Ρουσφέτια, μονοπώλεια και κοινωνική μεροληψία

Το εγχείρημα της παρούσας κυβέρνησης για την ιδιωτικοποίηση της ΔΕΠΑ προικοδοτεί έναν ιδιώτη με δάνεια και ΕΣΠΑ μεγαλύτερα του τιμήματος που αυτός θα καταβάλει. Καταστρέφει αξίες μιας δημόσιας επιχείρησης και οδηγεί σε απώλεια σημαντικών μελλοντικών εσόδων για το Ελληνικό Δημόσιο μέσα από την πλήρη ιδιωτικοποίηση των δικτύων. Πρωτίστως όμως, το σχέδιο για τη ΔΕΠΑ καταδικάζει εκατοντάδες ελληνικά νοικοκυριά στην ενεργειακή φτώχεια 

Του Χάρη Μαμουλάκη*

Ψηφίστηκε χθες το νομοσχέδιο «Απελευθέρωση αγοράς ενέργειας, εκσυγχρονισμός της ΔΕΗ, ιδιωτικοποίηση της ΔΕΠΑ και στήριξη των ΑΠΕ». H ουσία του νομοσχεδίου συνοψίζεται στο εξής: ολική επαναφορά στο καθεστώς των πελατειακών προσλήψεων σε φορείς του Δημοσίου με τη λογική της ad hoc νομοθέτησης για μεμονωμένα επιχειρηματικά συμφέροντα. Σε αυτό το τελευταίο μάς έχει συνηθίσει η Ν.Δ. εδώ και τέσσερις μήνες που κυβερνά τη χώρα.

Να περιγράψουμε το νομοσχέδιο και σε τίτλους; Εξαίρεση δημόσιων επιχειρήσεων από το ευρωπαϊκό πλαίσιο αναφορικά με τις δημόσιες προμήθειες. Καταστρατήγηση του ΑΣΕΠ και αναβίωση του ρουσφετολογικού καθεστώτος προσλήψεων στη ΔΕΗ. Μεταμόρφωση δημοσίων μονοπωλίων σε ιδιωτικά μονοπώλια. Οριζόντια επέκταση του καθεστώτος πολεοδομικής αυθαιρεσίας στη χώρα μας μέχρι το 2025 ερήμην των αποφάσεων του ΣτΕ.

Πάνω από όλα όμως, το νομοσχέδιο αποκαλύπτει τις διαφορετικές στρατηγικές των δύο κομμάτων εξουσίας για την επέκταση του δικτύου φυσικού αερίου στη χώρα.

Στη σκιά της ένταξης του 65% της ΔΕΠΑ στο ΤΑΙΠΕΔ στο πρώτο Μνημόνιο και της επιβολής από τους δανειστές της υποχρεωτικής ιδιωτικοποίησής της, η προηγούμενη κυβέρνηση, του ΣΥΡΙΖΑ, εκπόνησε ένα σχέδιο που θα προωθούσε τη διείσδυση του φυσικού αερίου στη χώρα.

 Το σχέδιο για την εξαγορά των μεριδίων της ΕΠΑ και της ΕΔΑ Αττικής από το Δημόσιο και στη συνέχεια της διάσπασης της ΔΕΠΑ σε ΔΕΠΑ - Εμπορίας και ΔΕΠΑ - Υποδομών αποσκοπούσε στη διατήρηση υπό δημόσιο έλεγχο των δικτύων με τρόπο τέτοιο, ώστε να καταστεί εφικτή η ραγδαία επέκτασή του με κοινωνικά κριτήρια παράλληλα με την υλοποίηση της υποχρέωσης της χώρας για απελευθέρωση της αγοράς φυσικού αερίου.

Ήταν δηλαδή ένα εγχείρημα διαμόρφωσης της τελικής μορφής της αγοράς με τον βέλτιστο τρόπο για τη διαφύλαξη του δημόσιου συμφέροντος αλλά και τη διασφάλιση των καλύτερων συνθηκών για τον ανταγωνισμό της επόμενης μέρας. Σχέδιο, δηλαδή, που κινείται στον αντίποδα άλλων ιδιωτικοποιήσεων σε κλάδους υποδομών, όπως π.χ. ο ΟΤΕ, στους οποίους το δημόσιο μονοπώλιο αντικαταστάθηκε από ένα ιδιωτικό σφραγίζοντας ουσιαστικά την αγορά εδώ και δύο δεκαετίες.

Η στρατηγική αυτή υποστηριζόταν επιπλέον από ορισμένα πολύ σκληρά τεχνικά δεδομένα. Μέχρι σήμερα το φυσικό αέριο στη χώρα μας έχει διεισδύσει μόνο σε τρεις Περιφέρειες και σε αυτές ελάχιστα. Το μεγαλύτερο μέρος της αναμενόμενης επέκτασης του δικτύου θα γινόταν σε νέες Περιφέρειες, για τις οποίες είχε εξασφαλιστεί από την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ τόσο ένα σημαντικό δάνειο 48 εκατ. από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων όσο και οι εντάξεις αυτής της τεράστιας επέκτασης, με τον χαρακτήρα φυσικά του δημόσιου έργου, στο ΕΣΠΑ. Ούτε το επιτόκιο αυτό θα έπαιρνε φορέας του ιδιωτικού τομέα, ούτε και θα μπορούσε να τεκμηριώσει την αναγκαιότητα επέκτασης του δικτύου σε φτωχότερες Περιφέρειες της χώρας, εάν ο φορέας αυτού του έργου ήταν ιδιωτικός.

Τι μας είπε για όλα αυτά η κυβέρνηση της Ν.Δ. και ο υφυπουργός, ο κύριος Θωμάς, στις Επιτροπές; «Ρυθμιζόμενες υποδομές τι σημαίνει; Σημαίνει ότι όποιος από αυτές τις εταιρείες έχει όρεξη να αναπτύξει το δίκτυο, με βάση πάντα τους κανονισμούς ασφαλείας της πολιτείας και με βάση τους κανονισμούς της ΡΑΕ, και όπου υπάρχει ζήτηση, πηγαίνει στη ΡΑΕ και παίρνει μια ρυθμιζόμενη απόδοση».

Πώς ερμηνεύεται στο διά ταύτα αυτό το «όποιος έχει όρεξη»; Στην καταδίκη της Δυτικής Αττικής και των ορεινών περιοχών της χώρας μας σε μια μόνιμη κατάσταση αποκλεισμού από τα οφέλη της επέκτασης του δικτύου φυσικού αερίου της Ελλάδας. Το αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής είναι να μοιραστούν τα οφέλη από την επέκταση του φυσικού αερίου μόνο στους έχοντες και όχι στους μη-προνομιούχους.

Οι ιδιώτες τελικά θα επεκτείνουν το δίκτυο της χώρας όπου υπάρχουν εύρωστοι καταναλωτές και όπου η επέκταση είναι τεχνικά και κατασκευαστικά εύκολη. Η αγορά της διανομής είναι μεν απελευθερωμένη, σε συμμόρφωση με τις ευρωπαϊκές Οδηγίες, χρειάζεται όμως έναν ισχυρό επενδυτικό βραχίονα του Δημοσίου που θα καλύψει τα κενά της ιδιωτικής χρηματοδότησης. Η ΕΔΑ Αττικής όμως, δεν είχε προχωρήσει το έργο της επέκτασης του δικτύου της Αττικής, ακριβώς επειδή το management το είχε ο ιδιώτης.

Επιπλέον, με αυτό το νομοσχέδιο, εξανεμίζεται συνολικά η προοπτική της χώρας να γίνει ο ενεργειακός κόμβος της νοτιοανατολικής Μεσογείου. Σε Επιτροπή της Βουλής, ο υφυπουργός κύριος Θωμάς είπε αναφορικά με τα μεγάλα γεωστρατηγικά έργα της χώρας, όπως ο IGB, ο East Med και ο Poseidon, «αν αυτά τα έργα μπουν μαζί με τη ΔΕΠΑ Υποδομών, θα αποτρέψουν τους επενδυτές».

Ο λόγος για τον οποίο μπήκαν από την προηγούμενη κυβέρνηση τα έργα αυτά στη ΔΕΠΑ Υποδομών είναι για να μπορεί ο φορέας του Δημοσίου, όταν αυτό κρίνεται αναγκαίο, μέσα από τα έσοδα από τις ρυθμιζόμενες χρεώσεις να τα χρηματοδοτεί και να εξασφαλίσει την πιστοληπτική τους ικανότητα. Για τον εκάστοτε ιδιώτη όμως, προηγείται η κερδοφορία από το ένα εθνικό ενεργειακό και οικονομικό όραμα. Η εξίσωση της στρατηγικής της Ν.Δ. δεν βγαίνει. Εκτός εάν οραματίζεται να κόβει συντάξεις για να... βάζει σωλήνες.

