κοντά στη λεγόμενη ευρωπαϊκή κανονικότητα, στην έξοδο στις αγορές, και, εν πάση περιπτώσει, στην απαλλαγή από την επιτροπεία και τα σκοτεινά της συμπαρομαρτούντα. Κάθε λογικός άνθρωπος το καταλαβαίνει αυτό, όσο κι αν φυλάγει τα χειροκροτήματά του για τη στιγμή που αυτά τα βήματα κανονικότητας θα ολοκληρωθούν και θα επιτρέψουν την αναστροφή της πορείας για τα πιο ευάλωτα θύματα της κρίσης και τη μεσαία τάξη.

Όποιον πολιτικό θεό κι αν πιστεύει κανείς, πάντως, βλέπει να υλοποιείται μια συγκεκριμένη κυβερνητική στρατηγική εξόδου από την κρίση. Συμβιβαστική, με θυσίες, υποχωρήσεις, προβλήματα, εμπόδια; Ναι. Αλλά σταθερή, ευέλικτη, ώριμη μετά το δράμα του 2015. Που δίνει καρπούς. Δεν ξύπνησαν ένα πρωί οι Μοσκοβισί και οι Ντομπρόβσκις και έγιναν φίλοι του Τσίπρα, ε; Κάπως έτσι, όμως, φτάσαμε και στη νευρική κρίση και τα τσάτρα - πάτρα του Κυριάκου. Διότι, εντάξει. Τα δύσκολα δεδομένα εξηγούν την πολεμική από αριστερά. Εκείνο όμως που αφήνει τον νουνεχή πολίτη, και τον νουνεχή δεξιό ακόμα, χαζό είναι η πολεμική του Κυριάκου.

Με τα ιερά και τα όσια της παράταξης συγκρούεται ο αθεόφοβος, τσατραπατρίζοντας ένα αφήγημα καταστροφής. Οι δικοί του Ευρωπαίοι βλέπουν στην Ελλάδα φως, αυτός σκότος. Οι δικοί του στέλνουν συγχαρητήρια, αυτός συλλυπητήρια. Οι δικοί του κατάπιαν τη γλώσσα τους για τον Τσίπρα, αυτός επιμένει γλωσσοκοπάνας. Τελευταίο κατόρθωμα; Την ώρα που η Κομισιόν έδινε στη χώρα εξιτήριο, αυτός εμφάνιζε την κυβέρνηση ως «παράγκα από λάσπη και ψέματα», επανέλαβε τα σενάρια πλήρους αποτυχίας και ολέθρου, έμπλεκε στο θρίλερ του και τη δημοκρατία, διαπιστώνοντας παρακρατικές και καθεστωτικές πρακτικές. Ο Μητσοτάκης!

Πρόκειται για ψυχολογικό δράμα; Για μανία καταδιώξεως; Για απλή, ανόθευτη βλακεία; Ποιος να ξέρει. Το σίγουρο είναι ότι η νευρική κρίση του αρχηγού κλιμακώνεται με κάθε καλό νέο για τη χώρα. Κι αν η Ελλάδα βγει στις αγορές; Και αν αφήσει πίσω της τα Μνημόνια; Τότε -το γαρ πολύ του τσάτρα - πάτρα- είναι πολύ πιθανόν να χρειαστούν εκεί στην Πειραιώς όχι μόνο πολλές μαύρες πλερέζες, αλλά και τουλάχιστον έναν ζουρλομανδύα...

Έχουν κηρύξει εμπάργκο σε Ξανθό και Πολάκη

 Πέτρος Κατσάκος

Η απόλυτη σιωπή. Βγαίνει ο υπουργός Υγείας και προαναγγέλλει νομοθετική ρύθμιση για διαγραφή βεβαιωμένων οφειλών προς τις εφορίες, χρέη δηλαδή που προήλθαν από νοσηλεία ανασφάλιστων ασθενών μέχρι το 2015, κόστους 28.000.000 ευρώ, και σχεδόν κανένα ΜΜΕ δεν συγκινείται...

