Γιατί δεν πρέπει να μειωθούν οι συντάξεις

Το ΔΝΤ επισημαίνει ότι «η απόφαση (21/6/2018) του Eurogroup διασφαλίζει τη μεσοπρόθεσμη βιωσιμότητα του χρέους, αναφέροντας ότι η Ελλάδα εξέρχεται από τα προγράμματα έχοντας εξαλείψει τις μακροοικονομικές ανισορροπίες»

Των Σάββα Γ. Ρομπόλη - Βασίλειου Γ. Μπέτση

Το ΔΝΤ επισημαίνει ότι «η απόφαση (21/6/2018) του Eurogroup διασφαλίζει τη μεσοπρόθεσμη βιωσιμότητα του χρέους, αναφέροντας ότι η Ελλάδα εξέρχεται από τα προγράμματα έχοντας εξαλείψει τις μακροοικονομικές ανισορροπίες». Παράλληλα, το ΔΝΤ επιμένει «στην αναγκαιότητα περαιτέρω περικοπής των συντάξεων από 1/1/2019, προκειμένου ο δείκτης συνταξιοδοτικές δαπάνες προς ΑΕΠ να διαμορφωθεί στο ανώτερο όριο (16% του ΑΕΠ) μέχρι το 2060, σημειώνοντας ότι οι εκκρεμείς μεταρρυθμίσεις και τα υψηλά πλεονάσματα αποτελούν εμπόδια για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας». 

Κατά συνέπεια, το ερώτημα που τίθεται είναι εάν επιβάλλονται ή όχι οι περαιτέρω μειώσεις των συντάξεων από την 1.1.2019. Διερευνώντας αναλυτικά τα σχετικά στατιστικά (πληθυσμός, προσδόκιμο όριο ζωής, ηλικία συνταξιοδότησης κ.λπ.) και οικονομικά (ΑΕΠ, ποσοστό απασχόλησης, επίπεδο μισθών, πληθωρισμός, δημόσια έσοδα - δαπάνες, ποσά αποπληρωμής χρέους, κ.λπ.) στοιχεία, με τη μεθοδολογία των χρηματοροών, αποδεικνύεται με τεκμηριωμένο τρόπο, όπως εξάλλου αποτυπώνεται στα διαγράμματα 1 και 2, ότι οι συντάξεις (κύριες και επικουρικές) δεν πρέπει να μειωθούν περαιτέρω από 1.1.2019 στη χώρα μας.

Πράγματι, από το Διάγραμμα 1 προκύπτει ότι ο δείκτης συνταξιοδοτικές δαπάνες προς ΑΕΠ, χωρίς τις μειώσεις των συντάξεων την 1/1/2019, παραμένει σε επίπεδα χαμηλότερα του 16% του ΑΕΠ. Επιπλέον, αξίζει να σημειωθεί ότι η μη εφαρμογή των μειώσεων των συντάξεων το 2019, όπως αποτυπώνεται στο Διάγραμμα 1, επηρεάζει ανοδικά τη συνταξιοδοτική δαπάνη, κυρίως την περίοδο 2020-2032, χωρίς όμως να υπερβαίνει το επίπεδο του 16% του ΑΕΠ. Από το 2032 μέχρι το 2060, παρατηρείται ότι είτε με τις μειώσεις είτε χωρίς τις μειώσεις των συντάξεων, ο δείκτης έχει την ίδια τιμή.

 Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι από το 2030 και μετά θα έχουν συνταξιοδοτηθεί όλοι οι λεγόμενοι παλαιοί ασφαλισμένοι, θα έχει αποβιώσει ο μεγαλύτερος αριθμός των σημερινών συνταξιούχων και οι νέοι πια συνταξιούχοι θα συνταξιοδοτούνται με τον Ν. 4387/2016. Αυτό σημαίνει ότι ο συγκεκριμένος νόμος θα εφαρμόζεται για 15 έτη, θα λαμβάνει υπόψη για τις συντάξιμες αποδοχές τον μέσο όρο των μισθών όλων των ετών ασφάλισης και οι συντελεστές αναπλήρωσης θα είναι σημαντικά χαμηλότεροι. Παράλληλα, η έρευνά μας αναφέρεται και σε έναν επιπλέον δείκτη, ο οποίος συνίσταται στο άθροισμα της κρατικής συμμετοχής στη δαπάνη για συντάξεις και του ετήσιου ποσού αποπληρωμής του χρέους προς το ΑΕΠ.

Ο δείκτης αυτός εξετάσθηκε για δύο περιπτώσεις: στη πρώτη περίπτωση θεωρήθηκε ότι θα εφαρμοστούν οι μειώσεις των συντάξεων την 1.1.2019 και στη δεύτερη περίπτωση ότι δεν θα εφαρμοστούν οι μειώσεις των συντάξεων την 1.1.2019. Ως ποσά των δόσεων για το χρέος, έχουν ληφθεί υπόψη αυτά που προκύπτουν μετά την απόφαση του Eurogroup και ως ετήσιος ρυθμός μεταβολής του ΑΕΠ θεωρείται 1% κατά μέσο όρο από το 2023 μέχρι το 2060. Από την επεξεργασία και ανάλυση (Διάγραμμα 2) αυτών των δεδομένων προκύπτει ότι για το έτος 2019 ο δείκτης αυτός στην περίπτωση της μείωσης των συντάξεων θα έχει τιμή 12,2% του ΑΕΠ, ενώ χωρίς τις μειώσεις των συντάξεων θα έχει τιμή 13,5% του ΑΕΠ, αντίστοιχα για το 2020 θα είναι 8,1% του ΑΕΠ με τις μειώσεις των συντάξεων και 9,4% του ΑΕΠ χωρίς τις μειώσεις των συντάξεων και το 2060 θα είναι 9,2% του ΑΕΠ με τις μειώσεις των συντάξεων και 9,2% του ΑΕΠ χωρίς τις μειώσεις των συντάξεων.

Κατά συνέπεια, και από τις δύο μεθοδολογικές προσεγγίσεις της έρευνάς μας προκύπτει ότι δεν θα πρέπει να μειωθούν περαιτέρω οι συντάξεις από 1.1.2019 στη χώρα μας, δεδομένου ότι χωρίς τις μειώσεις των συντάξεων: α) ο δείκτης συνταξιοδοτικών δαπανών προς ΑΕΠ καθ' όλη την περίοδο 2019-2060 δεν υπερβαίνει το όριο του 16% του ΑΕΠ και β) ο δείκτης του αθροίσματος της ετήσιας κρατικής συμμετοχής στη συνταξιοδοτική δαπάνη και του ετήσιου ποσού για αποπληρωμή του χρέους προς το ΑΕΠ διαμορφώνεται σε επίπεδα χαμηλότερα του 10% του ΑΕΠ, ποσοστό το οποίο δεν συνιστά εμπόδιο για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας. Κι αυτό γιατί διαμέσου του πολλαπλασιαστή των συντάξεων θα διευρυνθούν οι όροι αναπαραγωγής και ανάκαμψης της πραγματικής οικονομίας και ως εκ τούτου θα αποτραπούν οι υφεσιακές επιπτώσεις της μείωσης των συντάξεων και η επιδείνωση του βιοτικού επιπέδου των συνταξιούχων.

* Ο Σάββας Γ. Ρομπόλης είναι ομότιμος καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου και ο Βασίλειος Γ. Μπέτσης είναι υποψήφιος διδάκτωρα Παντείου Πανεπιστημίου

Πάγωμα οφειλών στον παλιό ΟΑΕΕ

Ανεξάρτητα εάν κάποιος θεωρεί επιτυχία ή όχι την πρόσφατη συμφωνία του Eurogroup, εκεί που όλοι συμφωνούν είναι ότι η χώρα κέρδισε χρόνο. Χρόνο που θα αποδειχθεί πολύτιμος ανάλογα με τις κινήσεις...

Ανεξάρτητα εάν κάποιος θεωρεί επιτυχία ή όχι την πρόσφατη συμφωνία του Eurogroup, εκεί που όλοι συμφωνούν είναι ότι η χώρα κέρδισε χρόνο. Χρόνο που θα αποδειχθεί πολύτιμος ανάλογα με τις κινήσεις που θα επιλεγούν για το επόμενο διάστημα, ώστε να δημιουργήσουν υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, σε βαθμό τέτοιο ώστε να υπερκαλύπτονται οι ανάγκες πλεονασμάτων και να υπάρξει χώρος για ελαφρύνσεις στα φορολογικά βάρη και στις εισφορές.

Στο πλαίσιο αυτό, επίσης όλοι συμφωνούν ότι θα είναι καθοριστικός ο ρόλος των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, των ελεύθερων επαγγελματιών, της ραχοκοκαλιάς της οικονομίας τα προηγούμενα χρόνια.

Με δεδομένα όμως τα χρέη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων που δημιουργήθηκαν στα χρόνια της οικονομικής κρίσης προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία, το όλο  εγχείρημα μοιάζει σαν να ζητάμε από αθλητές δρόμου να καταφέρουν επιδόσεις ολυμπιακών αγώνων με βάρη στα πόδια, πράγμα αδύνατο.