Συμπερασματικά, το εγχείρημα της παρούσας κυβέρνησης για την ιδιωτικοποίηση της ΔΕΠΑ προικοδοτεί έναν ιδιώτη με δάνεια και ΕΣΠΑ μεγαλύτερα του τιμήματος που αυτός θα καταβάλει. Καταστρέφει αξίες μιας δημόσιας επιχείρησης, καθώς τα χρήματα που έχει καταβάλει η εταιρεία για τα διεθνή έργα πετάγονται στον κάλαθο των αχρήστων, και οδηγεί σε απώλεια σημαντικών μελλοντικών εσόδων για το Ελληνικό Δημόσιο μέσα από την πλήρη ιδιωτικοποίηση των δικτύων.

Πρωτίστως όμως, το σχέδιο για τη ΔΕΠΑ καταδικάζει εκατοντάδες ελληνικά νοικοκυριά στην ενεργειακή φτώχεια. Δεν μπορούμε να αναγνωρίσουμε κανένα άλλοθι. Γιατί δεν υπάρχει. Η κυβέρνηση της Ν.Δ. δεν ασφυκτιά κάτω από τη μέγγενη των αυστηρών προγραμμάτων δημοσιονομικής προσαρμογής. Όλα αυτά, όπως διαπιστώσαμε από το Surveillance Report της Ευρωπαϊκής Επιτροπής του Νοεμβρίου, τα κάνει αποκλειστικά με δική της πρωτοβουλία.

* Ο Χάρης Μαμουλάκης είναι βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ - Προοδευτική Συμμαχία Ν. Ηρακλείου, πολιτικός μηχανικός BEng MSc

Το ΣτΕ απαγορεύει ultra κεφαλαιοποίηση της επικουρικής σύνταξης

 Συνέντευξη Σάββα Ρομπόλη στον Ανδρ. πετρόπουλο

* Είχαμε πρόσφατη την απόφαση του ΣτΕ που δικαιώνει την επιλογή του Ενιαίου Ταμείου (ΕΦΚΑ), έστω με επιμέρους διορθώσεις σε παραμέτρους της μεταρρύθμισης του 2016. Επιπλέον, σύμφωνα με εκτιμήσεις, επιβάλλει θα έλεγα τον δημόσιο χαρακτήρα της επικουρικής ασφάλισης. Πως αποτιμάτε συνολικά την απόφαση του ΣτΕ για τον Νόμο Κατρούγκαλου (4387/2016);

Οι αποφάσεις του ΣτΕ που αναφέρονται σε ένα τμήμα των διατάξεων του Ν. 4387/2016 που κρίθηκαν ως αντισυνταγματικές, θεωρούνται κατά τη γνώμη μας και αναγκαίες για την αποκατάσταση των προκαλούμενων ανισορροπιών και περικοπών από τον συγκεκριμένο νόμο. Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται οι αποφάσεις για τον επαναπροσδιορισμό του επιπέδου των εισφορών των αυτοαπασχολουμένων και των ελεύθερων επαγγελματιών και της αναλογικότητας εισφορών - παροχών, τον επανυπολογισμό των επικουρικών συντάξεων που, αθροιζόμενες με την κύρια σύνταξη, υπερέβαιναν μηνιαίως τα 1.300 ευρώ, όπως και το χαμηλό ποσοστό αναπλήρωσης της ανταποδοτικής σύνταξης, ιδιαίτερα των ασφαλισμένων με αρκετά χρόνια ασφάλισης.

Η ολομέλεια του ΣτΕ έκρινε ως συνταγματική την υπαγωγή των ασφαλιστικών ταμείων όλων των ασφαλισμένων και των συνταξιούχων στον ΕΦΚΑ, αλλά και τον επανυπολογισμό των κύριων συντάξεων με βάση την 31η.12.2014.

Κυρίως θα έλεγα ότι θεωρείται αναγκαία η απόφαση του ΣτΕ σχετικά με την εγγύηση από μέρους του κράτους της χρηματοδότησης του κοινωνικοασφαλιστικού συστήματος σε περίπτωση προβλήματος και χρηματοδοτικής αναγκαιότητας. Ειδικότερα, το ΣτΕ απέρριψε ως εσφαλμένη και κατά παράβαση του άρθρου 22 παρ. 5 του συντάγματος την απαγόρευση κάθε χρηματοδότησης των επικουρικών συντάξεων από τον κρατικό προϋπολογισμό με το επιχείρημα ότι το κράτος έχει εγγυητική ευθύνη και σε σχέση με την επικουρική ασφάλιση, δεδομένου ότι, όπως η κύρια ασφάλιση, έτσι και η επικουρική ασφάλιση καθιερώνεται ως υποχρεωτική και όχι ως προαιρετική.

* Επομένως δυσκολεύει, και σε ποιον βαθμό, το σχέδιο της κυβέρνησης για ιδιωτικοποίηση της επικουρικής ασφάλισης;

Δυσκολεύει προφανώς, γιατί, μεταξύ των άλλων, αντίκειται στο γράμμα και το πνεύμα των πρόσφατων αποφάσεων του ΣτΕ. Κατά συνέπεια, οι ασκούμενες κοινωνικοασφαλιστικές πολιτικές επιβάλλεται, στο πλαίσιο των αποφάσεων του ΣτΕ, να επικεντρωθούν στον σχεδιασμό της επικουρικής ασφάλισης με την οργάνωση και τη λειτουργία της να βασίζονται στις αρχές της κοινωνικής ασφάλισης (ισότητα, επιχορήγηση, αναλογικότητα εισφορών - παροχών, αλληλεγγύη των γενεών).

Κατά συνέπεια, η έννοια «σύμφωνα με το σύνταγμα» σημαίνει ότι η επικουρική ασφάλιση, εκτός του ότι απαιτείται, σύμφωνα με τις πρόσφατες αποφάσεις του ΣτΕ, να επανασχεδιαστεί με βάση τις προαναφερόμενες αρχές της κοινωνικής ασφάλισης, θα πρέπει και να λειτουργεί με βάση το αναδιανεμητικό σύστημα καθορισμένων παροχών με κρατική εγγύηση.

* Επομένως είναι απαγορευτική και στην κατεύθυνση της πλήρους κεφαλαιοποίησης...

Το ΣτΕ επ’ ουδενί υπαγορεύει την ultra - κεφαλαιοποίηση, την ιδιωτικοποίηση και την υπονόμευση της δημόσιας σύστασης και λειτουργίας του ΕΤΕΑΕΠ και της επικουρικής ασφάλισης, αποτρέποντας: α) τις προβλεπόμενες σοβαρές επιπτώσεις στους ασφαλισμένους, τους συνταξιούχους και τους νεοεισερχόμενους στην ασφάλιση μετά το 2021, β) την προβλεπόμενη αποδιάρθρωση του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης και γ) τη συντελούμενη σοβαρή ανισορροπία στα δημόσια οικονομικά της χώρας μας.

* Παρ' όλα αυτά, η κυβέρνηση φαίνεται να προσανατολίζεται στη δημιουργία του ατομικού «κουμπαρά» για τις εισφορές εντός του ΕΤΕΑΕΠ τις οποίες θα διαχειρίζεται η δημόσια διαχειριστική εταιρεία ΑΕΔΑΚ. Τι σημαίνει αυτό πρακτικά;

Ο προσανατολισμός της κυβέρνησης προς την κατεύθυνση της δημιουργίας του «κουμπαρά» των ατομικών λογαριασμών εντός του ΕΤΕΑΕΠ και την ανάληψη της διαχείρισης των αποθεματικών από τη δημόσια διαχειριστική εταιρεία ΑΕΔΑΚ αποτελεί τον «Δούρειο Ίππο» παρέκκλισης από το συνταγματικό θεσμικό πλαίσιο των πρόσφατων αποφάσεων του ΣτΕ για τον επανασχεδιασμό, στη βάση των αρχών της κοινωνικής ασφάλισης, της δημόσιας επικουρικής ασφάλισης.

* Πώς λοιπόν θα προχωρήσει με αυτό το δεδομένο; Κι αν προχωρήσει, ποιο θα είναι το κόστος για το ασφαλιστικό σύστημα, τους ασφαλισμένους και τους συνταξιούχους;

Να σημειώσω ότι επιπλέον καταστρατηγείται η αρχή της ισότητας κι αυτό γιατί το κόστος μετάβασης, το οποίο εκτιμάται σε 56 δισ. ευρώ, το επωμίζεται η γενιά της μετάβασης. Αυτό σημαίνει ότι η γενιά που θα ασφαλιστεί από το 2021 και μετά στο ultra - κεφαλαιοποητικό, εξατομικευμένο και ιδιωτικοποιημένο σύστημα θα πληρώσει δύο φορές. Μία φορά για να αποταμιεύσει στον ατομικό της λογαριασμό για την μελλοντική χρηματοδότηση των δικών της συντάξεων και μία φορά για την άμεση καταβολή των ήδη συνταξιούχων του αναδιανεμητικού συστήματος. Με άλλα λόγια, η γενιά της μετάβασης θα βρεθεί σε δυσμενέστερη θέση σε σχέση με τις άλλες γενιές, υπονομεύοντας τη βασική αρχή, μεταξύ των άλλων, της ισότητας που σημειώνεται και στις αποφάσεις του ΣτΕ.