Έρχεται ρύθμιση, με την οποία διαγράφονται όλα τα χρέη των πολιτών προς τις εφορίες, από νοσήλια που δημιουργήθηκαν πριν από το 2015 και εστάλησαν στις κατά τόπους εφορίες και βεβαιώθηκαν. Επιπλέον 150.000.000 ευρώ «πάγωσαν» και δεν μεταφέρθηκαν στις ΔΟΥ. Αυτά και άλλα πολλά δήλωσε χθες το πρωί ο Ανδρέας Ξανθός στον ρ/σ Στο Κόκκινο, και φυσικά πέρασαν στα ψιλά της επικαιρότητας, όπως περνούν στα ψιλά οι προσπάθειες που γίνονται και οι μάχες που κερδίζονται στον χώρο της Υγείας. Βλέπεις οι πράξεις και οι δράσεις της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου δεν έχουν για την πλειονότητα των ΜΜΕ τη βαρύτητα μιας χούφτας γαλαζοπράσινων γραφικών της ΠΟΕΔΗΝ ή το κύρος του προέδρου του ΙΣΑ, που απολαμβάνουν αξιοζήλευτο χώρο και χρόνο σε δελτία ειδήσεων, σαλόνια εφημερίδων και εντυπωσιακών τίτλων στο Διαδίκτυο.

Ό,τι κι αν κάνουν ο Ξανθός με τον Πολάκη θα μένει πάντα στην σκιά μιας αντιπολιτευόμενης ελίτ της Υγείας. Όσες ανάσες κι αν δίνονται στο πολύπαθο αυτό σύστημα περίθαλψης που τόσο ταλαιπωρήθηκε και υποβαθμίστηκε την πενταετία 2010-2015, όλα θα περνούν στα ψιλά των ειδήσεων, σε αντίθεση ακόμη και με κινητοποιήσεις τόσο ισχνές που κάποιες φορές οι διαμαρτυρόμενοι είναι λιγότεροι και από τους δημοσιογράφους που έχουν σπεύσει να τους “καλύψουν”.

Έτσι και τώρα. Για άλλη μια φορά. Η απόλυτη σιωπή. Βγαίνει ο υπουργός Υγείας και προαναγγέλλει νομοθετική ρύθμιση για διαγραφή βεβαιωμένων οφειλών προς τις εφορίες, χρέη δηλαδή που προήλθαν από νοσηλεία ανασφάλιστων ασθενών μέχρι το 2015, κόστους 28.000.000 ευρώ, και σχεδόν κανένα ΜΜΕ δεν συγκινείται. Αντιθέτως βγαίνει ο πρόεδρος της ΠΟΕΔΗΝ, πετάει ένα πυροτέχνημα και τρέχουν ξοπίσω του οι κάμερες να προλάβουν την “είδηση”. Βγαίνει ο Ξανθός και εξηγεί ότι από τον Σεπτέμβριο του 2015 έχουν γίνει 9.000 προσλήψεις εργαζόμενων (γιατροί, νοσηλευτές, διοικητικοί κ.ά.) στις διάφορες δομές του Δημόσιου Συστήματος Υγείας, ενώ αναμένεται να προσληφθούν 9.000 ακόμη εργαζόμενοι και αν δεν είσαι συντονισμένος στον ρ/σ Στο Κόκκινο δεν πρόκειται να το δεις να αναπαράγεται σχεδόν πουθενά αλλού. Θαρρείς κι έχει πέσει θύμα ενός ακήρυχτου δημοσιογραφικού εμπάργκο η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Υγείας, και βιώνει μια πρωτοφανή απομόνωση από την επικαιρότητα. Συστηματικά εξοστρακισμένοι οι Ξανθός και Πολάκης από μια μεγάλη μερίδα ΜΜΕ που προσπαθούν να μας πείσουν πως υπουργός Υγείας είναι ακόμα ο Άδωνις Γεωργιάδης.

Το μεγάλο δίλημμα της Κεντροαριστεράς

  Γιάννης Κουτσοκώστας  

 Τα είδα σε σκίτσα, τα άκουσα και ως ανέκδοτα με αφορμή το συνέδριο της Δημοκρατικής Συμπαράταξης. «Επιστρέφουν, προσέξτε τις τσέπες και τα πορτοφόλια σας» έλεγε ο ένας. "Αν...