Τι θα μπορούσε να γίνει για να ξεπεραστεί αυτό το "αδιέξοδο";

Όπως η χώρα κέρδισε χρόνο, ανάλογα θα πρέπει να δοθεί χρόνος και στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, υλοποιώντας το πάγωμα των οφειλών που είχαν δημιουργηθεί μέχρι τις 31.12.2016 προς τον ΟΑΕΕ και που είχε εξαγγείλει ο πρωθυπουργός στη ΔΕΘ το 2016, αλλά για τους γνωστούς τότε λόγους υπαναχώρησε, ενώ στο συγκεκριμένο μέτρο είχε δεσμευτεί και η αξιωματική αντιπολίτευση ότι θα το υλοποιήσει, όπως και άλλα κόμματα.

Μέτρο "που θα δώσει ανάσα σε εκατοντάδες χιλιάδες μικρούς και μεσαίους ελεύθερους επαγγελματίες που στενάζουν κάτω από το βάρος των χρεών", όπως επί λέξη είχε αναφέρει ο πρωθυπουργός στη ΔΕΘ σχεδόν δύο χρόνια πριν, το 2016 και ήταν πάγιο αίτημα των θεσμικών εκπροσώπων των ελεύθερων επαγγελματιών, αλλά και απαίτηση των ιδίων που τα τελευταία χρόνια έχουν τη γνώση και τη δυνατότητα να αρθρώνουν αυτοδύναμα λόγο όταν και όπου απαιτείται.

Το πάγωμα των οφειλών που έχουν δημιουργηθεί μέχρι τις 31.12.2016 προς τον ΟΑΕΕ θα επιτρέψει σε πολλές χιλιάδες ελεύθερων επαγγελματιών έχοντας ασφαλιστική ικανότητα να επανακάμψουν και να επεκτείνουν τις οικονομικές τους δραστηριότητες, με μόνη προϋπόθεση την πληρωμή των εισφορών από 1.1.2017 και μετά, αλλά και τη δυνατότητα σε αρκετούς απ' όσους οδηγήθηκαν σε λουκέτο να επαναδραστηριοποιηθούν αυξάνοντας τα έσοδα στον ΕΦΚΑ και στα δημόσια ταμεία.

Το 1/4 από τις 250.000 μικρές επιχειρήσεις που έκλεισαν τα χρόνια της κρίσης εάν επαναδραστηριοποιηθεί, αυτό θα σημαίνει αύξηση δημοσίων εσόδων, με ποσό ικανό να αντισταθμίσει το ποσό κατά το οποίο ζητούν να μειωθούν οι συντάξεις, ενώ παράλληλα θα σημαίνει και δημιουργία νέων θέσεων εργασίας σε αυτή την κρίσιμη για τη χώρα μας περίοδο.

Το μέτρο αυτό, σε συνδυασμό με τη θεσμοθέτηση ακατάσχετου επαγγελματικού λογαριασμού θα άρουν το πρόβλημα των κατασχέσεων σε τραπεζικούς λογαριασμούς λόγω παλιών οφειλών, γεγονός που εξωθεί πολλούς στη μαύρη οικονομία, στερώντας πόρους από τα δημόσια ταμεία.

Η ασφαλιστική ικανότητα αυτομάτως θα καθιστά δικαιούχους των παροχών υγείας του ΕΦΚΑ,  ανεξαρτήτως προηγούμενων οφειλών, όσους πλήρωναν τις εισφορές τους στον ΕΦΚΑ. Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα την ελάφρυνση του κρατικού προϋπολογισμού, από τον οποίο χρηματοδοτούνται οι υπηρεσίας Υγείας και πρόνοιας που μέχρι τώρα χρησιμοποιούν όσοι ασφαλισμένοι είχαν παλιές οφειλές παρά το γεγονός ότι πλήρωναν τις εισφορές τους στον ΕΦΚΑ και ουσιαστικά υπάρχει επιβάρυνση του προϋπολογισμού άνευ λόγου, αφού οι εισφορές υγείας είναι αμιγώς ανταποδοτικές για συγκεκριμένες υπηρεσίες.

Εκτός όμως από τα οφέλη της οικονομίας από το συγκεκριμένο μέτρο, υπάρχει και μια άλλη διάσταση, ηθική και νομική, καθώς ένα σημαντικό μέρος των οφειλών αυτών ήδη αμφισβητούνται δικαστικά με χιλιάδες προσφυγές και μέχρι να αποφανθεί η Δικαιοσύνη είναι άδικο και ανήθικο τα ποσά των παράνομων αυτών χρεώσεων - οφειλών να επιβαρύνονται με τόκους και προσαυξήσεις. Η διάσταση αυτή μακροπρόθεσμα είναι ίσως σημαντικότερη, γιατί θα επαναφέρει το αίσθημα δικαίου και θα αποκαταστήσει τον κοινωνικό χαρακτήρα της δημόσιας ασφάλισης, στοιχεία απαραίτητα για να ενισχύσουν την κλονισμένη εμπιστοσύνη των ελευθέρων επαγγελματιών στο δημόσιο σύστημα ασφάλισης σε εποχές αμφισβήτησης και απαξίωσής του.

Επειδή αναφερθήκαμε προηγουμένως σε "παράνομες χρεώσεις", να εξηγήσουμε, για όσους ενδεχομένως δεν γνωρίζουν, ότι το μεγαλύτερο μέρος των οφειλών δημιουργήθηκε από αντισυνταγματικές πρακτικές και συνοπτικά αναφέρουμε τρία βασικά σημεία από την επιχειρηματολογία των νομικών που ασχολούνται με τις προσφυγές:

1) Ενώ οι εισφορές του πρώην ΟΑΕΕ μέχρι και το 2009 αυξάνονταν ακολουθώντας την αύξηση της οικονομίας, έκτοτε και μέχρι και το 2016, παρά την τεράστια μείωση των εισοδημάτων των ελεύθερων επαγγελματιών λόγω της οικονομικής κρίσης, οι εισφορές παρέμειναν σταθερές αντί να μειωθούν. Το συγκεκριμένο αίτημα, μείωσης των εισφορών από το 2009 και μετά, έχει πάει ήδη στο ΣτΕ και αναμένεται να οριστεί ημερομηνία εκδίκασης.

2) Με τον προηγούμενο τρόπο υπολογισμού των εισφορών επί τεκμαρτών εισοδημάτων, ανάλογα με τα χρόνια ασφάλισης, πλήρωναν τις ίδιες εισφορές επαγγελματίες με διαφορετικά πραγματικά εισοδήματα, κατά παράβαση της αρχής της ισότητας που, εκτός από θεμελιώδες άρθρο του συντάγματος, αποτελεί και στοιχείο του πολιτεύματος.

3) Όπως προαναφέρθηκε, με τον προηγούμενο τρόπο υπολογισμού των εισφορών, αυτές ήταν ποσοστό επί τεκμαρτών εισοδημάτων, χωρίς όμως να έχει το συνταγματικό του δικαίωμα ο ασφαλισμένος να τα αμφισβητήσει, κατά παράβαση αποφάσεων του ΣτΕ και των Ευρωπαϊκών Δικαστηρίων για το θέμα των αμάχητων τεκμηρίων που έχουν  κριθεί ως αντισυνταγματικά, γιατί στερούν το συνταγματικό δικαίωμα δικαστικής προστασίας του πολίτη.

Όμως η στέρηση της δικαστικής προστασίας κάθε άλλο παρά συνάδει σε ευρωπαϊκό κράτος δικαίου, θυμίζοντας πρακτικές αυταρχικών καθεστώτων σε χώρες του τρίτου κόσμου και προφανώς θα κριθεί ως αντισυνταγματική στα δικαστήρια.

Οι προαναφερόμενες αδικίες έχουν κατ' επανάληψη αναγνωριστεί από την Πολιτεία -στην αιτιολογική έκθεση του νέου ασφαλιστικού, σε δηλώσεις του αρμόδιου υφυπουργού, σε επίσημα δελτία Τύπου του υπουργείου και αλλού-, χωρίς όμως μέχρι στιγμής να υπάρξουν οι απαραίτητες ενέργειες ώστε να γίνει επανυπολογισμός των εισφορών κλάδου σύνταξης για τα χρόνια της κρίσης σύμφωνα με τα πραγματικά εισοδήματα των ασφαλισμένων.

Επίσης, ένα μέρος των οφειλών είναι από τις εισφορές του κλάδου Υγείας που συνέχιζε να χρεώνει ο ΟΑΕΕ σε όσους ασφαλισμένους του είχαν οφειλές, για υπηρεσίες όμως που δεν τους παρείχε, αφού σύμφωνα με το καταστατικό του έχαναν την ασφαλιστική ικανότητα. Κι εδώ έχουμε την παγκόσμια ίσως πρωτοτυπία, ευτελισμού κάθε έννοιας δικαίου, να έχει αναγνωρίσει η Πολιτεία, με το άρθρο 73, του Νόμου 4486/2017 ότι όσοι δεν είχαν ασφαλιστική ικανότητα μέχρι 4.4.2016 ήταν αποκλεισμένοι από δωρεάν παροχές Υγείας, αλλά να έχουν χρεωθεί ως οφειλές τα ποσά των εισφορών για τις υπηρεσίες που ήταν αποκλεισμένοι.