* Σε διάφορα σενάρια που διαβάζουμε έχει αναφερθεί ότι το κόστος ή μέρος αυτού μπορεί να αναλάβει ο κρατικός προϋπολογισμός... Αυτό δεν έρχεται σε αντίφαση με την απόφαση του ΣτΕ;

Εάν αναλάβει το κράτος να χρηματοδοτήσει αυτό το κόστος, τότε ο κρατικός προϋπολογισμός θα βρεθεί αντιμέτωπος με σημαντικά ελλείμματα τα οποία θα αυξήσουν το υπάρχον δημόσιο χρέος της χώρας μας κατά 56 δισ. ευρώ σε παρούσες αξίες και κατά 660 εκατ. ευρώ μέσο ετήσιο κόστος την πρώτη δεκαετία, 2021-2031. Στις συνθήκες αυτές, σύμφωνα με τα διεθνή λογιστικά πρότυπα των δημόσιων φορέων, το κόστος μετάβασης θα πρέπει να αναγνωριστεί από έμμεσο (implicit) σε άμεσο (explicit), γεγονός που θα προκαλέσει αναταραχές στις κεφαλαιαγορές δεδομένου ότι θα αυξηθεί ο κίνδυνος αποπληρωμής του δημόσιου χρέους, διακόπτοντας, στον βαθμό που την αφορά, την τάση μείωσης των επιτοκίων δανεισμού, τα οποία προφανώς θα αυξηθούν.

Στις αποφάσεις του το ΣτΕ επισήμανε ότι το κράτος εγγυάται το ύψος των παροχών και το ερώτημα που τίθεται είναι τι ακριβώς θα εγγυάται το κράτος όταν το ύψος της παροχής στο ultra - κεφαλαιοποιητικό και ιδιωτικοποιημένο σύστημα εξαρτάται από την πορεία των χρηματαγορών και των κεφαλαιαγορών, τις οποίες το κράτος δεν μπορεί να ελέγξει. Μήπως τελικά το κράτος θα εγγυηθεί, διαμέσου της φορολογίας, το σύνολο των εισφορών που καταβλήθηκαν καθ’ όλο τον εργασιακό βίο των ασφαλισμένων λόγω της κατάρρευσης των κεφαλαιαγορών, όπως εξάλλου έχει συμβεί στις ΗΠΑ και σε άλλες χώρες, προκειμένου να αποφευχθεί η μη καταβολή των παροχών;

* Η κυβέρνηση, σύμφωνα με τον σχεδιασμό που έχει γίνει γνωστός, θα επαναφέρει τις ασφαλιστικές κλάσεις για τους ελεύθερους επαγγελματίες, ενώ προτίθεται να μειώσει, έστω και σταδιακά, τις εισφορές των εργοδοτών. Ποιες θα είναι οι επιπτώσεις;

Ο σχεδιασμός της επαναφοράς των ασφαλιστικών κλάσεων στους ελεύθερους επαγγελματίες, και μάλιστα με ελεύθερη μετακίνηση από κλάση σε κλάση, χωρίς να είναι υποχρεωτική ανάλογα με τα έτη ασφάλισης, όπως ίσχυε πριν τον Ν. 4387/2016, αφενός επιβαρύνει με την αύξηση των εισφορών τους ασφαλισμένους και αφετέρου δημιουργείται πρόβλημα στον υπολογισμό του ορθού συντελεστή αναπλήρωσης ο οποίος θα εξασφαλίζει την αναλογικότητα εισφορών - παροχών σύμφωνα με τις αποφάσεις του ΣτΕ.

Παράλληλα, η πτωτική τάση του ποσοστού εισπραξιμότητας ως αποτέλεσμα των αυξημένων κοινωνικοασφαλιστικών επιβαρύνσεων δεν θα επιτρέψει την επίτευξη του ουδέτερου δημοσιονομικού αποτελέσματος. Αντίθετα, όπως προκύπτει από τους σχετικούς αναλογιστικούς υπολογισμούς, οι ελεύθεροι επαγγελματίες μετά τη μείωση των εισφορών των ελεύθερων επαγγελματιών στο 13,33% και την κατάργηση του πλαφόν των 2.000 ευρώ που είχαν επιβάλει οι δανειστές μέχρι 1.1.2019, οι εισφορές και οι παροχές, σύμφωνα με τα σημερινά δεδομένα, επιφέρουν πλήρη αναλογικότητα εισφορών - παροχών και ουδέτερο δημοσιονομικό αποτέλεσμα.

Για παράδειγμα, εάν θεωρήσουμε έναν ελεύθερο επαγγελματία ο οποίος εργάστηκε ασφαλισμένος για 40 έτη και είχε μέσο ετήσιο εισόδημα σε όλο τον εργασιακό του βίο το ανώτερο ασφαλιστέο εισόδημα που είναι 78.000 ευρώ, τότε σύμφωνα με τον Ν. 4387/2016 (σημερινοί συντελεστές αναπλήρωσης) θα λάβει σύνταξη ίση με 3.700 ευρώ μεικτά μηνιαίως, ενώ οι εισφορές που θα έχει καταβάλει θα αναλογούν σε σύνταξη 3.500 ευρώ μεικτά (το επιτόκιο προεξόφλησης θεωρήθηκε ίσο με τον μέσο μακροχρόνιο ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή).

Παράλληλα, ένας μισθωτός του ιδιωτικού τομέα με το ίδιο ασφαλιστέο εισόδημα και 40 χρόνια ασφάλισης, ενώ του αναλογεί μηνιαία σύνταξη 4.700 ευρώ μεικτά, με τους συντελεστές αναπλήρωσης του Ν. 4387/2016, θα λάβει μηνιαία σύνταξη ύψους 3.700 ευρώ μεικτά, δηλαδή 79% των εισφορών ή 0,79 ευρώ για κάθε ένα ευρώ που κατέβαλε κι αυτό συμβαίνει γιατί ο μισθωτός καταβάλλει 20% εισφορά.

* Επομένως θα έχουμε σοβαρή απώλεια εσόδων...

Μια μείωση των εισφορών κατά 25% (από 20% σε 15%) αποτελεί μια απώλεια για τα ασφαλιστικά ταμεία ύψους 3 δισ. ευρώ και περίπου 600 εκατ. ευρώ (εντός πενταετίας, 1% για κάθε έτος) για καθεμία ποσοστιαία μονάδα που θα μειώνονται οι εισφορές, προκαλώντας ένα αρνητικό δημοσιονομικό αποτέλεσμα.

Κατά συνέπεια, για να επιτευχθεί η αναλογικότητα εισφορών - παροχών στον μισθωτό του ιδιωτικού τομέα και ιδιαίτερα των υψηλότερων μισθολογικών στρωμάτων καθώς και το ουδέτερο δημοσιονομικό αποτέλεσμα, θα πρέπει, σύμφωνα με τους σχετικούς αναλογιστικούς υπολογισμούς, να αυξηθούν οι συντελεστές αναπλήρωσης και ιδιαίτερα των ασφαλισμένων με αρκετά έτη ασφάλισης και υψηλότερα από τον μέσο μηνιαίο μισθό εισοδήματα.

Κατά συνέπεια, προκειμένου να επιτευχθεί η «δίδυμη αποκατάσταση» της αναλογικότητας εισφορών - παροχών των ελεύθερων επαγγελματιών και των μισθωτών του ιδιωτικού τομέα καθώς και το ουδέτερο δημοσιονομικό αποτέλεσμα, απαιτείται τόσο η διαφοροποίηση του επιπέδου των ασφαλιστικών εισφορών, όσο και του επιπέδου των συντελεστών αναπλήρωσης μεταξύ των δύο αυτών επαγγελματικών κατηγοριών.

* Ο Σάββας Ρομπόλης, είναι ομότιμος καθηγητής του Παντείου Πανεπιστημίου

«Αμφιβολίες το μυαλό μου βασανίζουνε πολλές»

Του Τάσου Παπά

Στο αρχείο λοιπόν η δικογραφία για τον Αντ. Σαμαρά. Η τσάντα με τα λεφτά πάντως μπήκε στο αμάξι του Φρουζή. Το αμάξι του Φρουζή πήγε στο Μαξίμου. Αλλά μέχρι εκεί.

