Το στίγμα της συγκυρίας

Αριστείδης Μπαλτάς
Βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ Αττικής

Η διαπραγμάτευση που συναρτάται με τη δεύτερη αξιολόγηση συνεχίζεται. Υπό τη συνθήκη που διεκδικεί η ελληνική πλευρά: τα υφεσιακά μέτρα - δηλαδή η παραπέρα λιτότητα- που οι δανειστές την πιέζουν να δεχθεί να αντισταθμίζονται από ελαφρύνσεις με τρόπο ώστε το τελικό αποτέλεσμα να είναι δημοσιονομικά ουδέτερο.

Ι. Εκτός

Η διαπραγμάτευση που συναρτάται με τη δεύτερη αξιολόγηση συνεχίζεται. Υπό τη συνθήκη που διεκδικεί η ελληνική πλευρά: τα υφεσιακά μέτρα - δηλαδή η παραπέρα λιτότητα- που οι δανειστές την πιέζουν να δεχθεί να αντισταθμίζονται από ελαφρύνσεις με τρόπο ώστε το τελικό αποτέλεσμα να είναι δημοσιονομικά ουδέτερο.

Όμως εδώ δημιουργείται μια εύλογη απορία: Αφού τα Μνημόνια επιβλήθηκαν για λόγους, υποτίθεται, καθαρά δημοσιονομικούς, τι νόημα έχει αυτή η συνθήκη και γιατί οι δανειστές φαίνεται να την αποδέχονται;

Η απορία λύνεται αν αναλογιστούμε, πρώτα απ’ όλα, ότι τα Μνημόνια δεν είχαν ποτέ τον χαρακτήρα μιας πολιτικά αδιάφορης δανειοδότησης. Αυτά συνοδεύονταν εξ αρχής από μια κατ’ ουσίαν ανεξέλεγκτη πολιτική επιτροπεία προικισμένη με τη δυνατότητα να διευρύνει τα πεδία παρέμβασής της πολύ πέρα από τα δημοσιονομικά. Αυτή η δυνατότητα άρχισε να υλοποιείται συστηματικά ιδίως μετά τις δεύτερες εκλογές. Η ούτως ή άλλως διστακτική αποδοχή της δημοσιονομικής ουδετερότητας από τους δανειστές πρέπει λοιπόν να ιδωθεί υπ’ αυτό το πρίσμα. Πρίσμα κατ’ εξοχήν πολιτικό.

Είναι προφανές ότι ο σχηματισμός της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝ.ΕΛΛ. - Οικολόγων συνιστά μείζονα παραφωνία σε ό,τι αφορά ολόκληρο το ευρωπαϊκό οικοδόμημα. Διότι η ίδια η πραγματοποιημένη δυνατότητα σχηματισμού της αποτελεί παράδειγμα για τους λαούς κατ’ αρχάς της Ευρώπης. Που μάχονται τη λιτότητα και αντιτίθενται στις βλέψεις της Γερμανίας να ηγεμονεύσει και πολιτικά την Ευρώπη. Άρα η εν λόγω κυβέρνηση έπρεπε να ανατραπεί το γρηγορότερο και κατά το δυνατόν τιμωρητικά. Όσο και αν η δημοκρατική νομιμοφάνεια απαγόρευε να λεχθεί κάτι τέτοιο ρητά και επισήμως.

Όμως η στήριξη του ελληνικού λαού, όπως φάνηκε με το δημοψήφισμα και τα αποτελέσματα των εκλογών που ακολούθησαν, απέτρεψε αυτό το ενδεχόμενο. Άρα δεν απέμενε παρά το να αρχίσει να εκδιπλώνεται η δεύτερη πάγια στρατηγική σε τέτοιες περιπτώσεις: εκείνη της αφομοίωσης. Προκειμένου να αρθεί η παραφωνία τουλάχιστον έτσι. Άλλωστε στην επιλογή μιας τέτοιας στρατηγικής συνδράμουν και τα δημοσιονομικά αποτελέσματα που πέτυχε η κυβέρνηση τον τελευταίο χρόνο και τα οποία, βέβαια, δεν μπορεί να αγνοούνται για πολύ.

Η αποδοχή λοιπόν της δημοσιονομικής ουδετερότητας από τους δανειστές μπορεί να κατανοηθεί, ισχυρίζομαι, ως συγκεκριμένη έκφραση της στρατηγικής της αφομοίωσης. Με άλλα λόγια το πραγματικό επίδικο της διαπραγμάτευσης είναι να αντιστραφεί το ταξικό πρόσημο το οποίο προσπαθεί να επιδώσει η κυβέρνηση σε κάθε μέτρο που υποχρεώνεται να λάβει ώστε οι “μεταρρυθμίσεις” που απαιτούνται να ενταχθούν στα νεοφιλελεύθερα πάγια: να ελαφρυνθεί το βάρος που επωμίζεται ο πλούτος, αφού μόνον ο πλούτος παράγει πλούτο ή, κοσμιότερα, ανάπτυξη.

Η στρατηγική της αφομοίωσης έχει ορατό στόχο: την πλήρη και ανεπιφύλακτη ανάληψη από τη μεριά της κυβέρνησης της περιβόητης “ιδιοκτησίας του προγράμματος”.

ΙΙ. Εντός

Η Ν.Δ. -και εκείνη η αντιπολίτευση που την ακολουθεί κατά πόδας- έχει από καιρό αναλάβει ασμένως την “ιδιοκτησία του προγράμματος”. Αλλά δεν δείχνει να έχει καταλάβει τίποτε από τη στρατηγική της αφομοίωσης. Μαζί με τα έντυπα και ηλεκτρονικά μέσα που, για δικούς τους λόγους, την προτρέπουν και την καθοδηγούν, βρίσκεται, ως συνήθως, σε υστέρηση φάσης σχετικά με όσα συμβαίνουν εις Εσπερίαν. Εμφανίζεται, δηλαδή, να διεκδικεί εδώ και τώρα την ανατροπή, χωρίς να προσμετρά ότι ο αφόρητος και κενός θόρυβος που προξενεί μάλλον τείνει να συσπειρώνει τις δυνάμεις της κυβέρνησης.

Ωστόσο, πίσω από το πολιτικό προσκήνιο, οι ιθαγενείς δυνάμεις της αφομοίωσης έχουν αρχίσει να βρίσκουν τα μονοπάτια τους. Η μικρή ή μεγαλύτερη ιδιοτέλεια, ο διαγκωνισμός για μια θέση σχετικής εξουσίας, η «ευμενής» μεταχείριση, η αδιαφορία για το νόμιμο αίτημα, η έμπρακτη εξάλειψη κριτηρίων, η ανοχή στο «για πάρτη μου», ακόμη και μια μικρομεσαία, τουλάχιστον, διαφθορά έχουν αρχίσει να ανακαλύπτουν τρόπους να κρύβονται πίσω από έναν βιαστικό βολονταρισμό και έναν κακώς εννοούμενο «ρεαλισμό» που επικαλείται υπερβολικά εύκολα τις δουλείες της διακυβέρνησης.