Από τα προηγούμενα γίνεται σαφές ότι το μέτρο του παγώματος των οφειλών επιβάλλεται να επανέλθει και μάλιστα επικαιροποιημένο, ώστε η κυβέρνηση να αποκαταστήσει τις αδικίες που η ίδια έχει αναγνωρίσει, με επανυπολογισμό των εισφορών της περιόδου της κρίσης σύμφωνα με τα πραγματικά εισοδήματα των ασφαλισμένων οφειλετών, λόγω αντισυνταγματικότητας του προηγούμενου τρόπου υπολογισμού και αφού αφαιρεθούν οι οφειλές εισφορών κλάδου Υγείας μέχρι τις 4.4.2016. Παράλληλα, θα πρέπει να θεσμοθετηθεί ο ακατάσχετος επαγγελματικός λογαριασμός, για να  μπορούν όσοι έχουν οφειλές να έχουν μια δεύτερη ευκαιρία και να επανέλθουν στην υγιή οικονομία χωρίς τον φόβο των κατασχέσεων σε χρήματα που είναι για πληρωμές προμηθευτών, ασφαλιστικές εισφορές και άλλες πάγιες ανάγκες της επιχείρησής τους.

Ο επανυπολογισμός των εισφορών της περιόδου της κρίσης και η αφαίρεση των οφειλών εισφορών Υγείας στους ασφαλισμένους οφειλέτες θα ανοίξουν τον δρόμο συνταξιοδότησης στην πλειονότητα όσων πληρούν τα κριτήρια, αλλά λόγω υπέρβασης του ορίου των 20.000 οφειλών έχουν βρεθεί σε ομηρεία, στερούμενοι στοιχειωδών πόρων επιβίωσης στην τρίτη ηλικία.

Στο θέμα αυτό, μετά την ενοποίηση όλων των ταμείων, απαιτείται να εφαρμοστεί η αρχή της ίσης μεταχείρισης και να ισχύσουν και για τους ελεύθερους επαγγελματίες, οι αποφάσεις και τα πορίσματα  της Ολομέλειας Ελεγκτικού Συνεδρίου, του Συνήγορου του Πολίτη και του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους που έχουν αποφανθεί για περιπτώσεις δημοσίων υπαλλήλων ότι η στέρηση σύνταξης είναι μέτρο επαχθές και αντισυνταγματικό.

Με δεδομένο ότι από το 2011 και μετά η αναλογική σύνταξη του ασφαλισμένου υπολογίζεται σύμφωνα με τις εισφορές που έχει καταβάλει στην διάρκεια του εργασιακού του βίου, θα πρέπει να αρθεί το όριο οφειλών και να αποδοθούν οι συντάξεις αναλογικά στους δικαιούχους που αυτή τη στιγμή υπερβαίνουν τις 50.000 και η Πολιτεία τους αντιμετωπίζει τιμωρητικά, σαν πολίτες δεύτερης κατηγορίας.

Ντροπή είναι ο ελάχιστος χαρακτηρισμός για τη συλλογιστική όσων στερούν τη σύνταξη σε ανθρώπους που προσέφεραν επί δεκαετίες με τους φόρους και τις εισφορές τους, για να συντηρείται ένα κράτος τέρας που τώρα τους στερεί το δικαίωμα να επιβιώσουν.

Αξίζει, πιστεύουμε, να σημειωθεί ότι η εμμονή να αναζητούνται οφειλές βάσει εισφορών υπολογισμένων σε τεκμαρτά εισοδήματα που ποτέ δεν εισέπραξαν οι ελεύθεροι επαγγελματίες ουσιαστικά συνιστά δήμευση περιουσιών με τα επακόλουθα κοινωνικά προβλήματα και δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για τους λόγους και τα συμφέροντα που εξυπηρετεί διαχρονικά μια κάστα κρατικοδίαιτων Μανδαρίνων, οι οποίοι συστηματικά νομοθετούν τον θάνατο της μικρομεσαίας  επιχειρηματικότητας, εκτός κι αν το κάνουν από άγνοια των συνθηκών της πραγματικής οικονομίας, οπότε είναι καιρός να πάνε σπίτι τους να τα εφαρμόσουν κι όχι στην πλάτη όσων καθημερινά μοχθούν για να τρέφεται η ιερή αγελάδα του δημόσιου τομέα.

Τέλος, και με αφορμή το πρόσφατο νομοσχέδιο για διαγραφή οφειλών σε περιπτώσεις παράλληλης ασφάλισης, απαιτούνται ξεκάθαροι κανόνες για όλους και όχι μόνο για ορισμένες προνομιούχες ομάδες και η δυνατότητα εναλλακτικών επιλογών, ώστε να μπορεί ο ασφαλισμένος να διαγράφει τον χρόνο που αδυνατεί να αποπληρώσει στον δεύτερο φορέα και να του αποδίδεται αναλογικά σύνταξη για τον πληρωμένο χρόνο, χωρίς κατώτατο όριο ετών ασφάλισης.

Βαγγέλης Αχιλλόπουλος, συντονιστής διαδικτυακής Κίνησης Ασφαλισμένων Ανασφάλιστων "ΟΑΕΕ Δράση τώρα!"
Αντώνης Καλοθέου, πρόεδρος Εμπορικού Συλλόγου Άργους
Μαίρη Καμπράνη, πρόεδρος Δ.Σ.  Συλλόγου Αλληλεγγύης Ασφαλισμένων ΟΑΕΕ Ν. Ημαθίας "ΔΙΕΚΔΙΚΩ"
Γιάννης Κουφού, πρόεδρος Συλλόγου Ασφαλισμένων Ανασφάλιστων ΟΑΕΕ Νοτίου Αιγαίου
Τάσος Κωστόπουλος, ταμίας Δ.Σ. "ΔΙΕΚΔΙΚΩ"
Γιάννης Μανιάτης, συντονιστής της Κίνησης Ασφαλισμένων "Συμπράττω" (*)
Όθων Μουρμούρης, πρόεδρος ΟΕΒΕ Δράμας, εκλεγμένος στη ΓΣΕΒΕΕ
Αλέξανδρος Οικονομίδης, μέλος Ινστιτούτου Ενδογενούς Παραγωγικής Ανασυγκρότησης - ΙΝΕΠΑ
Γρηγόρης Παππάς, αντιπρόεδρος Δ.Σ. "ΔΙΕΚΔΙΚΩ"
Γιώργος Παπασπυρόπουλος, συντονιστής "ΟΑΕΕ Δράση τώρα!"
Χριστίνα Τζιοβάρα, πρόεδρος Ενιαίου Συλλόγου Ασφαλισμένων Ανασφάλιστων ΟΑΕΕ Ν. Θεσπρωτίας
Κωνσταντίνος - Σπυρίδων Φουντής, τ. πρόεδρος Πανελλήνιας Συντονιστικής Συλλόγων Ασφαλισμένων Ανασφάλιστων ΟΑΕΕ
Χρήστος Φραγκοτζής, γραμματέας Δ.Σ. "ΔΙΕΚΔΙΚΩ"
Νικόλαος Χαβέλης, πρόεδρος Εμπορικού Συλλόγου Ξυλοκάστρου
Μαίρη Χρονοπούλου, πρόεδρος Εμπορικού Συλλόγου Αιγίου

(*) ΣΥΝΤΑΞΗ ΚΕΙΜΈΝΟΥ: Γιάννης Μανιάτης

Το «χαράτσι» που φοβάται ο ΣΕΒ και τα «φέσια» των εργολάβων

Γ. Γιαννόπουλος

Με αφορμή τις αντιρρήσεις στην επιβολή κανόνων στο καθεστώς των εργολαβιών και των υπεργολαβιών