Δύο ενδιαφέρουσες ιστορίες που απέχουν μεταξύ τους πάνω από τριάντα χρόνια, αλλά προσφέρονται για συγκρίσεις:

1) Αντιγράφω από το βιβλίο του Αλ. Παπαχελά «Ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης με τα δικά του λόγια» (εκδόσεις Παπαδόπουλος). Μιλάει ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης για τη δίκη του Ανδρέα Παπανδρέου: «Εγώ δεν εκίνησα το δακτυλάκι μου για να καταδικαστεί ο Αντρέας. Το μικρό μου δακτυλάκι αν κινούσα ο Αντρέας θα κατεδικάζετο (σελ. 149)... Αλλά ακόμη και για τον Αντρέα η απόφαση μη νομίζεις ότι ήταν στην ουσία αθωωτική.

 Και λέω στην ουσία, διότι οι επτά δικαστές που τον αθώωσαν, έναντι των έξι που ήταν καταδικαστικοί, δέχτηκαν ότι οι βαλίτσες πήγαν στο Καστρί, αλλά δεν θεώρησαν δεδομένο ότι ο Αντρέας και λόγω της κατάστασης της υγείας του τότε ήταν εκείνος που επωφελήθηκε, ότι ήταν υπεύθυνος γι’ αυτό το πράγμα. Ηταν αθώος λόγω αμφιβολιών για μία ψήφο» (σελ. 156).

- Μάλιστα. Αθώος λοιπόν αν και οι βαλίτσες πήγαν στο Καστρί. Εγώ πάντως θυμάμαι ότι μάρτυρες κατηγορίας μιλούσαν για πιτσικαρισμένες με πεντοχίλιαρα κούτες πάμπερς, αλλά αυτό είναι μια ασήμαντη λεπτομέρεια. Αθώος, όχι όμως πανηγυρικά. Αθώος λόγω αμφιβολιών. Αρα, όχι και τόσο αθώος. Κι αν ο τότε πρωθυπουργός κινούσε το μικρό δαχτυλάκι του ο προαιώνιος αντίπαλός του θα καταδικαζόταν. Και η διάκριση των εξουσιών; Και η ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης για την οποία η Δεξιά φωνάζει ότι πάντα τη σεβόταν και πάντα θα τη σέβεται; Οπως τώρα... καλή ώρα, που μηνύει εισαγγελείς, καταγγέλλει σκευωρίες με ηθικούς αυτουργούς, αλλά χωρίς φυσικούς αυτουργούς, απειλεί, εκβιάζει και πιέζει για να φύγουν από την υπόθεση Novartis μη αρεστoί στην παράταξη λειτουργοί της Δικαιοσύνης.

2) Αντιγράφω από το έγγραφο των εισαγγελέων Διαφθοράς, σύμφωνα με το οποίο τέθηκε στο αρχείο η δικογραφία της Novartis που αφορούσε τον Αντώνη Σαμαρά (κάποτε αγαπημένο παιδί του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, μετά το 1993 σκοτεινό αντικείμενο του μίσους του): «Από τις καταθέσεις της μάρτυρος Κελέση προέκυψαν ενδείξεις περί του ότι κλείστηκε ραντεβού του Κωνσταντίνου Φρουζή με τον τότε πρωθυπουργό [σ.σ. Σαμαράς] μέσω της γραμματείας του πρωθυπουργικού γραφείου, ότι ο Κ. Φρουζής εισήλθε στο Μέγαρο Μαξίμου με το αυτοκίνητό του και ότι έφυγε από τα γραφεία της εταιρείας στη Μεταμόρφωση Αττικής προκειμένου να μεταβεί στο ραντεβού, έχοντας τοποθετήσει μια τσάντα με χρήματα στον χώρο των αποσκευών του αυτοκινήτου του.

 Ωστόσο, επειδή η άμεση αντίληψη της μάρτυρος δεν καλύπτει χρονικά τυχόν συμφωνία παράδοσης χρημάτων ή άλλου ανταλλάγματος ή και τυχόν παράδοση, δεδομένου ότι η μάρτυρας κατέθεσε ότι δεν ήταν παρούσα στο ραντεβού καθώς και με το δεδομένο ότι από τα στοιχεία της δικογραφίας δεν προέκυψε με ποιον συναντήθηκε τελικά ο Φρουζής στο Μέγαρο Μαξίμου, ούτε προέκυψε η τελική τύχη των χρημάτων, αν τελικά παραδόθηκαν σε ποιον και για ποια ακριβώς αιτία, καθόσον μάλιστα ο Φρουζής δεν έδωσε καμιά σχετικά ενημέρωση σε κανέναν για το ραντεβού αυτό, πριν ή μετά, δεν δύναται να θεμελιωθούν ενδείξεις περί του αν ο Αντ. Σαμαράς συμφώνησε ή έλαβε χρήματα ή οποιοδήποτε άλλο οικονομικό αντάλλαγμα προκειμένου με συγκεκριμένες ενέργειές του να εξυπηρετήσει τα συμφέροντα της Novartis» («Η Εφημερίδα των Συντακτών» 11-11-2019).

- Στο αρχείο λοιπόν η δικογραφία για τον Αντ. Σαμαρά. Η τσάντα με τα λεφτά πάντως μπήκε στο αμάξι του Φρουζή. Το αμάξι του Φρουζή πήγε στο Μαξίμου. Αλλά μέχρι εκεί. Ποιον είδε, τι έκανε, άγνωστο.

 Οπότε, στο αρχείο η δικογραφία για τον Αντ. Σαμαρά λόγω απουσίας ενδείξεων που να θεμελιώνουν κατηγορία εναντίον του. Απουσία ενδείξεων; Κάτι δηλαδή σαν απαλλαγή λόγω αμφιβολιών;

* Τραγούδι που έγραψε ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης και είπε ο Λευτέρης Μυτιληναίος.

Η θεότητα του χρέους

Αν ο Μεξικανός μετανάστης στο Τέξας που δανείστηκε από μια στεγαστική τράπεζα των ΗΠΑ για να πάρει σπίτι δεν πληρώνει τις δόσεις του, κάποιος επενδυτής στο Λονδίνο θα έχει απώλειες στο κεφάλαιό του (ABS, CDOs, κ.α.) 

Του Ηλία Καραβόλια*

Με διαστημική ταχύτητα γυρίζει πάνω από τα κεφάλια δισεκατομμυρίων ανθρώπων στον πλανήτη. Θα κινείται πάντα σε ανεξέλεγκτη τροχιά και ποτέ δεν θα καταλήξει σε μια χωματερή, ποτέ δεν θα εξαϋλωθεί ολόκληρο. Απλώς σπάζει σε κομμάτια και επανασυναρμολογείται ώστε να κυκλοφορεί “ζωντανό” και να τρομοκρατεί. Διότι είναι μέσο παραγωγής και εργαλείο κέρδους ταυτόχρονα, μέθοδος καθυπόταξης των πολλών από τους λίγους, μηχανισμός χειραγώγησης των μαζών.

Αν δεν το κατάλαβες, φίλε αναγνώστη, αναφέρομαι στη θεότητα του Χρέους. Τα μεγέθη του ζαλίζουν. Όπως δημοσιεύτηκε πρόσφατα, έφτασε στο επίπεδο - ρεκόρ των 250 τρισ. Δολαρίων, αυξημένο κατά 70 τρισ. δολάρια σε μια δεκαετία, σύμφωνα με το Διεθνές Χρηματοπιστωτικό Ινστιτούτο (IIF). Και επειδή τα επιτόκια θα αυξάνονται στο εξής, καθώς οι κεντρικές τράπεζες θα απομακρύνονται από την υπερβολικά χαλαρή νομισματική πολιτική, έχει ακόμη ανήφορο να διανύσει.

Δεν θα παραθέσω στοιχεία σχετικά με τις αναλογίες δημοσίου/ιδιωτικού χρέους ούτε μεταξύ ποσοστών του ΑΕΠ κάθε κράτους. Είναι νούμερα έξω από κάθε λογική, πέρα από τις ανθρώπινες αισθήσεις του μέτρου. Το ποιος χρωστάει σε ποιόν -δηλαδή η σύνθεση και η διαφοροποίηση του χρέους- είναι μια δαιδαλώδης διαδρομή, μη μετρήσιμη, κατά την ταπεινή μου γνώμη. Απλώς όλοι χρωστάνε σε όλους σε αυτό τον πλανήτη.