Τα είδα σε σκίτσα, τα άκουσα και ως ανέκδοτα με αφορμή το συνέδριο της Δημοκρατικής Συμπαράταξης. «Επιστρέφουν, προσέξτε τις τσέπες και τα πορτοφόλια σας» έλεγε ο ένας. "Αν φωνάξεις 'εισαγγελέας', οι μισοί θα... πεθάνουν" συμπλήρωνε ο άλλος. Καλό το χιούμορ, λυτρωτικό πολλές φορές, αλλά δεν ταιριάζει με όλα. Κυρίως δεν ταιριάζει σε... κηδείες. Γιατί αυτό που έγινε το πρώτο και καυτό τριήμερο του Ιουλίου περισσότερο έμοιαζε με κηδεία παρά με συνέδριο κόμματος που επιχειρεί να αναγεννηθεί από τις στάχτες του και να παίξει ρόλο στο μέλλον. Για την ακρίβεια, δεν έμοιαζε, ήταν η «κηδεία» του ΠΑΣΟΚ όπως το γνωρίσαμε. Του κινήματος που το 1974 εισέβαλε με ορμή και ελπίδες στην πολιτική ζωή της χώρας για να ταυτιστεί και να λεηλατήσει το κράτος μετά το 1981. Του κόμματος που έγινε συνώνυμο της διαπλοκής και της διαφθοράς τη δεκαετία του 1990, αυτού που οδήγησε τη χώρα στα Μνημόνια και στο ΔΝΤ, για να πέσει, στη συνέχεια, παρηκμασμένο πολιτικά, ιδεολογικά και κυρίως ηθικά, στη νεοφιλελεύθερη αγκαλιά της Ν.Δ.. Και να μετατραπεί, από μια εν δυνάμει προοδευτική δύναμη, σε παρακολούθημα της Δεξιάς.
Νέο κόμμα, ίδιοι οι πρωταγωνιστές
Το σαββατοκύριακο απλά έγινε και η επίσημη τελετή της αποκαθήλωσης του ΠΑΣΟΚ που ξέραμε και... παρασκευάστηκε στα εργαστήρια του συνεδρίου η Δημοκρατική Συμπαράταξη. Πάνω στην ίδια αντιαριστερή και αντιΣΥΡΙΖΑ πολιτική και με τους ίδιους πρωταγωνιστές.
Πρώτα από όλους με την ίδια τη Φώφη Γεννηματά. Η οποία -μπερδεύοντας τον... ίσκιο με το μπόι - έσπευσε με έναν ασυγκράτητο μικρομεγαλισμό να χαρακτηρίσει το κόμμα της ως την πραγματική αντιπολίτευση στη χώρα και την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ ως τη χειρότερη της Μεταπολίτευσης. Τόσο καλά, τόσο προοδευτικά.
Μαζί της, εκεί, και ο Κώστας Σημίτης, σε ρόλο Νέστορα του χώρου και αφ’ υψηλού συμβουλάτορα και καθοδηγητή. Είναι αυτός που ως πρωθυπουργός... έβλεπε τις μίζες να περνούν. Τώρα βλέπει τους πιο στενούς του συνεργάτες άλλους στη φυλακή και άλλους στον προθάλαμό της, ενώ τελευταία ακούει τις καμπάνες του εισαγγελέα να ηχούν και για τον ίδιο προσωπικά για την υπόθεση του C4I.
Εκεί ήταν και ο Ευάγγελος Βενιζέλος, αυτός που κορύφωσε και ολοκλήρωσε τη δεξιά στροφή του ΠΑΣΟΚ, το υπέταξε στη σκληρή και νεοφιλελεύθερη Ν.Δ. του Αν. Σαμαρά και το οδήγησε στην πολιτική ανυποληψία και την εκλογική συρρίκνωση. Όντας «ξένο σώμα» από τον κορμό του συνεδρίου, εξάντλησε την παρουσία του σε μια ανούσια επίδειξη αντιΣΥΡΙΖΑ ρητορείας και πέραν τούτου ουδέν.
Ήταν εκεί και ο Γιώργος Παπανδρέου, ο οποίος επιχείρησε να κάνει επίδειξη δύναμης με τη βοήθεια πρόθυμων χειροκροτητών και έβαλε όρους στο ενδεχόμενο συνεργασίας με τη Ν.Δ. στο μέλλον, θεωρώντας άλλους υπεύθυνους για τη χρεοκοπία και προφανώς τον εαυτό του σωτήρα της χώρας.
Με ποιους θα πάει και ποιους θα αφήσει
Τα ίδια πρόσωπα που οδήγησαν το ΠΑΣΟΚ στην απαξίωση και τη χώρα στην παρακμή και τη χρεοκοπία καταστρώνουν τώρα μεγαλεπήβολα σχέδια για το μέλλον. Όμως με παλιά υλικά δεν χτίζεις νέα σπίτια. Ούτε με παλιές πολιτικές μπορείς να χαράξεις νέες προοπτικές. Εκεί ακριβώς, στις πολιτικές, βρίσκεται και το μεγάλο ζητούμενο και για τον χώρο της λεγόμενης Κεντροαριστεράς. Μπορεί με τη λήξη του συνεδρίου όλοι οι πρωταγωνιστές του να δηλώνουν ικανοποιημένοι, όμως τα προβλήματα είναι μπροστά. Μπροστά είναι και τα διλήμματα. Αργά ή γρήγορα θα κληθεί να αποφασίσει με ποιους θα πάει και ποιους θα αφήσει. Θα υιοθετήσει την τάση, που καταγράφεται και διεθνώς, υπέρ της προοδευτικής συνεργασίας ή θα γοητευτεί ξανά από τις σειρήνες του νεοφιλελευθερισμού και θα υποταχθεί στις επιδιώξεις της συντηρητικής παράταξης; Ιδού η Ρόδος...