«8.400 ευρώ πρόσθετο χαράτσι για κάθε μικρομεσαία επιχείρηση»: Το διαβάζεις και λες, δε μπορεί, αυτοί οι δογματικοί μαρξιστές που κυβερνούν θα επινόησαν πάλι κάποια ρύθμιση για να πλήξουν την υγιή επιχειρηματικότητα, την ώρα μάλιστα που «πουλάνε» το παραμύθι της εξόδου από τα μνημόνια και της ανάπτυξης.
Πρόκειται για τον υπότιτλο της ανακοίνωσης του ΣΕΒ, ο οποίος, προφανώς από αγωνία για τις «μικρομεσαίες επιχειρήσεις», καλεί την κυβέρνηση «να αποσύρει άμεσα τις διατάξεις του Υπουργείου Εργασίας για τις εργολαβίες-υπεργολαβίες»
Τι είναι όμως αυτό το περίφημο “χαράτσι” το οποίο, σύμφωνα με τον ΣΕΒ, «θα δυσχεράνει τη λειτουργία του επιχειρηματικού περιβάλλοντος»;
Διαβάζουμε λίγο παρακάτω, στην ίδια ανακοίνωση: «με βάση το νέο πλαίσιο και υπολογισμούς του ΣΕΒ, επί πραγματικών δεδομένων, προκύπτει ότι κατά μέσο όρο μια αναθέτουσα επιχείρηση μεσαίου μεγέθους θα πρέπει να απασχολήσει ένα έμπειρο στέλεχος της περίπου 9 ημέρες πλήρους απασχόλησης το μήνα, απλά και μόνο για να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις του νομοσχεδίου. Λαμβάνοντας δε υπ’ όψιν το μέσο ετησιοποιημένο κόστος (αμοιβές μόνον) του στελέχους αυτού, προκύπτει ετήσιο κόστος 8.400 € για ΚΑΘΕ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ (sic) αποκλειστικά και μόνο για την συμμόρφωση με τις απαιτήσεις του νομοσχεδίου».
Αν δεν έγινε κατανοητό, κάθε επιχείρηση, όχι μόνο φυσικά οι «μεσαίου μεγέθους» (;) αλλά και οι μεγάλες, οι οποίες αναθέτουν ένα έργο σε εργολάβο, κάνουν κατάχρηση στις εικονικές εργολαβίες), θα είναι υποχρεωμένες, μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου που ο ΣΕΒ καλεί να πεταχτεί στον κάλαθο των αχρήστων, να μεριμνούν για την καταβολή οφειλόμενων αποδοχών, ασφαλιστικών εισφορών και τυχόν οφειλόμενων αποζημιώσεων απόλυσης, αλλά για την αποζημίωση σε περίπτωση εργατικού ατυχήματος και την εφαρμογή των μέτρων υγείας και ασφάλειας.
Αν, δηλαδή, η τρίτη εταιρεία αθετήσει κάποια από τις υποχρεώσεις της, η επιχείρηση που της ανέθεσε το (εκάστοτε) έργο θα έχει την ευθύνη για την τήρηση της νομιμότητας απέναντι στα δικαιώματα των εργαζομένων, για τους οποίους δεν ψελλίζει σχεδόν τίποτα ο ΣΕΒ (ταξική πάλη το έλεγαν οι παλιοί).
Και για να κάνει αυτή την επίβλεψη, προκειμένου να μη βρεθεί υπόλογη απέναντι στους εργαζόμενους και το νόμο, η επιχείρηση που έχει αναθέσει ένα έργο θα απασχολεί (και θα πληρώνει μάλιστα κανονικά!), άκουσον – άκουσον, «ένα έμπειρο στέλεχός της», το οποίο θα ελέγχει αν η «εργολαβική» εταιρεία τηρεί τα συμφωνηθέντα.
Γιατί σε εισαγωγικά το «εργολαβική». Διότι, όπως «ξεχνάει» να αναφέρει ο ΣΕΒ, κυρίως οι μεγάλες εταιρείες (κινητής τηλεφωνίας, ασφαλιστικές εταιρείες, τράπεζες, κ.α.) «δανείζονται», στην πραγματικότητα προσωπικό από αυτού τους είδους τις εταιρείες, ικανοποιώντας τον διακαή τους πόθο να απασχολούν εργαζόμενους που δεν ανήκουν σε σωματείο, δεν καλύπτονται από συλλογική σύμβαση, μετατρέπονται εύκολα σε μερικής απασχόλησης, απολύονται πανεύκολα και ξαναπροσλαμβάνονται με χειρότερους όρους, αν χρειαστεί.
Αυτή την πρακτική, δηλαδή «την ανάθεση σε τρίτους-εξωτερικούς συνεργάτες», χαρακτηρίζει ο ΣΕΒ, στην ίδια ανακοίνωση, «πάγια και εξαιρετικά διαδεδομένη πρακτική της αγοράς».
Πράγματι, έτσι είναι και για αυτόν τον λόγο το υπουργείο Εργασίας επιχειρεί να βάλει ένα «φρένο» στην πρακτική αυτή, αναγκάζοντας ουσιαστικά τους εργολάβους και τους υπεργολάβους να αναλάβουν τις ευθύνες και τις υποχρεώσεις τους απέναντι στους εργαζόμενους.
Οι εταιρείες αυτές, εμφανίζονται ως εταιρείες παροχής υπηρεσιών που είναι σε θέση να υλοποιήσουν έργα σε πολλούς και διαφορετικούς κλάδους και τομείς της οικονομικής σφαίρας. Η ίδια εταιρεία διατείνεται ότι είναι σε θέση να αναλάβει έργα Πληροφορικής, Τραπεζικού Τομέα, Τομέα Ασφαλιστικών εταιρειών, έργα φύλαξης, κ.α.
Η πραγματικότητα είναι κάπως διαφορετική και σίγουρα απέχει πολύ από την εικόνα της εύρυθμης λειτουργίας της αγοράς, η οποία, κατά τον ΣΕΒ, απειλείται από τις νομοθετικές παρεμβάσεις του υπουργείου: Οι εταιρείες εργολάβοι, που αναλαμβάνουν τα «έργα», λειτουργούν ως μεσάζοντες μεταξύ εργαζόμενου και πραγματικού εργοδότη και προσλαμβάνουν υπαλλήλους, οι οποίοι εργάζονται από την πρώτη ημέρα στις εγκαταστάσεις της Τράπεζας ή της ασφαλιστικής εταιρείας και οι οποίοι εργάζονται υπό την επίβλεψη και καθοδήγηση των στελεχών της Τράπεζας.
Οι εταιρείες-εργολάβοι δεν ασκούν επίβλεψη του έργου, γιατί, πολύ απλά, δεν μπορούν. Είναι φύσει αδύνατο μία εταιρεία να έχει τεχνογνωσία σε πεδία τόσο διαφορετικά όσο η Πληροφορική, ο τομέας Καλλυντικών και Φαρμάκων, ο τομέας Ασφαλιστικών εταιρειών, ο Τραπεζικός τομέας κ.α. Οι εταιρείες αυτές δεν ασκούν έλεγχο πάνω στη παρεχόμενη εργασία για τους ίδιους λόγους. Πρόκειται, τελικά, για εικονικούς εργολάβους που αναλαμβάνουν εικονικές εργολαβίες, εξ΄’ ου και τα εισαγωγικά στη λέξη εργολαβικές.

Αν ο ΣΕΒ ζητεί μία «λύση», ώστε οι επιχειρήσεις να γλιτώσουν τοπροαναφερθέν “χαράτσι”, μία πρώτη (προς τις επιχειρήσεις) απάντηση  θα ήταν: «σταματήστε τις εικονικές εργολαβίες, ώστε να πάψει και η ανάγκη “επίβλεψης” των εργολάβων»!
Αν, πάλι, φαίνεται μεγάλο το “χαράτσι”, το οποίο ο ΣΕΒ προϋπολογίζει με μεγάλη δόση αυθαιρεσίας, θα ήταν καλό να μας δώσει στοιχεία και για τα αναρίθμητα «φέσια» που έχουν «υποστεί» κατά καιρούς χιλιάδες εργαζόμενοι σε εργολαβικές εταιρείες, για τους οποίους μέχρι σήμερα δεν λογοδοτούσε ο πραγματικός εργοδότης τους.
Σε επικοινωνία με συνδικαλιστές του τραπεζικού κλάδου, στον οποίο οι αυθαιρεσίες κατά του «δανειζόμενου προσωπικού» αποτελούν χρόνια πληγή για τα εργασιακά δικαιώματα, μαθαίνουμε ότι υπάρχουν πολύ πρόσφατα παραδείγματα με καθαρίστριες μεγάλης τράπεζας απλήρωτες επί 14 μήνες αλλά και εργαζόμενους στην φύλαξη άλλης τράπεζας, οι οποίοι έμειναν στον αέρα και απλήρωτοι/ες από εργολαβική εταιρεία, χωρίς φυσικά να δούμε καμία ένδειξη ανησυχίας από την πλευρά του ΣΕΒ.
Επί της ουσίας, η ανακοίνωση του ΣΕΒ και η επίκληση από μέρους του, του «διαχειριστικού κόστους» για τις επιχειρήσεις, στην πραγματικότητα φανερώνει την αλλεργία, από θέση αρχής, της εργοδοσίας σε οτιδήποτε (νομοθετική ρύθμιση, συνδικαλιστική παρέμβαση κ.λπ.) συμβάλλει λίγότερο ή περισσότερο στην προστασία των δικαιωμάτων των εργαζομένων. Είπαμε, ταξική πάλη...