Λογιστική κυκλοφορίας

Ας δούμε όμως πού πιθανώς να κρύβεται η ρίζα του προβλήματος. Είναι δεδομένο ότι πριν την ολοκληρωτική απορρύθμιση των αγορών και την υπερφιλελευθεροποίηση στην κινητικότητα κεφαλαίων (σημ: κάποιοι την τοποθετούν στην πρώτη τετραετία των Θάτσερ και Ρήγκαν, κάποιοι στην δεύτερη τετραετία Κλίντον) το Χρέος “κυκλοφορούσε” μόνο στις οθόνες και στα κατάστιχα των τραπεζών.

 Αυτή ακριβώς η λογιστική του κυκλοφορία εξασφάλιζε ότι δεν θα προσβάλει την πραγματική οικονομία, την παραγωγική, εμπορική και συναλλακτική μας καθημερινότητα, ακόμα και αν πιέζονταν (υποτιμητική κερδοσκοπία) οι κεφαλαιοιποιήσεις εταιρειών και οι αξίες κρατικών ομολόγων ή τα επίπεδα των επιτοκίων.

Σήμερα όμως, ειδικά μετά την κρίση του 2008, οι μη ρυθμισμένες και σχεδόν ανεξέλεγκτες δεξαμενές μοχλευμένου εικονικού χρήματος, καθώς και η πολιτική πλήρους απορρύθμισης, συνάντησαν -σε ένα σπάνιο ιστορικό ραντεβού- τις ιδεολογικο-πολιτικές φιλοσοφίες πίσω από τη θεωρία των αποτελεσματικών αγορών και των ορθολογικών προσδοκιών.

 Ουσιαστικά εδραιώθηκε μια θεωρητική πλατφόρμα στις αγορές και αναπτύσσεται μια νέα αξιωματική στα Οικονομικά: του δαρβινισμού στη χρηματοπιστωτική σφαίρα. Αποδεικνύεται πλέον ότι η νεοκλασική αντίληψη περί ισορροπίας και δίκαιων τιμών κατέρρευσε. Ο ίδιος ο μάγος της κεντρικής τραπεζικής, ο Greenspan, είπε, μετά την πρόσφατη κρίση στις ΗΠΑ, ότι πολύ απλά έσφαλλε(!) τόσα χρόνια.

Το Χρέος λοιπόν συνδέεται, φίλε αναγνώστη, με αυτές τις δήθεν ορθολογικές θεωρίες που κρύβονται πίσω από την πλήρη απορρύθμιση των χρηματοπιστωτικών αγορών και την πλήρη κυριαρχία του τραπεζικο-χρηματιστηριακού κατεστημένου στον πλανήτη. Με πολύπλοκα εργαλεία της χρηματοοικονομικής αρχιτεκτονικής καινοτομίας (παράγωγα και μόχλευση) η ταχύτητα κυκλοφορίας του εικονικού χρήματος είναι ασύλληπτη. Και μαζί της συμβαδίζει και αυτή του Χρέους.

 Πλέον πηγές του κέρδους έπαψαν να είναι οι δρόμοι του εμπορίου, της παραγωγής, της γης, και ως σύγχρονα μέσα παραγωγής θεωρούνται οι τεχνολογικές πλατφόρμες και τα τερματικά, οι αλγοριθμικές μηχανές και τα υψηλής ταχύτητας ρομποτικά συστήματα στις συναλλαγές. Το χρήμα αποδίδει ταχύτατα μόνο αν γυρίσει πολλές φορές (αν χορεύει - που έλεγε και ο Μαρξ πριν 150 χρόνια) μόνο όταν διαπραγματεύεται συνεχώς, όταν αποκτά εκθεσιακή αξία επειδή αλλάζει χέρια σε κλάσματα του δευτερολέπτου (χέρια που είναι πάντα αόρατα πίσω από συμβόλαια και στοιχήματα). Δεν απαιτείται πλέον απόσβεση στις επενδύσεις, ούτε προσωπικό να δουλεύει, ούτε άγχος για τα κόστη παραγωγής και τη φορολογία. Το χρήμα αποδίδει χωρίς να απασχολήσει τους κλασικούς συντελεστές παραγωγής.

Δάνεια και επενδύσεις

Το Χρέος λοιπόν προκύπτει και αυτό ως επενδυτικό αποτέλεσμα μιας χρηματοοικονομικής καινοτομίας που επιτρέπει σε νοικοκυριά, εταιρείες, κράτη να γίνονται συμβόλαια και στοιχήματα, τιτλοποιημένες απαιτήσεις, πακεταρισμένα στην ουσία προϊόντα διαχείρισης. Αν ο Μεξικανός μετανάστης στο Τέξας που δανείστηκε από μια στεγαστική τράπεζα των ΗΠΑ για να πάρει σπίτι δεν πληρώνει τις δόσεις του, κάποιος επενδυτής στο Λονδίνο θα έχει απώλειες στο κεφάλαιό του (ABS, CDOs, κ.α.) Αυτό είναι το νήμα που συνδέει σήμερα κάποιον στον πλανήτη που χρωστάει με κάποιον άλλον που επενδύει τα διαθέσιμά του στο χρέος του πρώτου ! Αυτό -ταπεινά φρονώ- είναι το καλά κρυμμένο μυστικό της εποχής μας...

*Ο Ηλίας Καραβόλιας είναι οικονομολόγος

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΣΚΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠεΣυΠ

Της Τζένης Δημητρακοπούλου

 

Άλλη μια πολύωρη συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Πελοποννήσου έληξε χθες άδοξα!!!

Ένα Πε.Συ.Π., που δείχνει να μην έχει βρει το βηματισμό του, οδηγείτε με μαθηματική ακρίβεια στη ραγδαία απαξίωση  του κύρους του, που ειλικρινά, δεν ξέρω αν λαμβάνει τα μηνύματα της κοινωνίας, που αναρωτιέται «τι κάνετε εκεί μέσα?» και είναι έτοιμη να μας γυρίσει τη πλάτη….

Το λέω αυτό, γιατί πραγματικά εξεπλάγην που δεν καταφέραμε σε ένα τόσο σημαντικό ζήτημα, να ψηφίσουμε ΟΜΟΦΩΝΑ! Γιατί τέτοια ψηφίσματα, για να είναι ισχυρά, πρέπει να είναι και ΟΜΟΦΩΝΑ!

Το λέω επίσης, γιατί άκουσα τον Περιφερειάρχη μας, τον πρώτο πολίτη της περιοχής μας, να δηλώνει χαλαρά και με ελαφρά τη καρδία, πως αυτή η συνεδρίαση είναι άνευ ουσίας!!!!

Τόσο λάθος έκαναν όλες οι παρατάξεις; Ρωτώ, ειλικρινά, τα μέλη της παράταξης Νίκα, που δεν τοποθετήθηκε ΚΑΝΕΝΑΣ επι του θέματος. Δεν σας αφορά το θέμα; Δεν σας αγγίζει εκεί στα «ψηλά» έδρανα της εξουσίας σας; Γιατί ήρθαν εδώ, τόσοι πολίτες; Σύσσωμη σχεδόν η ΓΕΝΟΠ; Γιατί συνεδριάζουν σε πανικό τα Δημοτικά Συμβούλια των ενεργειακών Δήμων της χώρας και τα συνδικάτα των περιοχών που πλήττονται. Προφανώς και δεν ασχολείστε με το λαό αγαπητοί μου.

Γι’ αυτό και υπήρξε μεθόδευση, όταν είδατε πως μάλλον θα περάσει ένα αντικυβερνητικό και φιλολαϊκό ψήφισμα,που καλεί σε συστράτευση και  αγώνα, να «σπάσετε» τη συνεδρίαση για τυπολατρικούς λόγους και ροκανίζοντας τον πολύτιμο χρόνο με  ανούσιες κοκορομαχίες για τους πολλούς, με φωνές και εντάσεις που δεν αφορούσαν το θέμα, αλλά εξασφάλιζαν τη τηλεοπτική σας προβολή και τους εγωισμούς σας σε προσωπικές κόντρες.

Και αφού δεν μπήκατε κάποιοι στον κόπο, να έρθετε διαβασμένοι για το θέμα ή έστω δεν κάτσατε να ακούσετε με προσοχή και ανοιχτά μυαλά και μάτια, χωρίς τις κομματικές σας παρωπίδες, τα όσα λέγονταν από τους προσκεκλημένους τοπικούς άρχοντες της Μεγαλόπολης, τους Συνδικαλιστές της ΔΕΗ, τους απλούς πολίτες της Μεγαλόπολης και τον κοσμάκι, τον εργάτη των Ορυχείων και της βάρδιας που περίμενε με αγωνία την απόφαση, να τα συνοψίσουμε, αλλά και να τα ομαδοποιήσουμε.

 Συνεδριάζαμε έξι ώρες, ουσιαστικά μη γνωρίζοντας τι μέλλει γενέσθαι από τη Κυβέρνηση των Νεοφιλελεύθερων πολιτικών!