Τα αδιέξοδα της Κεντροαριστεράς

 Αντώνης Δασκαλόπουλος

Οι πολίτες αυτοί έπαθαν “σοκ” τόσο από την ιδεολογική κατρακύλα της εγχώριας Σοσιαλδημοκρατίας, όσο, κυρίως, από την εφαρμογή των πιο σκληρών μέτρων λιτότητας που οδήγησαν στην εθνική κατάθλιψη έναν ολόκληρο λαό

"Όταν κορυφαία στελέχη της Δημοκρατικής Συμπαράταξης υιοθετούν άκριτα θέσεις της Νέας Δημοκρατίας και καθημερινά "πυροβολούν στο ψαχνό" τον ΣΥΡΙΖΑ, πόση υπερηφάνεια μπορούν να εμπνέουν στα μέλη, στους φίλους και στους εναπομείναντες ψηφοφόρους τους;

Είναι δυνατόν να διαγράφονται, με μια μονοκονδυλιά, πολύχρονοι αγώνες εκατοντάδων χιλιάδων δημοκρατικών πολιτών, που επί 50 συναπτά έτη, μετά την Κατοχή, γνώρισαν τις πιο μεγάλες διώξεις του κράτους και του παρακράτους της Δεξιάς;

Ο Ανδρέας Παπανδρέου, υιοθετώντας το παλλαϊκό σύνθημα: "Ο λαός δεν ξεχνά τι σημαίνει Δεξιά", έπιασε τον σφυγμό αυτού του κόσμου και έφτασε, το 1981, στο θριαμβευτικό εκλογικό αποτέλεσμα του 48%, ανοίγοντας τον δρόμο για βαθιές τομές στο δημοκρατικό σύστημα, στην οικονομία και στην κοινωνία.

Κύλησαν τα χρόνια και φτάσαμε στο 2010, οπότε, στο Καστελόριζο, έγινε πλήρης ανατροπή με την είσοδο του ΔΝΤ και το πρώτο Μνημόνιο, που έφεραν πολύ κοντά, σε αγαστή κυβερνητική συνεργασία, το ΠΑΣΟΚ με τη Νέα Δημοκρατία.

Το θανατηφόρο αυτό σφιχταγκάλιασμα δεν το συγχώρεσαν οι σκεπτόμενοι σοσιαλδημοκράτες πολίτες. Τιμώρησαν, καταδίκασαν και συρρίκνωσαν το ΠΑΣΟΚ στα χαμηλότερα εκλογικά ποσοστά, στέλνοντας στο σπίτι του μέχρι και τον πρώην πρωθυπουργό!

Κατά τη διάρκεια της στενής αυτής συνεργασίας, πολλά στελέχη και υπουργοί του ΠΑΣΟΚ, όχι μόνο ακολούθησαν πιστά τις συνταγές της τρόικας, αλλά “ασπάστηκαν” με ευλάβεια την ιδεολογία του νεοφιλελευθερισμού. Σαν να μην υπήρξε ποτέ η εικοσαετής δημοκρατική διακυβέρνηση με το κοινωνικό πρόσημο. Σαν να ήταν φυσιολογικό φαινόμενο η δεξιόστροφη μετατόπισή τους.