1 Σημειώνεται ότι, το υπουργείο Εργασίας απάντησε στον ΣΕΒ, ξεκαθαρίζοντας ότι η νομοθέτηση κανόνων για τις εργολαβίες θα προχωρήσει και τονίζοντας ότι «όσοι επιθυμούν "τυφλά σημεία" και "μαύρες τρύπες" στα εργατικά δικαιώματα, όσοι θέλουν εργαζόμενους πολλών ταχυτήτων για τη μεγιστοποίηση του κέρδους τους θα δυσαρεστηθούν».
Σε νέα ανακοίνωσή του, ο ΣΕΒ, επανέρχεται στο ζήτημα αναφέροντας:

Όσα αναφέρει το Υπουργείο Εργασίας στην απάντησή του προς τον ΣΕΒ για το ζήτημα των εργολαβιών-υπεργολαβιών αποτελούν, δυστυχώς, συνθήματα και όχι επιχειρήματα επί των συγκεκριμένων προβλημάτων, που διεξοδικά θέσαμε στα υπομνήματα και την ανακοίνωσή μας. 
 

Θα επανέλθουμε όμως στο πλαίσιο της κοινοβουλευτικής διαδικασίας την επόμενη εβδομάδα, με αναλυτικά παραδείγματα, ως προς τις σοβαρές στρεβλώσεις που το εν λόγω νομοσχέδιο θα επιφέρει στην αγορά με την ψήφισή του
 

Μέχρι τότε ας μας απαντήσει το Υπουργείο Εργασίας: πρώτον, γιατί εξαιρεί το Δημόσιο από αυτό το «καλό» σύστημα προστασίας των δικαιωμάτων των εργαζομένων που εισηγείται στη Βουλή; Και δεύτερον, πότε θα τεθεί σε πλήρη εφαρμογή η αποτυχημένη απόπειρα διαχείρισης των υπερωριών, που ψήφισε πριν ένα χρόνο;
 

Δυστυχώς, η προχειρότητα στη νομοθέτηση ακυρώνει τελικά τον στόχο του Υπουργείου για προστασία των εργαζομένων, ενώ δημιουργεί πρόσθετα βάρη και προβλήματα στις επιχειρήσεις.

Η ελευθερία του Τύπου ως φάρσα

Δημ. Ψαρράς

Οι χτεσινές πολιτικές εξελίξεις δεν ήταν καθόλου κεραυνός εν αιθρία. Αποτελούν συνέχεια μιας σκληρής πολιτικής αλλά κυρίως μιντιακής αντιπαράθεσης, η οποία έχει στόχο την ανατροπή της κυβέρνησης και την αντικατάστασή της από την κυβέρνηση Μητσοτάκη-Σαμαρά-Γεωργιάδη, με κομπάρσους όσους πρόθυμους προκύψουν από το Κίνημα Αλλαγής.

Οι χτεσινές πολιτικές εξελίξεις δεν ήταν καθόλου κεραυνός εν αιθρία. Αποτελούν συνέχεια μιας σκληρής πολιτικής αλλά κυρίως μιντιακής αντιπαράθεσης, η οποία έχει στόχο την ανατροπή της κυβέρνησης και την αντικατάστασή της από την κυβέρνηση Μητσοτάκη-Σαμαρά-Γεωργιάδη, με κομπάρσους όσους πρόθυμους προκύψουν από το Κίνημα Αλλαγής.
Στην πρώτη γραμμή του πολέμου κατά της κυβέρνησης βρίσκεται βέβαια ο όμιλος του νέου μιντιάρχη της χώρας, του Βαγγέλη Μαρινάκη.
Ολα δείχνουν ότι αυτός ο πόλεμος τους τελευταίους μήνες διεξάγεται με ανορθόδοξους όρους. Κύριος στόχος του δεν είναι ο πρωθυπουργός που χαράσσει την πολιτική γραμμή, αλλά ο κυβερνητικός εταίρος που τολμά να την αποδέχεται.
Για τις μεθόδους αυτού του πολέμου μπορεί να μας διαφωτίσει ένα μικρό πείραμα. Αν αναζητήσει κανείς δημοσιεύματα που περιέχουν τη λέξη «Τσίπρας» στις εφημερίδες του ομίλου Μαρινάκη θα βρει υπερδιπλάσια από εκείνα που περιέχουν τη λέξη «Καμμένος». Πράγμα φυσικό, αν συνυπολογίσει κανείς τον θεσμικό ρόλο αλλά και την προσωπικότητα των δύο πολιτικών.
Αν όμως επιχειρήσει κανείς την ίδια αναζήτηση με χρονικό εύρος τον τελευταίο μήνα, θα βρεθεί μπροστά σε μια έκπληξη.
Τα δημοσιεύματα που αναφέρονται στον πρόεδρο των ΑΝ.ΕΛΛ. μοιάζουν να πληθαίνουν θεαματικά σε σχέση με εκείνα που αφορούν τον πρωθυπουργό. Φτάνουν, λ.χ., τα 200 έναντι 280 στην εφημερίδα «Τα Νέα».
Οπως όλοι γνωρίζουν, αυτή η ραγδαία αύξηση των δημοσιευμάτων σχετίζεται με αρνητικά έως και εξυβριστικά κείμενα που στόχο έχουν να πιέσουν τα στελέχη των ΑΝ.ΕΛΛ. να διαφοροποιηθούν από την τρισκατάρατη Αριστερά.
Το ίδιο φαινόμενο παρουσιάζεται και στο «Βήμα» και φυσικά τα αδελφά «Παραπολιτικά». Αλλά σημασία έχει το γεγονός ότι και η εφημερίδα που δημιούργησε ο κ. Μαρινάκης ως μεταβατικό στάδιο για να περάσουν τα στελέχη του «Συγκροτήματος» από τον ΔΟΛ στον… ΔΟΜ, δηλαδή η «Ελευθερία του Τύπου», είχε κι αυτή κύριο στόχο τον Πάνο Καμμένο.
Βέβαια η εφημερίδα αυτή έκλεισε άρον άρον, με την κυκλοφορία της να παρουσιάζει συνεχή πτώση, παρά τη μείωση της τιμής της σε 0,50 ευρώ. Πρόλαβε όμως η εφημερίδα αυτή να θυμίσει στους παλιότερους μια άλλη «Ελευθερία» και τον ρόλο που έπαιξε, τότε που ο κ. Μητσοτάκης ήταν αγέννητος και δεν γνωρίζει τι ακριβώς γινόταν.
Στην ουσία η εφημερίδα (εφήμερη, όνομα και πράμα) του κ. Μαρινάκη λειτούργησε ως γέφυρα για τη μετάβαση ενός αντιδεξιού δημοκρατικού κοινού στο νέο «Βήμα» και τα νέα «Νέα» με σαφή νεοδημοκρατικό προσανατολισμό.
Θα πει κανείς ότι όλο αυτό το μιντιακό μπούλινγκ των μέσων του κ. Μαρινάκη με στόχο τον κ. Καμμένο πηγάζει από την προσωπική κόντρα των δύο ανδρών, η οποία στην επιφάνεια έχει τις εσωτερικές αντιπαραθέσεις της οικογένειας Μητσοτάκη και στο βάθος τη σκληρή υπόθεση του ναρκόπλοιου «Noor One».
Προς την κατεύθυνση αυτή δείχνουν και παλιότερες δηλώσεις του κ. Μαρινάκη, ο οποίος είχε προαναγγείλει τις εξελίξεις εδώ και έναν χρόνο.
«Δεν υπάρχει πλέον διέξοδος στο αδιέξοδο που μόνος του δημιούργησε ο κ. Καμμένος, με τις δόλιες ενέργειές του» ανέφερε σε δήλωσή του ο εφοπλιστής και νεόκοπος μεγαλοεκδότης στις 6.7.2017.
Ο κ. Καμμένος, κατά τον κ. Μαρινάκη, «δολοπλοκεί, απειλεί, συκοφαντεί προκλητικά και υποκρίνεται τον προστάτη της Δικαιοσύνης, την απόπειρα χειραγώγησης του έργου της οποίας έχει ομολογήσει».
Μόνο που ο πραγματικός στόχος όλης αυτής της εκστρατείας δεν είναι ο κ. Καμμένος, αλλά η κυβέρνηση. Ολες οι επιθέσεις στον υπουργό Αμυνας έχουν κρυφό στόχο να πλήξουν τη συνοχή της κυβέρνησης, να οδηγήσουν τους ΑΝ.ΕΛΛ. σε διάλυση ή αποχώρηση από την κυβέρνηση.
Απλώς οι ιθύνοντες της Συγγρού θεώρησαν το κόμμα του κ. Καμμένου «αδύναμο κρίκο» και έστρεψαν σ’ αυτό τα πυρά τους, προκειμένου να επιτευχθεί ο τελικός στόχος της ανατροπής Τσίπρα.