Και αυτό είναι το άλλο μεγάλο επίδικο των καιρών. Διότι, αν τα αντίστοιχα φαινόμενα δεν αντιμετωπιστούν εγκαίρως και αποτελεσματικά, αλλά αφεθούν να επεκταθούν, τότε η αφομοίωση θα έχει συντελεστεί αθόρυβα εκ των κάτω και θα απομένει μόνον η τυπική πολιτική της επικύρωση.

Τη μορφή πολιτικής επικύρωσης τέτοιων φαινομένων τη γνωρίζουμε καλά από την εμπειρία που έχει συσσωρευθεί. Αφομοίωση ειδικά στα καθ’ ημάς σημαίνει αποδοχή της ένταξης στο σύστημα διακυβέρνησης -δηλαδή κατανομής εξουσιών- που έχει εγκαθιδρύσει κοινωνικά και νομιμοποιήσει πολιτικά ο δικομματισμός.

Πρόκειται για άδηλες μορφές κοινωνικής δικτύωσης που επιτρέπουν να εναλλάσσονται γαλάζιοι και πράσινοι «φρουροί» της κυβερνητικής εξουσίας, υπό τον όρο η εναλλαγή τους να μην ταράζει πολύ τις παγιωμένες ισορροπίες ισχύος, εκείνες που εξασφαλίζουν την εύλογη μοιρασιά κάτω από το τραπέζι του πολιτικού και οικονομικού μπακλαβά. Δηλαδή την αναπαραγωγή του συστήματος διακυβέρνησης. Τούτα έγιναν φανερά τοις πάσι όταν, τη στιγμή που χρειάστηκε, η κατάτμηση του μπακλαβά απέκτησε σχεδόν επισήμως ρητή αριθμητική έκφραση: 4-2-1.

Η υστέρηση φάσης της Ν.Δ. και εκείνων που την ακολουθούν μπορεί έτσι να εξηγηθεί. Γι’ αυτούς η κυβέρνηση ΣΥΡIΖΑ - ΑΝ.ΕΛΛ. - Οικολόγων συνιστά τον παρείσακτο που πρέπει να εξοβελιστεί πάραυτα και πάση θυσία επειδή, όπως τουλάχιστον διακηρύσσουν όλα τα στελέχη της, δεν θέλει να έχει τίποτε να κάνει με μπακλαβάδες και μοιρασιές, δηλαδή με ολόκληρο το εμπεδωμένο σύστημα διακυβέρνησης.

Με την ίδια αναπνοή εκφράζεται και ο ανεξάλειπτος ιστορικός φόβος απέναντι στην Αριστερά και το κατακτημένο σε χαλεπούς καιρούς «ηθικό πλεονέκτημά της». (Το οποίο, βέβαια, δεν διακηρύσσεται. Κερδίζεται αθόρυβα και συστηματικά, μέρα με τη μέρα και πράξη την πράξη). Να προσθέσω απλώς ότι ο τοίχος που συναντούν οι ηγέτες της αντιπολίτευσης όταν επισκέπτονται την Ευρώπη μάλλον οφείλεται στο ότι οι σοβαρότερες τουλάχιστον χώρες της δεν καθετοποιούν τις μοιρασιές με τέτοιους πρωτότυπους τρόπους. Δηλαδή δεν εννοούν την αφομοίωση έτσι.

ΙΙΙ. Εμείς

Δύο λοιπόν είναι τα κύρια επίδικα κατά την τρέχουσα συγκυρία. Το πρώτο είναι η λήξη της διαπραγμάτευσης με τρόπο που να προστατεύεται στο μέτρο του εφικτού το ταξικό πρόσημο που διεκδικούμε. Εδώ βρίσκεται το κύριο πεδίο αντίστασης στη στρατηγική της αφομοίωσης που ακολουθούν οι δανειστές. Και εδώ οφείλουμε να ενισχύουμε συνεχώς τα πολλά ισχυρά επιχειρήματα και όλα τα όπλα, κυρίως «άυλα», που διαθέτουμε (γεωπολιτικά δεδομένα, ανάγκη σταθερότητας στην περιοχή, νέες πολιτικές ισορροπίες στην Ευρώπη και στον κόσμο κ.λπ.). Αποκαλύπτοντας ταυτόχρονα ότι το επίμαχο για τους δανειστές έχει κυρίως συμβολική, δηλαδή πολιτική, αξία και πολύ λιγότερο καθαυτό οικονομική.

Μεγάλο ρόλο μπορεί να παίξει εδώ η επιθετική εκλαΐκευση: μολονότι το ταξικό πρόσημο που διεκδικούμε αφορά ευθέως τους πολλούς, είναι οι λίγοι που παραπληροφορούν και φωνασκούν μέχρι κορεσμού. Η αδιαμεσολάβητη φωνή των πολλών μπορεί να ενισχύσει καθοριστικά τις προσπάθειες της κυβέρνησης.

Το δεύτερο επίδικο αφορά τις ιθαγενείς διαδικασίες αφομοίωσης και άρα τον τρόπο διακυβέρνησης. Και εδώ πρέπει να προσέξουμε ιδιαίτερα. Διότι, αν η ανατροπή συνιστά συμβάν, που γίνεται μια κι έξω αισθητό απ’ όλους, η αφομοίωση ανάγεται σε ένα αδιόρατο διαρκές γλίστρημα όπου κάποτε συνειδητοποιείς ότι έχεις ήδη βρεθεί εκεί όπου, ξεκινώντας, δεν ήθελες καθόλου να φτάσεις.

Η αντίσταση εδώ συνεπάγεται έναν δημόσιο λόγο ειλικρινή και καθαρό που θα αποφεύγει να υπερτονίζει επιτυχίες για να συγκαλύψει δυσκολίες. Όπως και πολιτικές και διοικητικές συμπεριφορές σταθερές και λελογισμένα αυστηρές, σε μόνιμη εγρήγορση, που θα καλλιεργούν παράλληλα εκείνο το κλίμα εμπιστοσύνης που θα αναδεικνύει τη διάθεση προσφοράς και το αίτημα συμμετοχής στις προσπάθειες να εξαλειφθούν φαινόμενα σαν τα παραπάνω, χωρίς κομματικά φίλτρα, προτιμήσεις συμφέροντος, ουρές ή ανταλλάγματα.