Μετά την εκλογική συντριβή του ΠΑΣΟΚ, σε δύο αναμετρήσεις το 2015, “έχασε η μάνα το παιδί και το παιδί τη μάνα”. Χάθηκε ο προσανατολισμός. Μέσα στη γενική σύγχυση πολλά στελέχη προσπάθησαν να κρατήσουν ίσες αποστάσεις μεταξύ Δεξιάς και Αριστεράς. Άλλα στελέχη, όμως, επέλεξαν τον ολισθηρό δρόμο της μετωπικής σύγκρουσης, όχι με τον “αιώνιο” εχθρό αλλά με τα “πρωτοξάδερφα” του ΣΥΡΙΖΑ!

Επειδή ο υπογράφων είχε την τιμή να χρηματίσει διευθυντής της ημερήσιας κομματικής εφημερίδας “Εξόρμηση”, αλλά και επί δεκαετία, στη συνέχεια (1990 έως 2001) διευθυντής του φίλα προσκείμενου στο ΠΑΣΟΚ “Δημοκρατικού Λόγου”, είχε την ευκαιρία να γνωρίσει από κοντά τους αναγνώστες.

Όλος αυτός ο κόσμος πίστεψε στον σοσιαλισμό του Ανδρέα Παπανδρέου και ανέβασε το ΠΑΣΟΚ στα ύψη και τέσσερις φορές στην εξουσία. Πρόκειται, στην πλειονότητά τους, για ΕΑΜογενείς πολίτες που δίνουν, πάντοτε, το “παρών” στους παλλαϊκούς αγώνες. Είναι αυτοί που πάλεψαν και μάχονται για περισσότερη και βαθύτερη δημοκρατία. Είναι αυτοί που το 48% του Ανδρέα το 1981 και το 44% του Γιώργου το 2009 τα κατεδάφισαν στο 4,68% τον Ιανουάριο και στο 6,28% τον Σεπτέμβριο του 2015. Είναι αυτοί που απομάκρυναν τη Δεξιά από την εξουσία στην οποία ήταν “γαντζωμένη” επί 40 συναπτά έτη.

Οι πολίτες αυτοί έπαθαν “σοκ” τόσο από την ιδεολογική κατρακύλα της εγχώριας Σοσιαλδημοκρατίας, όσο, κυρίως, από την εφαρμογή των πιο σκληρών μέτρων λιτότητας που οδήγησαν στην εθνική κατάθλιψη έναν ολόκληρο λαό.

Ξαφνικά είδαν το ΠΑΣΟΚ, από κόμμα των κοινωνικών παροχών, να προχωρά σε συνεργασία με τη Ν.Δ., στη λεηλασία μισθών και συντάξεων, στη φοροεπιδρομή του ΕΝΦΙΑ (μέτρο Βενιζέλου), στην αρπαγή των αποθεματικών των ασφαλιστικών ταμείων, στη φτωχοποίηση, στην ανεργία, στα “λουκέτα”, στην αναγκαστική μετανάστευση 500.000 νέων, στο ξεσπίτωμα, στον μαρασμό.

Ταυτόχρονα, ο δημοκρατικός κόσμος αισθάνθηκε μεγάλη προσβολή από την ισοπεδωτική ρήση του Θεόδωρου Πάγκαλου “μαζί τα φάγαμε”. Όλοι, δηλαδή, στο ίδιο τσουβάλι; Κι αυτοί που έκλεψαν μαζί μ’ αυτούς που είναι άνεργοι και δεν ξέρουν πού χρωστάνε;

Για όλα αυτά, εκατοντάδες χιλιάδες μελών, φίλων και ψηφοφόρων πήραν των ομματιών τους και άλλαξαν πολιτικό χώρο. Πού πήγαν; Μα φυσικά αριστερότερα. Εργαζόμενοι, άνεργοι, άστεγοι, αγρότες, επαγγελματίες, φοιτητές, τιμώρησαν παραδειγματικά το κόμμα που, ενώ έκανε πράγματι τα πρώτα χρόνια μεγάλες κοινωνικές τομές, στο τέλος έδωσε μια κλωτσιά στην καρδάρα κι “έχυσε το γάλα”.