Συνεδριάζαμε, χθες έξι ώρες, σε μια έκτακτη-ειδική συνεδρίαση, μετά την πρόσφατη δήλωση του πρωθυπουργού της χώρας Κυρ. Μητσοτάκη από το βήμα του Ο.Η.Ε. στη  Ν. Υόρκη.

Έκπληκτοι πληροφορηθήκαμε στις  δηλώσεις του, για την πρόθεση της Κυβέρνησης για πρόωρη και βίαιη παύση λειτουργίας όλων των λιγνιτικών Ατμοηλεκτρικών Σταθμών της ΔΕΗ εως το 2028!!!!

Και αναρωτιέμαι, σε ποια μελέτη, σε ποιόν προγραμματισμό, στηρίζεται μια τόσο σοβαρή πολιτική απόφαση, που ανατρέπει όλα τα δεδομένα?

Δεν υπήρξε ποτέ το προηγούμενο χρονικό διάστημα, ούτε προεκλογικά αναφορά σε αυτόν το στόχο, ούτε στις προγραμματικές δηλώσεις της Κυβέρνησης.

Συνεπώς σε όλους γεννιούνται ερωτήματα :

1.       Ποιος το έθεσε, ποιος το σχεδίασε, ποιος το δρομολογεί και τελικά ποιος τους το επέβαλλε αυτό το project «ΑΙΦΝΙΔΙΟΣ ΘΑΝΑΤΟΣ»;

2.       Με τι όρους, με τι οφέλη και για ποιους;

3.       Πως εξαγγέλλει, τέτοια μέτρα ενώ ακόμη δεν έχει πραγματοποιηθεί ο νέος Εθνικός Ενεργειακός Σχεδιασμός, δεν έχει συνταχθεί το νέο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια & το κλίμα, που αναμένεται στο τέλος του χρόνου;

1.       Πως παίρνει τέτοια απόφαση για τη ΔΕΗ, ερήμην αυτής;

2.       Πως προχωρά σε τροποποίηση του εγκεκριμένου και σε ισχύ, σχεδίου του ΕΣΕΚ 2018 (Εθνικο Συμβούλιο για την Ενέργεια και το Κλίμα)  χωρίς τη συμμετοχή της ΔΕΗ σε αυτό;

Παράλληλα όμως:

Συνεδριάζαμε, για ακόμη μια φορά, για μια ιστορία που ξεκινά από πολύ παλιά…για το ίδιο παλιό πρόβλημα που το ξανασυναντάμε πάλι και πάλι, σε μια αργόσυρτη, μια μακρόσυρτη διαδικασία διάρκειας τουλάχιστον 2 δεκαετιών. Από το 1993, που η τότε κυβέρνηση Μητσοτάκη, συνδύασε την κατάργηση του κρατικού μονοπωλίου στην ενέργεια, τη ρουσφετολογική «υπερφόρτωση» της ΔΕΗ με κάποιες χιλιάδες διοικητικούς υπαλλήλους (6.000 νομίζω) στα γραφεία των Αθηνών και τη διάλυση του ασφαλιστικού της και αργότερα τη διάλυση του ασφαλιστικού της.

Είκοσι χρόνια ζούμε, τις διαδικασίες που περιελάμβαναν:

·         τον τεμαχισμό και μετοχοποίηση της επιχείρησης, με προκλητικά δυσμενείς συμφωνίες με ιδιώτες εργολάβους,

·         εκβιαστικές παραχωρήσεις σε μεγάλα πολυεθνικά κεφάλαια και

·         έναν αδιάκοπο επικοινωνιακό πόλεμο με σκοπό την απαξίωση της εταιρίας και του συνδικαλισμού της.

Αυτά ήταν τα έργα του ελληνικού πελατειακού πολιτικού συστήματος που μας οδήγησε στη σημερινή κατάτασταση.

Στα 20 αυτά χρόνια, ζήσαμε και άλλα πολλά. Είδαμε τη περιοχή μας να μη «πολύ-συνεδριάζε» για τη Μικρή ΔΕΗ…γιατί δεν μας αφορούσε λέγανε κάποιοι! Είδαμε πιο πρόσφατα, να αντιδρούν για να αντιδράσουν, να αντιδρούν με ψηφοθηρικό σκεπτικό και προ-εκλογικά κίνητρα ή και να μην αντιδρούν και να κρύβονται, στη τελευταία κρίση της ΔΕΗ και της περιοχής μας…αλλά και πάλι …επιφανειακά, για τα μάτια του κόσμου! Και αυτό φάνηκε και στο χθεσινό ΠεΣυΠ, πάλι, όπου θεσμικά περιμέναμε τη τοποθέτηση του Προέδρου του Εργατικού Κέντρου, που με το ζόρι μίλησε, για να μην ενοχλήσει τη Κυβέρνησή του, τον Περιφερειάρχη του και όλα τα γαλάζια παιδιά που βρίσκονταν εκεί μέσα.

Το αποτέλεσμα αυτών των δράσεων ή των «μη δράσεων» μας οδήγησε στο σήμερα! Γι’ αυτό, δεν έχουμε δικαίωμα να επαναλάβουμε τα λάθη των προηγούμενων. Δεν πρέπει πλέον, να ανεχτούμε τυχόν λάθη! Γιατί αυτή η ιστορία είχε παρελθόν, έχει παρόν  αλλά δεν θα έχει  μέλλον! Δεν πρέπει να ανεχτούμε για ένα τόσο κρίσιμο ζήτημα, που απαιτεί εθνικό σχέδιο διαχείρισης αιφνιδιαστικές αποφάσεις ερήμην της Αυτοδιοίκησης, των εργαζομένων, των τοπικών κοινωνιών, των επιστημονικών φορέων και των Ειδικών.

Αν πάμε σε οποιαδήποτε διεκδίκηση, σε οποιονδήποτε αγώνα, χωρίς ενότητα και κοινή στόχευση, για άλλη μια φορά θα ηττηθούμε, αλλά αυτή η φορά θα είναι η τελευταία.

Καλούμαστε από τις εξελίξεις και τη κοινωνία, πρώτιστα σαν πολίτες και σαν πολιτικό όργανο να τοποθετηθούμε αλλά και να βάλλουμε τη βάση και να συντονίσουμε την ύστατη μάχη. Πρέπει να γίνει σαφές, πως τώρα ξεκινάμε, δεν τελειώσαμε με ένα ψήφισμα.

Πρέπει να  κερδίσουμε…διαφορετικά, σε κάποιο από τα επόμενα Περιφερειακά Συμβούλια, θα είμαστε εδώ και θα κλαίμε πάνω από τρία πτώματα, μέσα στο ίδιο φέρετρο:

§  το πρώτο της ΔΕΗ, των ανθρώπων της, της χώρας και της εθνικής οικονομίας

§  το δεύτερο της Μεγαλόπολης και

§  το τρίτο της ουτοπίας της  Μεταλιγνιτικής Εποχής.

Και τότε, τι θα μπορούμε να κάνουμε; Τίποτα….. Υποκριτικά μόνο, θα κρατήσουμε ενός λεπτού σιγή για να  τιμήσουμε αυτούς τους νεκρούς!

Γι’ αυτό το λόγο, πρέπει να τεθούν ρεαλιστικοί στόχοι και να αναλάβουμε όλοι όποιες ευθύνες μας αναλογούν. Πρέπει να ξεχωρίσουμε και να κάνουμε ευδιάκριτους τους στόχους που θέλουμε να πετύχουμε τόσο τους πολιτικούς όσο και τους πιο πρακτικούς  και εκτελεστικούς.

Σαν πολιτικό όργανο, σαν εκφραστές τις τοπικής μας κοινωνίας, μαζί με τα συνδικάτα, το Δήμο, τους παραγωγικούς και επιστημονικούς φορείς, τους εργαζόμενους και τη κοινωνία.

Πρακτικά τώρα: Πρέπει να αντιμετωπίσουμε τον «Αιφνίδιο Θάνατο» και στους τρεις τουλάχιστον άξονες που διακρίνουμε ότι επηρεάζει, για να γίνουμε αποτελεσματικοί και να ξέρουμε για τι μιλάμε, ξεκάθαρα, ευδιάκριτα και στοχευμένα. Δηλαδή, παρόλο που το πρόβλημα είναι ένα, και ως ένα θα αντιμετωπιστεί, καλό θα ήταν να το δούμε, σ’  επι μέρους  σε 3 άξονες. Και Εξηγούμαι:

Πρώτος: οι συνέπειες στη ΔΕΗ και στους ανθρώπους της, οι συνέπειες στην Εθνική Οικονομία και τη Χώρα.