Για να το πούμε με την πολυχρησιμοποιημένη φράση, το επίμαχο εδώ είναι να μην γίνουμε, να μην γινόμαστε και να μην φαίνεται πως γινόμαστε ίδιοι με τους άλλους.

Ειδικά για τούτη τη χώρα, στις παρούσες συνθήκες, μόνον έτσι μπορεί να αρχίσει να οικοδομείται επιτόπου η προοπτική της ηγεμονίας. Χωρίς να κατασκευάζουμε αντιπάλους εκ του μηδενός, χωρίς άκαιρες διαιρετικές τομές ή απόπειρες εκβιασμού συμμαχιών, με υπομονή, κριτική διάθεση και σταθερότητα. Και βεβαίως με την επίγνωση ότι στην προοπτική της ηγεμονίας είμαστε υποχρεωμένοι να μετασχηματίσουμε όχι μόνον τους εαυτούς μας, αλλά και τους συμμάχους μας και τους αντιπάλους μας.

Στη σύνθετη μάχη που διεξάγουμε τίποτε δεν έχει χαθεί. Τουλάχιστον ακόμη.

 Και αν το πρώτο επίδικο, η έκβαση της διαπραγμάτευσης, δεν εξαρτάται μόνο από εμάς, το δεύτερο, ο τρόπος διακυβέρνησης, είναι αποκλειστικά δική μας ευθύνη. Με άλλα λόγια, εδώ είτε μπορούμε να νικήσουμε είτε, ως νέος συλλογικός Οιδίπους, να βγάλουμε μόνοι μας τα μάτια μας.

Οι "θέσεις" για το 20ο Συνέδριο του ΚΚΕ: Πολλά βήματα πίσω κανένα μπροστά

 Τάσος Τρίκκας

Οι “Θέσεις”, πλήρεις βεβαιοτήτων για τις “αλήθειες” που εκφράζουν, αποκαλύπτουν όμως και κάποιες “αδυναμίες”. Αλλά για τις αδυναμίες ευθύνεται η βάση -οι κομμουνιστές και οι κομμουνίστριες που δουλεύουν στις οργανώσεις και δεν “αφομοιώνουν τη γραμμή”

“Η επικείμενη επανάσταση των εργατών και αγροτών στην Ελλάδα θα έχει αστικοδημοκρατικό χαρακτήρα με τάσεις γρήγορης μετατροπής σε προλεταριακή σοσιαλιστική επανάσταση”. Έτσι αποφάνθηκε η 6η Ολομέλεια της Κ.Ε. του ΚΚΕ (Γενάρης 1934) τερματίζοντας μια μακρόχρονη συζήτηση για τον χαρακτήρα της “επικείμενης” επανάστασης, που κυριάρχησε στο κόμμα από την ίδρυσή του (Νοέμβρης 1918).

Από τότε δεν αμφισβητήθηκε η εφαρμογή της λενινιστικής έμπνευσης “Θεωρίας των σταδίων”. Η χώρα μας βρισκόταν ακόμα στο “αστικοδημοκρατικό στάδιο” και αυτό καθόρισε τον αντίστοιχο χαρακτήρα της επανάστασης, κάθε άλλο παρά “επικείμενης” βέβαια. Ώσπου να 'ρθει, το 1949, ένας άλλος Γενάρης, και σε μια άλλη (οδυνηρή) Ολομέλεια, τη γνωστή 5η, να διακηρύξει ο Νίκος Ζαχαριάδης ότι “οι εσωτερικές συνθήκες είχαν αλλάξει” (στα βουνά μαινόταν ο εμφύλιος πόλεμος) και η επανάσταση απέκτησε άλλο χαρακτήρα: τον σοσιαλιστικό.

Συγκλονιστικά γεγονότα μεσολάβησαν στην Ελλάδα και τον πλανήτη έως τον χρόνο που διανύουμε, το 2017. Εκατό χρόνια πέρασαν από τη μεγάλη σοσιαλιστική Οκτωβριανή Επανάσταση. Διαβάζουμε τώρα στις “Θέσεις για το 20ό Συνέδριο” του ΚΚΕ, που έχει οριστεί για εφέτος τον Μάρτιο: Η Λαϊκή Συμμαχία (το ΠΑΜΕ και οι συναφείς οργανώσεις), στην οποία “πρωτοπόρο ρόλο έχει το ΚΚΕ, αγωνίζεται για την κατάκτηση της εργατικής λαϊκής εξουσίας. Για το ΚΚΕ η νέα εξουσία ταυτίζεται με την εργατική εξουσία, τη σοσιαλιστική, που ο επιστημονικός σοσιαλισμός την προσδιόρισε ως δικτατορία του προλεταριάτου, η οποία αποτελεί τον αντίποδα της δικτατορίας της αστικής τάξης, του αστικού κράτους”.

Νάτο λοιπόν! 67 χρόνια μετά το τέλος του εμφυλίου και την τελευταία κήρυξή της, η σοσιαλιστική επανάσταση επανεμφανίζεται αιφνιδίως, και μάλιστα όχι μόνη της (όπως επί Ζαχαριάδη), αλλά συνοδευόμενη από τη δικτατορία του προλεταριάτου, κατά την επιταγή του επιστημονικού (σοσιαλιστικού) λόγου! (Θαυμάστε την κομψότητα της διατύπωσης).

Ακολουθεί στο κείμενο των “Θέσεων” λεπτομερής περιγραφή των έργων που θα επιτελέσει η δικτατορία του προλεταριάτου καθώς και αναλυτικός κατάλογος εκείνων που θα τα απολαύσουν: “Κατάργηση των μονοπωλίων, σε τελική ανάλυση της καπιταλιστικής ιδιοκτησίας, ανατροπή της εξουσίας της”. Θα ωφεληθούν “οι φτωχοί αγρότες, οι αυτοαπασχολούμενοι στο εμπόριο και τη βιοτεχνία, στον επισιτισμό και τον τουρισμό, στις επισκευές, στον καθαρισμό, στον καλλωπισμό κ.λπ.”. Ο σύγχρονος καπιταλισμός είναι, τα βιομηχανικά, εμπορικά μονοπώλια, οι τράπεζες, η φορολογία του κράτους...”.

Αλλά διατυπώνονται λεπτομερειακά και οι πολιτικές προδιαγραφές του στρατηγικού στόχου του Περισσού. Εν πρώτοις το “επαναστατικό υποκείμενο”, δηλαδή το “θεωρητικό πλάσμα” (κατά το “πλάσμα δικαίου” των αστών νομοδιδασκάλων). Η Λαϊκή Συμμαχία που μόνο Συμμαχία δεν είναι.