Οι κεντροαριστεροί πολίτες αντέδρασαν δυναμικά, αποφασιστικά και με παιδαγωγικό χαρακτήρα στον οδοστρωτήρα των Μνημονίων, στα συνεχή σκάνδαλα, στις μίζες υπουργών και κορυφαίων στελεχών. Προσπάθησαν να φράξουν τον δρόμο στην ανεργία, στη φτώχεια, στα “λουκέτα” των επιχειρήσεων, στους πλειστηριασμούς σπιτιών, στο μεγάλο τραπεζικό φαγοπότι, στα θαλασσοδάνεια κομμάτων και εκδοτών. Δηλαδή τιμώρησαν αυστηρά με την ψήφο τους τις διεφθαρμένες κυβερνήσεις και τις τοποθέτησαν στο “χρονοντούλαπο της Ιστορίας”, όπως θα έλεγε και ο Ανδρέας.
Έτσι ερμηνεύεται και η εκτίναξη του ΣΥΡΙΖΑ από το 5% στο 36,5%, που του έδωσε την ευκαιρία και το δικαίωμα να κυβερνά επί δυόμισι χρόνια την Ελλάδα, παρά τη σφοδρή αντιπολίτευση, την εμπάθεια και τις τρικλοποδιές ντόπιων ΜΜΕ και δανειστών, στην κακοτράχαλη πορεία των Μνημονίων, τα οποία -δυστυχώς- είναι ακόμη εδώ!
Οι γραμμές αυτές γράφονται εν όψει του πολιτικού συνεδρίου (30 Ιουνίου) της Δημοκρατικής Συμπαράταξης (ΠΑΣΟΚ, ΔΗΜ.ΑΡ., ΚΙΔΗΣΟ, κινήσεις πολιτών και ΕΔΕΜ). Το συνέδριο έχει πρώτο στόχο τη διαρθρωτική μορφή που θα έχει ο νέος φορέας (ενιαίος ή πολυκομματικός).
Καταβάλλονται μεγάλες προσπάθειες να γεφυρωθεί το χάσμα μεταξύ των τεσσάρων κινήσεων που συνθέτουν σήμερα τη Δημοκρατική Συμπαράταξη. Χωρίζουν, όμως, πολλά ακόμη τις τέσσερις “συνιστώσες”. Υπάρχουν βεβαίως και συνθέσεις απόψεων. Το σύνθημα της ηγεσίας είναι “προχωρούμε όλοι μαζί”. Και παραπέρα: “Θα διατηρήσουμε την αυτονομία του κάθε φορέα”. Οι πιο αδύναμοι επιθυμούν “ενιαίο φορέα μέσα από ιδρυτικό συνέδριο εντός του 2017. Μετά την εκλογή οργάνων, να ακολουθήσει και η εκλογή αρχηγού από τη βάση”.
Τους πιο πολλούς, ωστόσο, τους “ενώνει” το... όραμα να “συντριβεί” ο ΣΥΡΙΖΑ στις επόμενες εκλογές (όποτε κι αν γίνουν). Ορισμένοι αμετανόητοι, δεξιόστροφοι, λοξοκοιτάζουν προς τη Ν.Δ. και... μεθοδεύουν, στο παρασκήνιο, συμμετοχή τους στα ψηφοδέλτιά της!
Το ενθαρρυντικό είναι ότι υπάρχουν και κάποιες -λίγες για την ώρα- φωνές, πιο ρεαλιστικές, που όμως απομονώνονται εκ των έσω. Όσοι τολμούν “πνίγονται” και φιμώνονται. Οι καθαρές αυτές φωνές (ακόμη και εκλεγμένων βουλευτών) μιλούν για την προοπτική της Κεντροαριστεράς, την οποία εννοούν απαραίτητη σε συνεργασία με τον ΣΥΡΙΖΑ.
Προβληματίζονται από τη δημοσκοπική καθοδική εικόνα της Δημοκρατικής Συμπαράταξης. Εκφράζουν την ανησυχία τους. Επιμένουν στον διάλογο με την Αριστερά. Θέλουν να ακολουθούν τον βηματισμό και τις θέσεις των ευρωπαϊκών σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων. Ευελπιστούν σε σταδιακή αλλαγή πλεύσης της ηγεσίας. Πιέζουν, διακριτικά, προς αυτήν την κατεύθυνση.
Τέτοιες απόψεις, όταν διατυπώνονται θαρρετά και μπορούν να φτάσουν ώς τη βάση των μελών, των φίλων και των ψηφοφόρων ανοίγουν ασφαλώς μονοπάτια μελλοντικών συνεργασιών αριστερών ριζοσπαστών, σοσιαλδημοκρατών και οικολόγων.
Έχει δυσκολίες η αυτοκριτική και η νηφάλια ρεαλιστική προσέγγιση. Ο χρόνος θα δείξει ποια “συνιστώσα” της ΔΗ.ΣΥ. έχει το δίκιο με το μέρος της. Ο χρόνος είναι ο καλύτερος “καθρέφτης” για όλους μας!