Το σχέδιο αποδίδει

Για το ότι αυτός είναι ο πραγματικός στόχος δεν υπάρχει πλέον καμιά αμφιβολία. Οχι μόνο γιατί το σχέδιο ήδη έχει αρχίσει να αποδίδει καρπούς με τις «αποχωρήσεις» από τους ΑΝ.ΕΛΛ., αλλά και επειδή παράλληλα εκτυλίσσεται μια δεύτερη εκστρατεία λάσπης, με στόχο τις συνιστώσες του ΚΙΝ.ΑΛΛ. που δεν δέχονται α πριόρι τη στρατηγική σύμπλευσης με τη Νέα Δημοκρατία την οποία ευαγγελίζεται ο κ. Βενιζέλος και καθώς φαίνεται ακολουθεί κατ’ ανάγκη η κυρία Γεννηματά.
Είδαμε πώς έγινε δεκτή η πρόσφατη τοποθέτηση του Γιάννη Ραγκούση, αλλά διαθέτουμε και μια «μνημειώδη» -από καθαρά δημοσιογραφική άποψη- απόπειρα σπίλωσης και εξευτελισμού του Σταύρου Θεοδωράκη, ο οποίος τόλμησε να… επισκεφτεί τον πρωθυπουργό τον περασμένο Μάρτιο.
Το αποτέλεσμα ήταν να δεχτεί ένα οχετό «επιχειρημάτων» από συναδέλφους του και μάλιστα στην εφημερίδα που ο ίδιος εργαζόταν και στην οποία εξακολουθεί να αρθρογραφεί, τα «Νέα».
Γίναμε μάρτυρες στο απίστευτο φαινόμενο να αφιερώνονται την ίδια μέρα (12.3.2018) όλες οι μόνιμες στήλες της εφημερίδας στο ίδιο -ελάσσονος πολιτικής σημασίας- ζήτημα και μάλιστα από την ίδια ακριβώς σκοπιά.
Το μήνυμα ήταν ξεκάθαρο: «Μην τολμήσεις, Σταύρο!»
Ενδεικτικά ο Γ. Πρετεντέρης θεωρεί τη συνάντηση Τσίπρα-Θεοδωράκη «μαφιόζικη» πρακτική: «Δηλαδή, η κυβέρνηση θα διώκει τους αντιπάλους της σε καθημερινούς εμφυλίους, θα τους διασύρει, θα κυνηγάει να τους κλείσει φυλακή, αλλά εκείνοι θα κουβεντιάζουν μαζί της για υψηλή διπλωματία. Σαν άποψη θυμίζει λίγο τους μαφιόζους στη Σικελία που τις καθημερινές έσφαζαν τους άλλους και την Κυριακή πήγαιναν με την οικογένεια ευλαβικά στην εκκλησία!»
Αφήνω κατά μέρος το ποιος σε όλη αυτή την ιστορία θυμίζει μαφιόζο και συνεχίζω με τον Ηλία Κανέλλη: «Θα περίμενε κανείς ο Σταύρος Θεοδωράκης κάτι να έχει μάθει από τότε που ο Τσίπρας δάγκωσε τη χείρα βοηθείας που του έδωσε. […] Πριν ξαναδώσει χείρα βοηθείας στον παραπαίοντα Πρωθυπουργό, ας θυμάται τη δαγκωματιά του παρελθόντος».
Ο Γ. Παπαχρήστος διηγείται μάλιστα ότι φρόντισε να συναντηθεί προσωπικά με τον κ. Θεοδωράκη για να τον αποτρέψει. Του είπε «να καθίσει να σκεφτεί τι του έχουν σύρει αυτά τα τρία χρόνια της διακυβέρνησης των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ ο ίδιος ο Τσίπρας και ο συνεταίρος - κανέναν άλλον δεν έχουν βρίσει όσο αυτόν».
Πάση θυσία, λοιπόν, πτώση της κυβέρνησης. Κι όποιος τολμήσει να συνομιλήσει με την Αριστερά να ξέρει ότι θα έχει την τύχη του κ. Θεοδωράκη.

Μακεδονικές Ιστορίες

Λέανδρος Πολενάκης

Δεκαετία του ’50. Ο Τίτο, με ενθάρρυνση των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών και με την ανοχή του Στάλιν, μετονομάζει αυθαίρετα το νότιο τμήμα της Γιουγκοσλαβίας από “Βαρντάρσκα” σε “Μακεδονία” (βλ. και το βιβλίο του Μίλοβαν Τζίλας, που του κόστισε καταδίκη σε πολυετή φυλάκιση από το Τιτοϊκό καθεστώς: “Συνομιλίες με τον Στάλιν”). Η αντίδραση του ελληνικού κράτους; Εξαφανίζει ακαριαία από τον γεωπολιτικό χάρτη της χώρας κάθε μνεία του ονόματος “Μακεδονία”, υιοθετώντας τη συλλογική ονομασία, για τη Μακεδονία μαζί και τη Θράκη: “Επαρχίαι Βορείου Ελλάδος”. Χαρίζοντας, από τότε, ουσιαστικά, το όνομα “Μακεδονία” στους Βόρειους γείτονες.

 Μια πράξη καθαρής εθνικής μειοδοσίας. Η τότε ελληνική πολιτική ηγεσία “κατάπιε” τη Μακεδονία του Τίτο, όπως λίγα χρόνια αργότερα θα “κατάπινε” αμίλητη τον αφανισμό του Ελληνισμού της Πόλης και άλλες καταστροφές. Τέτοια απίστευτη δουλικότητα στον “συμμαχικό παράγοντα”! Έκτοτε το “Μακεδονικό” έγινε πληγή κακοφορμισμένη. Με 140 χώρες να αναγνωρίζουν το σκέτο “Μακεδονία”. Ποιοι, λοιπόν, γαβγίζουν λυσσασμένα σήμερα; Και τι έχουν να μας προσάψουν;

Είμαι παλιός και θυμάμαι. Φοιτητής το 1962 στη Θεσσαλονίκη, σε μια συνέλευση της ΦΕΑΠΘ Παρών σε αυτήν ο τότε νομάρχης Βορείου Ελλάδος (και μετέπειτα υπουργός Βορείου Ελλάδος της Χούντας), Χολέβας. Η μνεία και μόνο της λέξης “Μακεδονία” (έστω και αν αφορούσε τη δική μας), έφτανε, τότε, για να σε καταδικάσει.

 Ακούγοντας ο εν λόγω νομάρχης την απαγορευμένη λέξη από το στόμα φοιτητών, πριν ακόμα καταλάβει καλά - καλά για τι ακριβώς μιλούσαν, τινάχτηκε όρθιος βγάζοντας αφρούς (κυριολεκτικά) και άρχισε να κραυγάζει υστερικά: “Βόρειος Ελλάς να λέτε, κομμούνια, Βόρειος Ελλάς! Σκώληκές τινες αντεθνικοί παρεισέφρυσαν, είμαι βέβαιος, εντός της αιθούσης ταύτης!” 

 Τέτοια εμπάθεια και πολιτική τύφλωση, εκείνους τους καιρούς. Ποιοι, λοιπόν, μας οδήγησαν στο σημερινό σημείο; Δεν μπαίνω καν σε όσα αξιοθρήνητα μεσολάβησαν όλα αυτά τα χρόνια.

Άλλη μια μακεδονική ιστορία. Η οικογένειά μου, παραδοσιακά δεξιά και καραμανλική, όταν εισήχθηκα στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης το 1962, φοβούμενη μην τυχόν και “μπλέξω με κομμουνιστές”, με εγκατέστησε σε υπενοικιαζόμενο δωμάτιο μιας οικογένειας, χωρίς να φαντάζεται ότι η νοικοκυρά ήταν Σλαβομακεδόνισσα, μάλιστα από το βουλγαρόφωνο “Μπόζετς”, που τόσο συχνά αναφέρει στα “Μυστικά του Βάλτου” η Πηνελόπη Δέλτα. 

Όπως δεν ξέρουν οι όψιμοι “Μακεδονομάχοι”, που διαδηλώνουν με στολές και λάβαρα, εναντίον τίνων ακριβώς αγωνίστηκε και έπεσε ο Παύλος Μελάς. “Σλαβομακεδόνες” δεν υπήρχαν τότε ακόμη, μόνο βουλγαρόφωνοι και Εξαρχικοί (πιστοί της Βουλγαρικής Εκκλησίας, που είχε αποσπαστεί από το Οικουμενικό Πατριαρχείο). Σήμερα είναι μια πραγματικότητα που δεν μπορεί να αγνοηθεί, την οποία και μόνοι μας κατασκευάσαμε.

Η πιο πάνω άτυχης επιλογή της οικογένειας μου κόστισε το πρώτο “φακέλωμα” και ένα γερό χέρι ξύλο, προς γνώσιν μου, από τον ίδιο τον στρατηγό Μήτσου στη Γενική Ασφάλεια Θεσσαλονίκης όπου με “προσκόμισαν” βίαια, στο πλαίσιο μιας εκκαθαριστικής επιχείρησης-σκούπας του “Σπουδαστικού”, με κάποια ασήμαντη πρόφαση, λίγες μέρες πριν από τη δολοφονία Λαμπράκη. Πρόλαβα να δω τις πυρετώδεις προετοιμασίες του εγκλήματος, με αμέτρητους χαφιέδες και αναρίθμητους τραμπούκους να μπαινοβγαίνουν στο κτήριο της Ασφάλειας, μασκαραμένοι σε κουλουρτζήδες, λαχειοπώλες, παπατζήδες, μικροπωλητές, τρικυκλούχους, ανάπηρους, κ.α. Σκέτη κόλαση!