Δεύτερος: οι συνέπειες στη Μεγαλόπολη και την ευρύτερη περιοχή

Τρίτος: οι συνέπειες από την αιφνίδια και  μη ομαλή μετάβαση στη μεταλιγνιτική εποχή και

Και τονίζω, πως δεν πρέπει να κάνουμε το λάθος να ξεχωρίσουμε ή να παραλείψουμε κάποιον, γιατί αυτό επιχειρήθηκε τις προηγούμενες ημέρες, αρχίζοντας να παρουσιάζονται Master Plans της επόμενης μέρας, αλλά και σήμερα, εδώ τώρα αυτό επιχειρείται. Ο αποπροσανατολισμός της κοινής γνώμης, για να εστιάσει στον Τρίτο άξονα, του σχεδιασμού της Μεταλιγνιτικής Εποχής! Τι ωραία που ακούγεται; Πόσο διαφέρει όμως από τη πραγματικότητα!!!

Σεβόμενοι, τη λογική, τη πατρίδα μας, τη κοινωνία, τους εργαζόμενους, τις Διεθνείς Συμφωνίες για το Περιβάλλον και τη Κλιματική αλλαγή, και κυρίως το μέλλον των παιδιών μας, συνοπτικά και χωρίς τα τεχνικά, στατιστικά και οικονομικά στοιχεία, αναφέρω συνοπτικά τι σημαίνει ο αιφνίδιος θάνατος για κάθε πυλώνα του προβλήματος.  Ποια τα ζητήματα τα οποία ανακύπτουν και που θα βρεθούμε αντιμέτωποι άμεσα.

για τη ΔΕΗ  & και τους ανθρωπουσ τησ – για την εθνικη οικονομια και  τη ΧΩΡΑ

1.       Σημαίνει, προβλήματα ενεργειακής επάρκειας και ασφάλειας του ενεργειακού εφοδιασμού. Είναι γνωστό, πως η πολύ μεγάλη προβλεπόμενη διείσδυση των ΑΠΕ μέχρι το 2030 θα απαιτήσει, λόγω στοχαστικότητας ιδιαίτερα των αιολικών, τη μόνιμη διάθεση συμβατικής ισχύος σε εφεδρεία για λόγους ασφάλειας τροφοδοσίας Επομένως, με την οριστική απόσυρση των λιγνιτικών μονάδων το 2028 το ηλεκτρικό ισοζύγιο της χώρας καθίσταται έωλο και ανασφαλές.

2.       Σημαίνει, εφιαλτικά οικονομικά δεδομένα  λόγω της δραστική μείωση ΑΕΠ με δυσμενείς οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις ευρύτερα για την ίδια την εταιρεία και τη χώρα. Γιατί, πρόβλημα στη ΔΕΗ, μη γελιόμαστε, συνεπάγεται πρόβλημα στην Εθνική Οικονομία.

3.       Σημαίνει, πως η χώρα θα στερηθεί το φθηνό εγχώριο καύσιμο μόνο από τα ήδη λειτουργούντα σήμερα λιγνιτωρυχεία με ισοδύναμο θερμικό περιεχόμενο που υπερβαίνει σημαντικά τα 300 εκατ. βαρέλια πετρελαίου.

4.       Σημαίνει, πως το κενό που θα προκύψει στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας (Η.Ε.) θα καλυφθεί κυρίως από αντίστοιχες μονάδες με καύσιμο εισαγόμενο φυσικό αέριο (Φ.Α.) και με εισαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας (Η.Ε.). Το φυσικό αέριο είναι επίσης ορυκτό καύσιμο, όχι «αθώο» περιβαλλοντικά και εισαγόμενο.

5.       Σημαίνει, πως ενεργειακή εξάρτηση της χώρας, θα αυξηθεί υπέρμετρα, η δε τιμές του Φ.Α. στο μέλλον δεν μπορεί να διασφαλιστούν και να μας εγγυηθεί κανένας γι’ αυτές.

6.       Σημαίνει εξομοίωση των ενεργειακών πηγών και αποδυνάμωση της ανταγωνιστικότητας της Εθνικής οικονομίας.

7.       Σημαίνει, de facto απολύσεις και πρόωρες αποχωρήσεις προσωπικού.

8.       Σημαίνει, απώλεια τεράστιων πρόσφατα επενδεδυμένων ποσών, ποσών πολλών εκατομμυρίων ευρώ για τις περιβαλλοντικές επενδύσεις που έγιναν, στις συγκεκριμένες Μονάδες του Λεκανοπεδίου και δεν έχουν αποσβεστεί. Όπως τα Συστήματα Αποθείωσης, τα συστήματα των Ηλεκτροστατικών Φίλτρων Λιγνίτη και τέφρας, οι τελευταίες αναβαθμίσεις στα συστήματα Λεβήτων και Στροβίλων, στα ταινιοδρομικά συστήματα μεταφοράς Τέφρας, στα συστήματα τηλεχειρισμών  Ηλεκτρικών Εγκαταστάσεων κλπ

9.       Σημαίνει, αύξηση της ήδη ακριβής κιλοβατώρας

10.   Σημαίνει, ανεκμετάλλευτες κτιριακές εγκαταστάσεις, υποδομές και τεχνολογικός εξοπλισμό εκατομμυρίων ευρώ να σαπίζει σε αποθήκες εγκαταλελειμμένες.

11.   Σημαίνει, ξεπούλημα, βίαιο, των εκμεταλλεύσιμων γεωτρήσεων και του υδροφόρου της περιοχής.

Για τη Μεγαλόπολη

1.       Σηματοδοτεί, τη  κατακόρυφη αύξηση της ανεργίας

2.       Φέρνει κλείσιμο πολλών επιχειρήσεων των οποίων ο κύκλος εργασιών, σχετίζεται με τις υπηρεσίες της ΔΕΗ στη περιοχή

3.       Θα υπάρξει κατακόρυφη μείωση του ΑΕΠ της περιοχής, δηλαδή ΦΤΩΧΕΙΑ!

4.       Προκύπτει, πρόβλημα με τη Τηλεθέρμανση των νοικοκυριών.

5.       Προκύπτει, πρόβλημα και με 10 περίπου χωριά τα οποία υδρεύονται από τις γεωτρήσεις της Μονάδας ΙΙΙ

6.       Θα έχει ως αποτέλεσμα, την ερήμωση της πόλης και μετατροπή της σε πόλη φάντασμα, με μόνιμους κατοίκους μόνο συνταξιούχους.

7.       Τι θα συμβεί με τις αποκαταστάσεις εδαφών, των παλιών ορυχείων, όταν η ΔΕΗ δεν θα έχει κανένα επιχειρηματικό και εξορυκτικό ενδιαφέρον στη περιοχή; Γνωρίζετε, τι σημαίνει αποκατάσταση του Ορυχείου; Γνωρίζετε, για τι ακριβώς μιλάμε ή φαντάζεστε λιμνούλες με παπάκια και λουλουδάκια, ακούγοντας τη λέξη;

Μιλάμε, για ένα απίστευτα μεγάλο και σοβαρό έργο. Χρονοβόρο. Κοστοβόρο. Μιλάμε για απορροή επιφανειακών νερών, για μακροπρόθεσμη σταθερότητα  των μελλοντικών λιμνών των ορυχείων, για ρυθμό καθίζηση και χρόνο σταθεροποίησης των αποθέσεων αγόνων υλικών που θα επηρεάσουν καθοριστικά μελλοντικές δραστηριότητες, μιλάμε για διερευνήσεις για θέματα υδρογεωλογίας, το υδρολογικό ισοζύγιο της περιοχή κ.α.

Μιλάμε για μακροπρόθεσμη ευστάθεια τελικών Πρανών Εκσκαφής και αποθέσεων αγόνων, μιλάμε για τη τελική κατάσταση των πρανών, για προστασία από αυταναφλέξεις λιγνιτικών στρωμάτων. Μιλάμε για βάθος χρόνο μέχρι το 2050!!!

Δεν είναι η αποκατάσταση, μια μακέτα με χρώματα και ζωγραφιές, ούτε και έκθεση ιδεών.

8.       Και σε ποιόν τελικά θα περιέλθουν αυτά τα εδάφη των ορυχείων?

9.       Σε ποιόν τα νερά της περιοχής? Σε ποιον οι γεωτρήσεις της?

ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΗΣ ΜΕΤΑΛΛΙΓΝΙΤΙΚΗΣ ΕΠΟΧΗΣ

Φυσικά και θα ήταν αντίφαση και θα πέφταμε σε ατόπημα, να μιλάμε για αιφνίδιο θάνατο και να περιμένω να υπάρχει προετοιμασία για την επόμενη μέρα, το 2020!!!