Οι “Θέσεις” προσπαθούν να θεωρητικοποιήσουν και να εξηγήσουν σε φλύαρες παραγράφους κάτι που “η ζωή το έδειξε” (όπως έλεγαν οι παλιοί αυθεντικοί κομμουνιστές) - ένα “κατασκεύασμα”. Βαφτίζουν “συμμαχία” την ενότητα του ΚΚΕ με τον εαυτό του. Η πολιτική συμμαχιών, από τα πιο βασικά στοιχεία της στρατηγικής ενός επαναστατικού κόμματος, απουσιάζει από το κείμενο των “Θέσεων”.

Τονίζεται ότι η Λαϊκή Συμμαχία οριοθετείται “από μια ορισμένη μορφή διαμόρφωσης με τη δράση σε κοινό πλαίσιο του ΠΑΜΕ, ΠΑΣΕΒΕ, ΟΓΕ κ.λπ.”. Δεν πάει πιο πέρα. “Οικοδομείται ‘από τα κάτω’”. “Εξελίσσεται ανοδικά ως διαδικασία ωρίμανσης της συνείδησης...”.

Το “κατασκεύασμα” είναι απολίτικο: Η πολιτική ξορκίζεται με τον απήγανο. Η Λαϊκή Συμμαχία δεν έχει ορισμό. Το περιεχόμενό της αποτελείται από μια μακροσκελή περιγραφή βολονταριστικών στόχων: “Η πάλη της κατευθύνεται στην κατάκτηση της εργατικής λαϊκής εξουσίας. Εκφράζει (θέλει να εκφράζει...) τα συμφέροντα της εργατικής τάξης. Των μισοπρολεταρίων (νεολογισμός), των φτωχών αυτοαπασχολούμενων και αγροτών... κ.λπ.,κ.λπ.”.

Προσοχή! “Δεν αποτελεί συμμαχία πολιτικών κομμάτων”. Ποτέ! Όχι μόνο με κόμματα που υπάρχουν σήμερα, αλλά και με κόμματα που μπορεί να δημιουργηθούν στο μέλλον. “Το ΚΚΕ” -εδώ βγαίνει ανοιχτά η ψυχή της Λαϊκής Συμμαχίας- “δεν μπορεί να κάνει καμία πολιτική συνεργασία με αυτές τις πολιτικές δυνάμεις ούτε σε περίοδο συγκέντρωσης δυνάμεων ούτε σε συνθήκες επαναστατικής κατάστασης”. Ούτε με δυνάμεις που “υιοθετούν συνθήματα φιλολαϊκά”, αλλά “η πρότασή τους για το πρόβλημα της εξουσίας είναι ενταγμένη στα πλαίσια της διαχείρισης του καπιταλιστικού συστήματος, δηλαδή με τη μια ή την άλλη μορφή υιοθετούν στάδιο μεταξύ της αστικής και της εργατικής εξουσίας”.

Τέλος! Αυτό κι αν δεν είναι ρεβιζιονισμός (αλλά δεν το λέμε έτσι). Ένα από τα πολύχρονα ιερά δόγματα του κομμουνιστικού κινήματος, η αστικοδημοκρατική επανάσταση, εκβάλλεται εις το πυρ το εξώτερον! Και έπειτα η συνέχεια της αποπολιτικοποίησης. 

Το ΚΚΕ κατεβαίνει αυτοτελώς στις εκλογές και δεν κάνει εκλογικές συνεργασίες με κόμματα (δέχεται μόνο κάποιους συνεργαζόμενους στα ψηφοδέλτιά του).

Αλλά η “Λαϊκή Συμμαχία”, “ως συμμαχία των πιο ριζοσπαστικών πολιτικοποιημένων τμημάτων του εργατικού - συνδικαλιστικού κινήματος και των συμμάχων του, των οργανώσεων της νεολαίας και των γυναικών, ως συμμαχία με στόχο να προσελκύσει την ευρύτερη συσπείρωση νέων μαζών, δεν παίρνει μέρος στις εθνικές και τοπικές εκλογές, στις ευρωεκλογές, σε δημοψηφίσματα”.

Δηλαδή, όταν έρθουν οι εκλογές, ΚΚΕ και Λαϊκή Συμμαχία, ένα σώμα με μία ψυχή, θα κοπούν σε φέτες όπως το σαλάμι -οι μεν για τις εκλογές, οι δε για τα υπόλοιπα. Εκτός αν οι λόγοι είναι ιδεολογικοί: να διαφυλαχθεί η παρθενικότητα του εργατικού, συνδικαλιστικού κινήματος και των νέων μαζών και να ενταθεί η αποπολιτικοποίηση του Περισσού.

Τα αποκαλυπτήρια της Λαϊκής Συμμαχίας στις “Θέσεις” έχουν συνέχεια. Επιτρέπουν μια πρόγευση της “λαϊκής εξουσίας” και του δικού της κώδικα νοηματοδότησης, που πρέπει -σ’ αυτήν την πεποίθηση στηρίζονται- να διαφέρει, με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει.

“Για τη Λαϊκή Συμμαχία”, τονίζουν οι “Θέσεις”, “οι έννοιες δημοκρατία, λαϊκή κυριαρχία, ιμπεριαλισμός, ιμπεριαλιστικός πόλεμος έχουν βαθύτερο ταξικό περιεχόμενο”. Τι θα πουν όλα αυτά; Υπάρχει και ελαφρύτερος, αταξικός ιμπεριαλισμός; Για την ισότητα δεν συζητούμε, γιατί η Λαϊκή Συμμαχία ξεχωρίζει τις “εργατικές και λαϊκές δυνάμεις με χαμηλή πολιτική πείρα” από τις υπόλοιπες λαϊκές δυνάμεις. Οι πρώτες είναι προφανώς “λιγότερο ίσες”.

Οι “Θέσεις”, πλήρεις βεβαιοτήτων για τις “αλήθειες” που εκφράζουν, αποκαλύπτουν όμως και κάποιες “αδυναμίες”. Αλλά για τις αδυναμίες ευθύνεται η βάση -οι κομμουνιστές και οι κομμουνίστριες που δουλεύουν στις οργανώσεις και δεν “αφομοιώνουν τη γραμμή”. “Αυτές οι υποκειμενικές αδυναμίες”, τονίζεται, “αναδεικνύουν τη λειψή κατανόηση της στρατηγικής σημασίας κοινωνικής συμμαχίας, αλλά και υποτίμηση της συνθετότητας και δυσκολίας του συγκεκριμένου καθήκοντος”.