Αυτό το επεισόδιο το “θυμόταν” η Γενική Ασφάλεια Αθηνών, όταν επί Χούντας με “προσκόμισαν” με παρόμοιο τρόπο στην “Μπουμπουλίνας”, ενώπιον Καραπαναγιώτη, Καλύβα, Κραβαρίτη, και λοιπών αστέρων του “Σπουδαστικού”. Με ρώτησαν πάλι, ανάμεσα σε άλλα, και την άποψή μου περί “Μακεδονικού”, που τους ενδιέφερε, φαίνεται, σφόδρα. Η απάντησή μου δεν τους ικανοποίησε μάλλον, και έτσι πέρασα δύο εικοσιτετράωρα στα υπόγεια της “Μπουμπουλίνας” πριν με στείλουν “πακέτο” στον στρατό. Τα υπόλοιπα δεν θα τα πω. Δικαιούμαι, ως παλιός, να έχω άποψη και γνώμη για τα νυν συμβαίνοντα.

ΥΓ. Διέτρεξα εν τάχει το ιστορικό της προσωπικής μου εμπλοκής με το πρόβλημα. Διατυπώνω την ευχή να μην περάσει απαρατήρητη και μια μικρή “λεπτομέρεια”: Τι σημαίνει η προθυμία της “Εκκλησίας της Μακεδονίας” να μετονομασθεί όψιμα σε “Αρχιεπισκοπή της Αχρίδας” (έμμεση υπαγωγή της στο Οικουμενικό Πατριαρχείο); Δεν είναι, πιστεύω, μια απλή κίνηση καλής θέλησης, τη βλέπω πιο πολύ σαν έναν προσεκτικά σχεδιασμένο, μακροπρόθεσμο πολιτικό ελιγμό. Θα δείξει αν έχω δίκιο.

Η ΝΔ και η πολιτική αλητεία

Αγγελος Τσέκερης

Η προσπάθεια της Ν.Δ. να παρακολουθήσει το “Μακεδονικό” και, ακόμα χειρότερα, να το εκμεταλλευτεί πολιτικά την οδηγεί σε εξαιρετικά επικίνδυνα παιχνίδια. Είναι εξαιρετικά δύσκολο να θυμηθεί κανείς ποια ήταν η τελευταία φορά στην πολιτική ζωή του τόπου που τα εθνικά θέματα έγιναν αντικείμενο μιας τόσο χοντρής και χυδαίας σπέκουλας. Τρία είναι τα πιο εμφανή χαρακτηριστικά της επαίσχυντης αυτής πολιτικής:

Πρώτον, η επαίσχυντη διγλωσσία. Η Νέα Δημοκρατία θεωρεί τη συμφωνία εθνικά επιζήμια, αλλά έχει ήδη δεσμευτεί σιωπηρά ότι δεν πρόκειται να την αμφισβητήσει. Δηλώνει βεβαίως ότι αν τη φέρει για κύρωση η παρούσα κυβέρνηση, θα την καταψηφίσει - πράγμα που είναι προφανές, διότι στόχος της είναι να προκαλέσει κυβερνητική κρίση. Τι θα κάνει όμως αν είναι η ίδια στην κυβέρνηση; Απάντηση: “Το καλύτερο δυνατό για τη χώρα”. ΟΚ, είναι σαφέστατη η υπεκφυγή. Εμπόριο πατριωτισμού για τους μέσα, δεσμεύσεις ρεαλισμού για τους έξω. Υποκρισία - Πατριδοκαπηλία: 1-1.

Δεύτερον, οι εύκολοι υπαινιγμοί για μειοδοσία. Η κυβέρνηση, λέει, πούλησε τη Μακεδονία μας για να πάρει ρυθμίσεις για το χρέος. Και έτσι συκοφαντούν μια θετική λύση για το χρέος -την οποία φαίνεται ότι προεξοφλούν- ως αποτέλεσμα προδοτικών παραχωρήσεων που σχετίζονται με την εθνική μας κυριαρχία. Και εμφανίζονται και οι ίδιοι σαν υπερπατριώτες. Αποφεύγουν όμως να πουν με ποιον αντάλλαξε η κυβέρνηση τη Μακεδονία για το χρέος. Υποκρισία - Πατριδοκαπηλία: 2-2.

Τρίτον, η προσπάθεια υποκίνησης σε βία. Από χθες προσπαθούν να δημιουργήσουν στημένο αντικυβερνητικό κλίμα, βάζοντας τα στελέχη τους να παριστάνουν τους “αγανακτισμένους” παρέα με πατενταρισμένους χρυσαυγίτες. Στην προσπάθεια αυτή έχουν πέσει όλα τα φιλικά τους ΜΜΕ: ο ΣΚΑΪ, το «Πρώτο Θέμα», τα «Νέα» του Μαρινάκη, ο «Φιλελεύθερος». Μέχρι χθες ούρλιαζαν ότι “είναι η βία των Αγανακτισμένων του 2011 που εξέθρεψε το φαινόμενο της Χρυσής Αυγής”. Υποκρισία - Πατριδοκαπηλία: 3-3.

Να λοιπόν που η Ν.Δ. χρησιμοποιεί για την πολιτική της ίσες δόσεις Υποκρισίας και Πατριδοκαπηλίας. Το μείγμα αυτό έχει ένα όνομα: Πολιτική Αλητεία.

Αι Μακεδονίαι

Η Ελλάδα ως δύναμη ηγετική, όχι ηγεμονική, προσέγγισε με σέβας τον γειτονικό μας λαό

του  Δημήτρη Π. Κυριακαράκου(δικηγόρος LLM, νομοδιεθνολόγος)

Σε μια απόπειρα να ερμηνεύσουμε κατά το αξιοκρατικότερο δυνατό τη συμφωνία των Πρεσπών δυνάμεθα να παρατηρήσουμε πως η σύνθετη ονομασία όχι απλώς δεν «επισκιάζει» το δικό μας γεωγραφικό διαμέρισμα της Μακεδονίας, τουναντίον το αναδεικνύει προσδίδοντάς του ένα ιστορικό ενδιαφέρον το οποίο οι Ευρωπαίοι ειδήμονες των διεθνών σχέσεων μέχρι πρότινος δεν επεδείκνυαν. Το brand name (ελληνική) 'Μακεδονία' ζει, τώρα για τον Αλέξανδρο θα σας γελάσω.

Θυμάμαι, όταν προ εικοσαετίας ήμουν φοιτητής στο Λονδίνο, τον εκλιπόντα Σερ Πήτερ Ουστίνοβ, τακτικό συντάκτη της εβδομαδιαίας τότε εφημερίδας «The European», να προκρίνει στην αρθρογραφία του, με το διαβόητο καυστικό του χιούμορ, την κατάργηση της διεθνούς ονομασίας της φρουτοσαλάτας (macedonia) για να μην προσβάλλονται οι Έλληνες. 

 Παραπλεύρως, ο συνάδελφός του κ. Πήτερ Μίλλαρ, στη δική του στήλη, προσπαθούσε να αναδείξει τις «συμμετοχικά δημοκρατικές» διαδικασίες των κοινοτήτων των Vikings και να τις συγκρίνει με τις αντίστοιχες της «φρούδας» δημοκρατίας της αρχαίας Αθήνας, όπου οι γυναίκες δεν είχαν καμία συμμετοχή και η δουλοκτησία ήταν τρόπος ζωής ακόμα και για τον ολιγότερο εύπορο Αθηναίο.

Ήταν οι αρχές της δεκαετίας του 1990, η αρχή του τέλους για το Σιδηρούν Παραπέτασμα, οπότε ο δυτικός κόσμος ξαφνικά ανακάλυψε τα Βαλκάνια και τις επενδυτικές «ευκαιρίες» που τα τελευταία παρουσίαζαν.

 Η ουσία ήταν πως οι Έλληνες είχαν άδικο και έφεραν το στίγμα του πολιτισμικού σωβινιστή, έτσι το πρόσταζε η politically correct προπαγάνδα, η οποία μόνο «αποικιοκράτες» των Βαλκανίων δεν μας χαρακτήριζε λόγω της «φιλίας» μας με τον Σ. Μιλόσεβιτς.

Η συμφωνία των Πρεσπών φρονώ πως θέτει στο χρονοντούλαπο της ύστερης διπλωματικής Ιστορίας της Ευρώπης όλα τα ως άνω, εάν τα ενθυμείτο κανείς προτού να συντάξω τις σχετικές αράδες. Η Ελλάς ως δύναμη ηγετική, ουχί ηγεμονική, προσέγγισε με σέβας έναν δοκιμαζόμενο λαό, κατά πλειοψηφία ομόδοξο. Συν τοις άλλοις, ο λαός αυτός υπήρξε σύμμαχός μας κατά τον Α' Βαλκανικό Πόλεμο ενάντια στον οθωμανικό ζυγό.