Η τακτική σε τέτοιες περιπτώσεις, τόσο στην Ευρώπη όσο και Παγκόσμια, είναι πως λαμβάνοντας υπ’ όψη το χρονοδιάγραμμα εκμετάλλευσης των κοιτασμάτων λιγνίτη και το χρόνο προβλεπόμενης λειτουργίας των Μονάδων,  ξεκινά ο σχεδιασμός, συστηματικά λίγα χρόνια πριν από το επικείμενο κλείσιμο, έτσι ώστε να είναι σύγχρονος και επίκαιρος.

Συνεπώς, γνωρίζοντας πως τίποτε δεν έχει αλλάξει στο χρονικό ορίζοντα αυτό και με δεδομένα το μεν κλείσιμο της Μονάδας III το 2025 και της Μονάδας IV το 2035, προφανώς και θα ξεκινούσε ο σχεδιασμός, οργανωμένα, στοχευμένα, και με σταδικά βήματα.

Υπό τις σημερινές συνθήκες που διαμορφώνονται, διαφαίνεται να καίγεται η ευκαιρία.

Δεν έχουν εξασφαλιστεί  οι απαραίτητοι πόροι για το εγχείρημα αυτό πχ στο ταμείο Δίκαιης Μετάβασης, που είναι το μόνο χειροπιαστό βήμα που έγινε, στη διάρκεια των τελευταίων 10ετιών για την εξασφάλιση συγκεκριμένων ποσών και σε συγκεκριμένο βάθος χρόνου. 30.000.000€ σε μια 3ετια ήταν μόνο η αρχή. Εδώ δεν έχουν αποδοθεί περίπου 25.000.000€ από το ΕΑΠ (Λιγνιτόσημο)

Δεν έχουν συντονιστεί δράσεις με τους  φορείς που θα συμμετέχουν πχ Δήμος, ΤΕΕ, Πανεπιστήμια κλπ.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑtΑ – ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ                                                                                                                                                                 Από τα προαναφερθέντα γίνεται φανερό, πως αν συνεχιστεί η πορεία της συρρίκνωσης της συμμετοχής συνολικά των εγχώριων ενεργειακών πόρων (λιγνίτες, ΑΠΕ και νερά) στο ηλεκτρικό και γενικότερα στο ενεργειακό ισοζύγιο της χώρας, με δεδομένο τον καθοριστικό ρόλο του κόστους της ενέργειας στο σύνολο της οικονομικής δραστηριότητας, τούτο δεν θα συνεισφέρει στην οικονομική ανάκαμψη, το αντίθετο μάλιστα.

Κατά την άποψή μας πρέπει να υπάρξει μόνιμη στόχευση, μέσω της εκπόνησης εναλλακτικών σεναρίων, ώστε οι εγχώριοι ενεργειακοί πόροι (λιγνίτες, ΑΠΕ και νερά) να συμμετέχουν διαχρονικά σε μεγάλο ποσοστό  στο ηλεκτρικό ισοζύγιο μέχρι το 2030 με το λιγνίτη να διατηρεί πρωταγωνιστικό ρόλο, από τις υπάρχουσες υποδομές. 

Έτσι, θα μειωθεί η ενεργειακή εξάρτηση, που είναι βασική προϋπόθεση για την παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας.

Εάν, ωστόσο, μετά το 2030 ανακαλυφθούν και αξιοποιηθούν σε ικανή ποσότητα και με σημαντικά οικονομικά οφέλη  εγχώριοι υδρογονάνθρακες, τότε μπορεί να εξεταστεί τυχόν επίσπευση της απόσυρσης των λιγνιτικών ΑΗΣ.                                                                                                                                               

Για το λόγο αυτό στη συζήτηση του ΠεΣυΠ προτείναμε και συμπεριελήφθησαν κάποια από τα παρακάτω, στο ψήφισμα:

1.       Να αποσυρθεί η εξαγγελία του κλεισίματος των Λιγνιτικών Μονάδων, έτσι ώστε η δίκαιη μετάβαση  της περιοχής σε οικονομία με λιγότερο λιγνίτη να γίνει με όρους δικαιοσύνης, ισότητας, ισονομίας, συνέπειας, σοβαρότητας και υπευθυνότητας και σύμφωνα με τα οριζόμενα από τη λογική και το νόμο, που ισχύουν για όλα τα Ευρωπαικά κράτη.

2.       Να δοθεί χρονική παράταση με απομειούμενη σταδιακά συμμετοχή του λιγνίτη στο ηλεκτρικό ισοζύγιο της χώρας σύμφωνα με τον ισχύοντα προγραμματισμό εκμ/σης των λιγνιτωρυχείων ή τουλάχιστον μέχρι να δοθεί επαρκής  χρόνος για τη σωστή, ασφαλή και οικονομική δημιουργία συνθηκών για τη βιώσιμη αξιοποίηση των αποκατεστημένων εκτάσεων στους χώρους των λιγνιτωρυχείων. Συνεπώς: Να μην κλείσουν οι Μονάδες III και IV πριν από τα προβλεπόμενα όρια λειτουργίας τους, δηλαδή το 2025 η Μονάδα III και το 2035 η Μονάδα IV, αντίστοιχα.

                                                                                                                                                                                                                       

3.       Να προχωρήσει στην ανάπτυξης των ΑΠΕ σε επίπεδο χώρας με έμφαση στα φωτοβολταïκά, στη γεωθερμία, στη βιομάζα και παράλληλες δράσεις για την εξοικονόμηση και αποθήκευση Η.Ε. με οικονομικούς όρους, καθώς και στην ηλεκτροκίνηση (μέσα σταθερής τροχιάς, αστικά λεωφορεία, οχήματα Ι.Χ κ.α.). Έτσι, θα μειώνεται  το αποτύπωμα άνθρακα και διευκολύνεται η παράταση της χρήσης του λιγνίτη με προïούσα απομείωση στην παραγωγή Η.Ε. 

4.       Να αποκατασταθούν τα εδάφη και να αποδοθούν στη τοπική κοινωνία.

5.       Να περάσει νομοθετική ρύθμιση για υπαγωγή της Μεγαλόπολης, στα «ειδικά καθεστώτα» πρόσθετης ενίσχυσης του αναπτυξιακού Νόμου, για την ανάπτυξη και ενίσχυση της επιχειρηματικότητας και της εργασίας στη περιοχή.

6.       Να εξασφαλίσει και για τους λιγνιτικούς ΑΗΣ αποδεικτικά διαθεσιμότητας ισχύος (ΑΔΙ), όπως τούτο ισχύει σε άλλες χώρες και για άλλες τεχνολογίες παραγωγής Η.Ε. Ας μην ξεχνούμε ότι η χώρα δικαιούται παρόμοια μεταχείριση, αν μη τι άλλο, διότι διαχρονικά συνέβαλε απειροελάχιστα στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, σε αντίθεση με τις βιομηχανικές χώρες της Ε.Ε. που σωρεύουν στην ατμόσφαιρα  αέρια του θερμοκηπίου ήδη από την εποχή της βιομηχανικής εποχής, δηλ. για 200 τουλάχιστο χρόνια!!!!!  

7.       Για το σχεδιασμό της επόμενης μέρας, απαιτείται σε τοπικό επίπεδο τεράστια οργανωτική προσπάθεια, προγραμματισμός, έλεγχος, επιμονή, ανάληψη και συντονισμός πρωτοβουλιών από τους κατά περίπτωση αρμόδιους τοπικούς φορείς. Για το λόγο αυτό, προτείνουμε την να συγκροτηθεί διαπαραταξιακή επιτροπή, με αποκλειστικό αντικείμενο τη μετάβαση της περιοχής σε οικονομία με λιγότερο λιγνίτη.

8.       Να επιστρέψει η Λιγνιτική Μεγαλόπολης στη Μητρική ΔΕΗ.

9.       Να εξασφαλιστούν θέσεις εργασίας των εργαζομένων, που δεν κατοχυρώνουν  συνταξιοδοτικό δικαίωμα, κατά το κλείσιμο των Μονάδων, σε κενές οργανικές θέσεις του ευρύτερου Δημοσίου, κοντά στο τόπο διαμονής τους.

10.   Να γίνει Διαπεριφερειακή Συνεδρίαση των Περιφερειακών Συμβουλίων, Πελοποννήσου και Δυτικής Μακεδονίας με σκοπό τη χάραξη κοινής πολιτικής.

Για την επίτευξη των στόχων θα συγκροτηθεί επιτροπή αγώνα, όπως αναφέρεται και στην Εισήγηση, που θα συντονίσει  αγωνιστικές κινητοποιήσεις και συνάντηση με τον πρωθυπουργό ζητώντας την ικανοποίηση των ανωτέρω αιτημάτων μας.

Τζένη Δημητρακοπούλου

Διπλ.Ηλεκρτολόγος Μηχανικός &

Τεχνολογίας Υπολογιστών

Περιφερειακή Σύμβουλος Αρκαδίας