Πάλι καλά όμως! Αναγνωρίζονται και ελαφρυντικά γι’ αυτές τις “υποκειμενικές αδυναμίες” των μελών του ΚΚΕ και της Λαϊκής Συμμαχίας. Είναι ο ΣΥΡΙΖΑ που φταίει τελικά. Είχε “τη μεγαλύτερη δυνατότητα χειραγώγησης εργατικών - λαϊκών δυνάμεων... Αξιοποίησε αντιλήψεις προηγούμενων περιόδων που παραμένουν στη συνείδηση πλατιών εργατικών - λαϊκών μαζών. Οι αντιλήψεις αυτές αφορούν το χαρακτήρα των αγώνων, τον ρόλο του αστικού κοινοβουλίου και της αστικής δημοκρατίας, τον ρόλο των ξένων δυνάμεων...”.

Για φανταστείτε! Κακόμαθαν οι εργαζόμενοι και η νεολαία με τους αγώνες τους εναντίον του Ιουλιανού πραξικοπήματος και με την αντίσταση κατά της δικτατορίας. Έγιναν ευάλωτοι. Έτσι απέκτησαν αδυναμίες και το ΚΚΕ έχασε 320.000 ψήφους στις εκλογές του Σεπτεμβρίου του 2015 Ο “Ριζοσπάστης” έχει “χαμηλή κυκλοφορία, πολύ πίσω από τις πραγματικές δυνατότητες, και η πτωτική τάση συνεχίζεται”. Το ίδιο και η ΚΟΜΕΠ.

Φυσικά ο σατανικός ΣΥΡΙΖΑ είναι πίσω από αυτά, επειδή έχει “την ικανότητα να αμβλύνει τις λαϊκές αντιστάσεις, να ενσωματώνει στο σύστημα, να αποπροσανατολίζει, να εξαπατά μαζικά και επαναλαμβανόμενα τα λαϊκά στρώματα. (...) Ιδιαίτερα επικίνδυνη είναι η τακτική της κυβέρνησης να καπηλεύεται χυδαία την ιστορία και τους αγώνες του εργατικού λαϊκού κινήματος, να εμφανίζεται ως περίπου κομμουνιστική δύναμη...”.

Τι να πει κανείς! Κατ' αρχήν, έτσι “θα ισχυροποιηθεί το ΚΚΕ” και οι οργανώσεις του θα “ατσαλωθούν” και θα γίνουν “παντός καιρού”; Εδώ οι “Θέσεις” παίρνουν διαζύγιο από τη διαλεκτική. “Παντός καιρού”, δηλαδή αναλλοίωτες, ίδιες, χωρίς εσωτερικές αντιφάσεις. Ο Λένιν ονόμαζε τη διδασκαλία για τις αντιφάσεις “πυρήνα” της μαρξιστικής διαλεκτικής. “Η ανάπτυξη είναι πάλη των αντιθέσεων” τόνιζε.

Φαντάζεστε ένα επαναστατικό κόμμα που δεν αναπτύσσεται; Αν δεν υπήρχαν εσωτερικές αντιφάσεις στα αντικείμενα και στα φαινόμενα, τότε αυτά θα έμεναν ταυτόσημα με τον εαυτό τους, αμετάβλητα. Θα ήταν αδύνατη η ανάπτυξη, η ποιοτική αλλαγή, όλα θα βρίσκονταν σε κατάσταση στασιμότητας. “Κόμμα παντός καιρού” -αυτή είναι η εικόνα της κατάστασης στασιμότητας. Ένας βράχος ακινησίας, το πολύ - πολύ κατάλληλος για άμυνα.

Αλλά η επανάσταση που επαγγέλλονται οι “Θέσεις” είναι πρώτα απ’ όλα κίνηση εκτίναξης προς τα εμπρός: επίθεση. Οι κομμουνιστές και οι κομμουνίστριες που έχουν εγκλωβιστεί στο γκέτο των οργανώσεων του ΚΚΕ πώς είναι δυνατόν να εμπνευστούν και να ωφεληθούν στους αγώνες τους από ένα κείμενο όπως αυτό των “Θέσεων”; Ωστόσο δεν μπορούμε παρά να τους απευθύνουμε συντροφικές ευχές για επιτυχία στο Συνέδριό τους.

Νεοδημοκρατικός λαϊκισμός

Ράνια Αντωνοπούλου, αν. υπουργός Εργασίας

Ο αντιπολιτευτικός λόγος που εκφέρουν τα στελέχη της Ν.Δ. σε μια περίοδο κρίσιμων διαπραγματεύσεων για τη χώρα με τους θεσμούς όχι μόνο παραπλανά τους πολίτες με υποκριτικές και ανεύθυνες σοφιστείες, αλλά ταυτόχρονα είναι και επικίνδυνος καθώς αποσταθεροποιεί τη θέση της κυβέρνησης στην προσπάθεια που καταβάλλει για την επίτευξη μιας κοινωνικά δίκαιης συμφωνίας με τους εταίρους και δανειστές.

Facebook Twitter

Από τη μία ισχυρίζονται ότι καμία συμφωνία (πολιτική ή τεχνική) δεν υπάρχει, αλλά την ίδια στιγμή διακηρύσσουν πως η κυβέρνηση συμφώνησε σε όλα. Εύχονται τη συντομότερη δυνατή ολοκλήρωση της αξιολόγησης λέγοντας ότι σε αντίθετη περίπτωση τα αποτελέσματα θα είναι ολέθρια για την ελληνική οικονομία, αλλά συγχρόνως δηλώνουν ότι δεν θα ψηφίσουν τα μέτρα γιατί, όπως ισχυρίζονται, εγκλωβίζουν τη χώρα σε μακροχρόνια λιτότητα χωρίς αποτέλεσμα.

Με περισσό θράσος δε η αξιωματική αντιπολίτευση οικοδομεί ένα αφήγημα που αν μη τι άλλο επιδεικνύει παντελή απουσία συλλογικής πολιτικής μνήμης και σίγουρα υποτιμά τη νοημοσύνη των Ελλήνων πολιτών. Οι κύριοι της Ν.Δ. μιλούν σαν να μην κυβέρνησαν μέχρι πρόσφατα οι ίδιοι, σαν να μην ευθύνονται για τον υπερδανεισμό της χώρας, σαν να μην υπέγραψαν Μνημόνια που δέσμευσαν τη χώρα και, τελικά, σαν να μην εφάρμοσαν τα προηγούμενα χρόνια ένα μείγμα μέτρων που οδήγησε την οικονομία και την κοινωνία στα βράχια.