 Επίσης, χρήζει να επισημανθεί πως ο λαός αυτός δεν επέλεξε η χώρα του να ονομάζεται ‘Μακεδονία’, τού το επέβαλαν οι επεκτατιστές ιθύνοντές του, ήδη από την εποχή της μοναρχίας, καλλιεργώντας του το όραμα για δίοδο στο Αιγαίο. Όπως κάποιοι άλλοι, «δικοί μας», μάς είχαν προκρίνει την αναγκαιότητα επέκταση έως την Άγκυρα, καλή ώρα.

Οι προοδευτικές κυβερνήσεις της Ελλάδος, αρχής γενομένης από τον Ανδρέα Παπανδρέου, ακολουθούν πιστά την πολιτική οικοδόμησης σχέσεων φιλαλληλίας με τους λαούς της Βαλκανικής, με τους δικούς μας πολιτισμικούς «συγγενείς», με τους «συντρόφους» μας στα σκοτεινά χρόνια της οθωμανικής υποτέλειας και της καϊζερικής μεγαλοϊδεατικής μισαλλοδοξίας των αρχών του 20^ου αιώνα. 

Οι δύο Κάιζερ, Γερμανίας και Αυστρίας, στην προπαγάνδα τους πρόκριναν πως οι Σλαύοι των Βαλκανίων ήταν «παιδιά» τα οποία χρειάζονταν καθοδήγηση. Οι πατερναλιστικού τύπου ηγεμονίες και οι «πεφωτισμένες» δεσποτείες βλέπουν «παιδιά», ουχί πολίτες, γνωστό τοις πάσι.

Στην «τριλογία της γης» («Η φωνή της γης», «Γη της οδύνης», «Γη δελφύς») ο Βλάχος Ευάγγελος Αβέρωφ αναφέρεται στα βρώμικα και απολίτιστα Βαλκάνια, τα ιμάτια των οποίων οι μεγάλες δυνάμεις πρόθυμα διαμέλιζαν. Στο «Αλβανοί, Αρβανίτες, Έλληνες» ο συντοπίτης μου, εξ ανατολικής Μάνης, κ. Σ. Καργάκος διατυπώνει πως τα οράματα της «μεγάλης» Ελλάδας, Βουλγαρίας, Σερβίας και Αλβανίας παρήγαγαν τα «μικρά» Βαλκάνια. 

Εάν πάμε ακόμα πιο πίσω, στην Π. Δέλτα και στον Σ. Μυριβήλη, η «μακεδονική» συνείδηση για την οποία κάνουν λόγο είχε τον χαρακτήρα αφοσίωσης στον κοινό βιωματικό τόπο, της όσμωσης των διαφορετικών πολιτισμών. Περαιτέρω, η συνείδηση αυτή έδινε κίνητρο υπεράσπισης του κοινού τόπου από πάντα εξωτικό επιβουλέα. 

Ποιο νόημα είχε να ανταγωνίζονται Σέρβοι, Βούλγαροι και Έλληνες σε έναν υπό κατοχή τόπο που διεκδικήθηκε ακόμα και από τον διεθνή σιωνισμό για την ίδρυση του (νέου) Ισραήλ με τη βούλα του Σουλτάνου; Η νεο-ελληνική λογοτεχνία, η πιο γνήσια πηγή ελληνικής Ιστορίας, μας οδηγεί με το κληροδότημά της προς τα Βαλκάνια της γαλήνης και της ευημερίας, αυτά που οραματίστηκε ο προφητικός Ρήγας.

Η σύνθετη ονομασία, ενώ πρόδηλα μας συστήνει δύο Μακεδονίες, επί της ουσίας σηματοδοτεί τη μία και μοναδική Μακεδονία της δράσης των μεγάλων ακτιβιστών κατά του απολυταρχισμού, των φυλακισθέντων Αγίου Δημητρίου και Αγίου Νέστορος, των ακτιβιστών της μάθησης Κύριλλου και Μεθοδίου αλλά και του Αποστόλου Παύλου, των κοινών μας ηρώων δηλαδή!

 Εν προκειμένω, οι δύο Εκκλησίες, η Αρχιεπισκοπή της Αχρίδος και το Πατριαρχείο, έδειξαν τα γρήγορα αντανακλαστικά τους και την ωριμότητα για να μας εμπνεύσουν να πιστέψουμε στη Συμφωνία των Πρεσπών.

Τα Βαλκάνια πρωταγωνιστούν και θα συνεχίσουν να πρωταγωνιστούν ως χώρος ειρήνης, πολιτισμού και φιλαλληλίας υπό την προϋπόθεση οι κ.κ. Αλ. Τσίπρας και Ζ. Ζάεφ να μην είναι οι τελευταίοι άρχοντες των Βαλκανίων.

Ο Τσίπρας, ο Κοτζιάς και οι άλλοι του ίδιου αριστερού φυράματος

 Θαν. Καρτερός

Πήραν το "Μακεδονικό", μια υπόθεση τελματωμένη επί δεκαετίες, με το τέλμα να σκορπίζει αναθυμιάσεις τοξικές στις σχέσεις των δύο χωρών και σε όλα τα Βαλκάνια, και την πήγαν με υπομονή, ψυχραιμία, ευελιξία και κυρίως αποφασιστικότητα ώς το ελπιδοφόρο σήμερα

Σοβαρά τώρα; Ο Τσίπρας, ο Κοτζιάς και οι άλλοι του ιδίου αριστερού φυράματος κλείνουν συμφωνία με τα Σκόπια; Όταν τόσοι και τόσοι, απείρως πιο έμπειροι, πιο savoir vivre και πιο πατριώτες βεβαίως - βεβαίως κατουρούσαν επί τριάντα χρόνια στο μακεδονικό πηγάδι; Και όνομα με γεωγραφικό προσδιορισμό, και μαχαίρι στις ανοησίες για τον Βουκεφάλα και τον Μέγα Αλέξανδρο, και erga, και omnes, και αλλαγές στο σύνταγμα, και απάλειψη των άρθρων που μυρίζουν αλυτρωτισμούς; Και τελειώνει η παλιά και πονεμένη ιστορία με τις μειονότητες και τη στήριξή τους, που συνεπάγεται διεκδικήσεις ανιστόρητες, αλλά ικανές να δηλητηριάζουν τις σχέσεις των δύο χωρών, και τα Βαλκάνια, για άλλα εκατό χρόνια;

Κι όμως, έτσι έχουν τα πράγματα. Κι αν κάτι έβγαλε μάτι αυτές τις μέρες, είναι αυτό: Ο Τσίπρας, ο Κοτζιάς και οι άλλοι του ιδίου αριστερού φυράματος είναι απείρως πιο σοβαροί από τους σοβαροφανείς, συντηρητικούς, μακεδονάδοντες και μακεδονάρχοντες αντιπάλους τους. Όχι πιο έμπειροι, ούτε πιο πατριώτες, ούτε πιο έξυπνοι. Απλώς πιο σοβαροί. Διότι πήραν μια υπόθεση τελματωμένη επί δεκαετίες, με το τέλμα να σκορπίζει αναθυμιάσεις τοξικές στις σχέσεις των δύο χωρών και σε όλα τα Βαλκάνια, και την πήγαν με υπομονή, ψυχραιμία, ευελιξία και κυρίως αποφασιστικότητα ώς το ελπιδοφόρο σήμερα. Τον κώλο τους κάτω να χτυπούν οι Κυριακιστές και οι Αδωνιστές, αυτό το δίκιο δεν μπορούν να τους το φάνε.

Ούτε το πολιτικό κόστος, ούτε οι κραυγές, ούτε τα καλλιστεία εθνικοφροσύνης τους φόβισαν. Αυτό που άλλοι δεν τόλμησαν, μπροστά σε απειλές εκλογικής ήττας και δελτία πολιτικής κακοκαιρίας, η σημερινή κυβέρνηση το τόλμησε. Δεν έπαιξε με τα ιμάτια μιας εθνικής υπόθεσης εμπλέκοντάς τη σε κομματικούς ανταγωνισμούς. Όταν όλα τα 'σκιαζε η φοβέρα των συλλαλητηρίων, οι ρήτορες της Ν.Δ. άλλαζαν κάθε μέρα θέσεις, οχυρώνονταν σε απίστευτες ανοησίες, ότι δεν έχει πολιτική νομιμοποίηση για συμφωνία ο Τσίπρας, συντάσσονταν με μακεδονομάχους και ποντάριζαν στη γνωστή θέση του Καμμένου, ο Τσίπρας και οι άλλοι του ιδίου αριστερού φυράματος τόλμησαν.

Αυτά. Και για να αντιγράψουμε τα χθεσινά "Νέα", που αντιγράφουν τον Καβάφη, έρχεται η στιγμή για το μεγάλο ΝΑΙ ή ΟΧΙ. Κι εκεί που φτάσαμε, όλοι θα δείξουν αν επιμένουν στους βαρβάρους ως μια κάποια μικροκομματική λύση ή θέλουν όντως εθνική λύση...