Περί λιτότητας: Το αφήγημα της Ν.Δ. βασίζεται στην καταγγελία των συμφωνιών της κυβέρνησης (που δεν έχουν ολοκληρωθεί) περί δέσμευσης της χώρας σε διαρκή λιτότητα και σε δεκαετή ή δεκαπενταετή πρωτογενή πλεονάσματα 3,5%, όταν η κυβέρνηση Ν.Δ. - ΠΑΣΟΚ το 2014 είχε δεσμεύσει τους Έλληνες πολίτες σε πρωτογενή πλεονάσματα 4,5% έως το 2016 και 4,3% έως το 2020 (βλ “Request of exceptional access under the 2012 extended arrangement”, country report 12/57, IMF)! Ισχύει αυτό ή όχι, κύριοι και κυρίες της Ν.Δ.;

Από αυτή τη μέγγενη προσπαθεί η κυβέρνησή μας να ελευθερώσει τη χώρα, αναδιαπραγματευόμενη το χρέος και την αποπληρωμή του. Ακόμα και με πρωτογενή πλεονάσματα 3,5% έως το 2020, η κυβέρνηση εξοικονομεί για την περίοδο 2015-2020 πλεονάσματα ύψους 14 ποσοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ συγκριτικά με όσα είχε δεσμευτεί να επιβάλει στον ελληνικό λαό η Ν.Δ. Αυτή η διαφορά αντιστοιχεί σε 26 δισ. λιγότερα μέτρα (βλ. πίνακα 1).

Περί αξιοπιστίας: Το αφήγημα του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης είναι ότι η Ν.Δ. θα διαπραγματευόταν καλύτερα από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝ.ΕΛΛ., λόγω της μεταρρυθμιστικής ικανότητας και αξιοπιστίας που υποτίθεται ότι διαθέτει. Για τις δήθεν μεταρρυθμιστικές ικανότητες της Ν.Δ. ενδεικτική είναι η πρόσφατη δήλωση του Γερμανού υφυπουργού Οικονομικών Γενς Σπαν ότι η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝ.ΕΛΛ. υλοποίησε περισσότερες μεταρρυθμίσεις από κάθε προηγούμενη ελληνική κυβέρνηση.

Άλλωστε η πορεία των μεταρρυθμίσεων επί Ν.Δ. - ΠΑΣΟΚ αξιολογήθηκε στην τελευταία έκθεση του ΔΝΤ, όπου γίνεται ρητή αναφορά στην αποτυχία εφαρμογής του δεύτερου Μνημονίου (παράγρ. 22, Greece, IMF Country Report No. 17/44, February 2017). Παρ’ όλα αυτά, οι κύριοι της Ν.Δ. υποστηρίζουν ότι διαθέτουν πλεόνασμα αξιοπιστίας και συνεπώς πρέπει να προχωρήσουμε σε εκλογές, διότι μόνο εκείνοι μπορούν να πραγματοποιήσουν μεταρρυθμίσεις.

Περί μείγματος πολιτικής: Το αφήγημα της Ν.Δ. είναι ότι μόνο εκείνοι μπορούν να φέρουν επενδύσεις και ανάπτυξη. Ας δούμε λοιπόν, αντικειμενικά, τι έγινε με τα μέτρα επί Ν.Δ. - ΠΑΣΟΚ και επί ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝ.ΕΛΛ. Με βάση τον παρακάτω πίνακα (Πίνακας 2) που συγκρίνει τις μέσες ετήσιες επιδόσεις των κυβερνήσεων ΠΑΣΟΚ - Ν.Δ. της εξαετίας 2008-2014 με τις αντίστοιχες της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝ.ΕΛΛ. της διετίας 2014-2016 συνάγονται τα εξής:

* Το ΑΕΠ επί Ν.Δ. - ΠΑΣΟΚ υποχωρούσε κάθε χρόνο κατά 4,6% ενώ με τη σημερινή κυβέρνηση σταθεροποιήθηκε και το 2017 προβλέπεται να ανακάμψει.

* Είχαμε αποεπένδυση της τάξης του 15,3% κάθε χρόνο την πρώτη εξαετία ΠΑΣΟΚ - Ν.Δ. ενώ τη διετία ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝ.ΕΛΛ. είχαμε επενδυτική επέκταση 1,6% ετησίως.

* Οι εξαγωγές αντίστοιχα μειώθηκαν την πρώτη εξαετία 1% ετησίως, ενώ αυξήθηκαν κατά 1,2% την τελευταία διετία.

* Η ιδιωτική κατανάλωση μειωνόταν ετησίως 4,7% επί ΠΑΣΟΚ - Ν.Δ., ενώ σταθεροποιήθηκε και αυξήθηκε οριακά, 0,3% επί ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝ.ΕΛΛ.

* Το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης αυξήθηκε 8,7% ετησίως επί ΠΑΣΟΚ - Ν.Δ., ενώ μειώθηκε οριακά 0,1% ετησίως επί ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝ.ΕΛΛ.

* Η ανεργία αυξανόταν ετησίως κατά 22,6% επί διακυβέρνησης ΠΑΣΟΚ - Ν.Δ., ενώ μειώνεται ετησίως κατά 6% επί ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝ.ΕΛΛ. Η δε εκτίναξη της μερικής απασχόλησης κατά 20% και η μείωση του κατώτατου μισθού κατά 22% είναι επίτευγμα του 2012-2014 και σίγουρα όχι των ημερών μας.

Τα συμπεράσματα δικά σας. Όμως το δίλημμα για τη στάση της αξιωματικής αντιπολίτευσης εξακολουθεί να υφίσταται: Η Ν.Δ. θα σταθεί στο ύψος των περιστάσεων ή θα συνεχίσει τις «τσάμπα μαγκιές» επιμένοντας στη στείρα καταστροφολογική ρητορική;

Δημόσιο: Επειδή «όποιος ανακατεύεται με τα πίτουρα»...

Kst

Η προειδοποίηση του πρωθυπουργού (και προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ) προς τους «πονηρούς», σε αυτή τη φάση, θα έχει ουσία, αν την πάρουν πάνω τους οι αριστεροί και οι αριστερές και κατορθώσουν να κινητοποιήσουν σε αυτή την κατεύθυνση τα τίμια στοιχεία εντός του κρατικού μηχανισμού.

Η αριστερά, γενικά, δεν κινδυνεύει να χάσει το «ηθικό πλεονέκτημα» γιατί αυτό είναι και στοιχείο της ταυτότητας, της, αν το χάσει παύει να είναι «αριστερά». Ο υπαρκτός όμως κίνδυνος είναι, διαχειριζόμενη έναν κρατικό μηχανισμό ο οποίος ΔΕΝ είναι δομημένος και στη λογική της «ηθικής στάσης», να πάθει αυτό που παθαίνει, κατά πως λέει και ο λαός μας, «όποιος ανακατεύεται με τα πίτουρα»...

Για να προφυλαχτεί από αυτόν τον κίνδυνο, δεν είναι αρκετές μόνο οι επιδιώξεις. Δεν είναι καν αρκετή η δήλωση του πρωθυπουργού στην προηγούμενη σύνοδο της ΚΕ του ΣΥΡΙΖΑ, για όσους σκέφτονται ή επιδιώκουν να αποκτήσουν ή να εκμεταλλευτούν προνόμια.

Ο κρατικός μηχανισμός είναι διαρθρωμένος με τέτοιο τρόπο που να δίνει προνόμια σε όσους συμμετέχουν στα ανώτερα κλιμάκιά του. Δεν μιλάμε εδώ μόνο για την ιεραρχία της διοίκησης, κρατικός μηχανισμός με την ευρεία έννοια είναι το σύνολο των δομών που ελέγχονται ή εποπτεύονται από το κράτος. Αρκετές φορές, όπως φαίνεται να συμβαίνει με την περίπτωση μερικών ΔΕΚΟ, αυτά τα προνόμια είναι είτε μισθολογικά, είτε συνταξιοδοτικά, είτε άλλα τέτοιου είδους που οι «εσωτερικοί μηχανισμοί» τους τα γνωρίζουν πολύ καλά.

Είναι γνωστό εξάλλου ότι μέρος της  διαδικασίας αναπαραγωγής  αυτών των εσωτερικών μηχανισμών, εντός της διοίκησης, αλλά και στις ΔΕΚΟ, είναι  η «διαχείριση των προνομίων», με άλλα λόγια η μεταφορά «της γνώσης» για την ύπαρξή τους στις κάθε φορά νέες διοικήσεις. «Κρυφά ταμεία», «καλοί προμηθευτές», «παράξενες ρυθμίσεις που ανασύρονται σε κάποια δύσκολη στιγμή» είναι μερικές μόνο από τις «γνώσεις» των οποίων τα κλειδιά κρατούν οι «εσωτερικοί μηχανισμοί» προκειμένου να κάνουν τους εαυτούς τους απαραίτητους.

Αυτά τα «προνόμια» καθ' όλα νόμιμα τις περισσότερες φορές, άλλα και αρκετά που ξεπερνούν ακόμα και τα στάνταρντ της αστικής νομιμότητας καθώς και οι μηχανισμοί «φορείς» τους, είναι που αν δεν ξηλωθούν, θα αποτελούν πάντα τη θρυαλλίδα που θα είναι ικανή να τινάξει στον αέρα το «ηθικό πλεονέκτημα», όχι της αριστεράς, αλλά της αριστερής κυβέρνησης.

Σε αυτές τις συνθήκες,  δεν είναι περίεργο που κάποιοι, ελάχιστοι, που το τελευταίο διάστημα «είδαν φως και μπήκαν» και ενδεχομένως μερικοί από αυτούς να κατέλαβαν και θέσεις στον κυβερνητικό και κρατικό μηχανισμό, να είναι οι πρώτοι που θα τρέξουν να κάνουν χρήση τους.

Για τους αριστερούς και τις αριστερές, το «ξήλωμα» αυτών των προνομίων και αυτών των μηχανισμών, εκ των πραγμάτων δεν μπορεί να είναι δουλειά μόνο της κυβέρνησης. Διαβάζοντας κανείς το άρθρο του Κ. Δουζίνα «κράτος και αριστερά», αντιλαμβάνεται αυτό που συμβαίνει στην πραγματικότητα σήμερα: Η κυβέρνηση αυτό που ουσιαστικά ελέγχει είναι στην ουσία τα γραφεία των… υπουργών της. «Το μετεμφυλιακό Κράτος, δημιούργημα και λάφυρο του ΠΑΣΟΚ και της Νέας Δημοκρατίας, παρέμεινε πιστό στους δημιουργούς του» γράφει ο Δουζίνας και έχει δίκιο.

Ο «κοινωνικός έλεγχος» είναι το κλειδί για τον έλεγχο της κατάστασης. Πράγματι, αυτός έχει ήδη θεσμοθετεί όπως έχουν θεσμοθετηθεί μια σειρά από άλλες σημαντικές παρεμβάσεις στον δημόσιο τομέα. Όμως σε συνθήκες γενικότερης απαξίωσης της πολιτικής, είναι δύσκολο σε αυτή τη φάση αυτός αφενός μεν να πάρει την έκταση που πρέπει, αφετέρου δε να έχει τα αποτελέσματα που χρειάζονται. Όπως επίσης και το συνδικαλιστικό κίνημα των εργαζομένων στο δημόσιο, που έχοντας γνώση του τρόπου λειτουργίας τόσο του δημοσίου, όσο και τον μηχανισμών του, δεν φαίνεται διατεθειμένο να μπει σε συγκρούσεις που θα το φέρουν σε αντιπαράθεση με αυτούς τους «εσωτερικούς μηχανισμούς».

Τούτων δοθέντων, για την αποκάλυψη  και τον έλεγχο των προνομίων και των μηχανισμών, βάρος πέφτει και στους αριστερούς και αριστερές, είτε αυτοί είναι εργαζόμενοι στο δημόσιοι, είτε είναι χρήστες των υπηρεσιών του.

Για να το πούμε διαφορετικά, η προειδοποίηση του πρωθυπουργού (και προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ) προς τους «πονηρούς», σε αυτή τη φάση θα έχει ουσία, αν την πάρουν πάνω τους οι αριστεροί και οι αριστερές και κατορθώσουν να κινητοποιήσουν σε αυτή την κατεύθυνση τα τίμια στοιχεία εντός του κρατικού μηχανισμού!

Ψεύτες και χρήσιμοι ηλίθιοι

 Πέτρος Κατσάκος

Δεν πρόλαβε να πάει ο Γιώργος Κιμούλης στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος και ορισμένοι έσπευσαν να τον υποδεχτούν με ένα ψέμα τόσο χονδροειδές και καραμπινάτο, που θα νόμιζε κανείς πως θα έμενε στα αζήτητα της διαδικτυακής πλάκας και μέχρις εκεί. Με 236 προσλήψεις κηπουρών χρέωσαν τον νέο πρόεδρο του Διοικητικού Συμβουλίου του ιδρύματος και με μια πλαστογραφημένη προκήρυξη έριξαν το δόλωμα στο Ίντερνετ και όποιος τσιμπούσε. 

Για την αναπαραγωγή του “σκανδάλου” φρόντισαν κάποιοι γνωστοί και μη εξαιρετέοι μακελάρηδες του Διαδικτύου με ειδίκευση στην ακροδεξιά συνωμοσιολογία, διακινώντας μάλιστα και το αποκαλυπτικό έγγραφο που αποδείκνυε το αληθές περί της προκήρυξης “1Κ/2017” βάσει της οποία θα προσλαμβάνονταν 236 κηπουροί στο Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος.

Μια σύντομη έρευνα τόσο στα αρχεία του ΑΣΕΠ όσο και του ΚΠΙΣΝ ήταν αρκετή ώστε να αντιληφθεί ο κάθε “κακόπιστος” πως ουδέποτε υπήρξε τέτοια προκήρυξη και το ειδησεογραφικό λαβράκι ήταν ακόμη μια περίπτωση “fake new”, κοινώς ακόμη μια μαϊμού του Διαδικτύου. Και μάλιστα κακής ποιότητας, μια και ο κατασκευαστής είχε πιαστεί αδιάβαστος κατά τη διάρκεια της παραποίησης των στοιχείων. 

Η πλαστογραφημένη προκήρυξη αναφερόταν στην “πλήρωση 236 θέσεων Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης (ΠΕ) του κλάδου ΚΗΠΟΥΡΩΝ” με τον κατασκευαστή της να αγνοεί πως σε αυτού του είδους τα έγγραφα ως ΠΕ αναφέρονται οι υποψήφιοι Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης και όχι οι απόφοιτοι δημοτικού. Ψιλά γράμματα, όμως, αυτά για όσους ήθελαν να ρίξουν άδεια για να πιάσουν γεμάτα. Και δυστυχώς τα κατάφεραν. Γιατί, μαζί με τους “χάνους”, τσίμπησαν και κάτι “λαβράκια” πανεπιστημιακής εκπαίδευσης και βάλε.

Είναι μνημειώδες, για παράδειγμα, το άρθρο - καταπέλτης του συνταγματολόγου, πρώην πρόεδρου της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς και πρώην ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ, Κώστα Μποτόπουλου, που μέσω της ιστοσελίδας “Μεταρρύθμιση” κατακεραύνωσε για το σκάνδαλο την κυβέρνηση και τον Γιώργο Κιμούλη προσωπικά, ευχόμενος μάλιστα στον τελευταίο και “καλό πότισμα” στους “κρεμαστούς κήπους του ΚΠΙΣΝ”. Όποιος είχε την τύχη να το διαβάσει θα πρέπει να σήκωσε τα χέρια ψηλά. Κοτζάμ καθηγητής πανεπιστημίου και σπατάλησε τον χρόνο του αρθρογραφώντας επί ενός ψέματος τόσο χοντροκομμένου, που μόνο ως κακόγουστο αστείο θα μπορούσε να εκληφθεί; 

Το πήρε μάλιστα τόσο στα σοβαρά ο πρώην ευρωβουλευτής, που θεώρησε χρήσιμο να κάνει και μια ιστορική αναδρομή, εξηγώντας μας πως η λέξη «κηπουροί» αφορά ένα “είδος απολύτως απαραίτητο στη ζουγκλοειδή πατρίδα μας, στην υπηρεσία παλιότερα του άνακτος, πολιτικού τέκνου εγχωρίου κινήματος αργότερα, της αριστοκρατικής Πρώτης Φοράς Αριστεράς τώρα”. Και εκεί ο αναγνώστης σήκωσε τα χέρια ακόμα πιο ψηλά. “Ε, αφού το λέει κοτζάμ συνταγματολόγος, έτσι θα είναι” σκέφτηκε ο παραδομένος αναγνώστης και έστειλε στον αγύριστο και την κυβέρνηση, και τον Κιμούλη με τους κήπους και τους 236 κηπουρούς του.

Κοινωνία του Survivor...

 Λάμπρος Τσουκνίδας

Αν αυτά τα συγκεκριμένα νούμερα της έρευνας της διαΝΕΟσις προκάλεσαν αίσθηση, υπάρχουν κάποια άλλα -καθόλου άσχετα, σε τελική ανάλυση- τα οποία δημιουργούν βαθύτερη, μακροπρόθεσμα, ανησυχία: Το 54,5% θεωρεί ότι "πρέπει η φορολογία να είναι χαμηλή έστω και αν υπάρχει λιγότερη κρατική μέριμνα"...

Όταν έχεις μια κοινωνία που φτάνει να δίνει 50%-60% τηλεθέαση στο Survivor, γιατί άραγε ξενίζει που ένας στους πέντε θεωρεί ότι μας ψεκάζουν ή που οι οκτώ στους δέκα ερμηνεύουν όσα γίνονται στην Ελλάδα και στον κόσμο στηριγμένοι στην πεποίθηση ότι «υπάρχουν μυστικές οργανώσεις από την Ελλάδα ή το εξωτερικό που δρουν στο παρασκήνιο και κινούν τα νήματα»;

Πόσο μάλλον που το 52,8% ενημερώνεται κυρίως από το Ίντερνετ, το 46,9% δεν είδε καμία θεατρική παράσταση μέσα στο δωδεκάμηνο, το 49,5% δεν παρακολούθησε καμία συναυλία, το 43,1% δεν πήγε ποτέ σε κανένα μουσείο και το 18,6% δεν έχει διαβάσει κανένα βιβλίο τους τελευταίους 12 μήνες, ενώ υπάρχει ένα 38,9%, αθροιστικά, που άντε να έχει διαβάσει από ένα έως τέσσερα βιβλία μέσα σε ένα χρόνο -καλύτερα να μην ψάξουμε τι βιβλία, αν και ο κατάλογος των ευπώλητων ή μια απλή συζήτηση με τον βιβλιοπώλη μας δίνει μια εξαιρετικά δυσάρεστη απάντηση...

Αν αυτά τα συγκεκριμένα νούμερα της έρευνας της διαΝΕΟσις προκάλεσαν αίσθηση, υπάρχουν κάποια άλλα -καθόλου άσχετα, σε τελική ανάλυση- τα οποία δημιουργούν βαθύτερη, μακροπρόθεσμα, ανησυχία: Το 54,5% θεωρεί ότι «πρέπει η φορολογία να είναι χαμηλή έστω και αν υπάρχει λιγότερη κρατική μέριμνα»... Αυτή η επιλογή είναι ακόμα πιο ανησυχητική διότι γίνεται αντιπαραθετικά προς την άλλη που λέει: «Πρέπει να υπάρχει υψηλή φορολογία και ισχυρό κράτος πρόνοιας για όλους», μια επιλογή που πλέον ασπάζεται μόνο το 31,9%, διότι τι να το κάνεις το ισχυρό κράτος πρόνοιας όταν στο μυαλό σου έχεις το πρότυπο του Survivor...

Αυτό το στοιχείο δεν μπορεί παρά να διαβαστεί συνδυαστικά με το 35,8% που λέει, «αφού φοροδιαφεύγουν τόσο πολλοί, όταν μπορώ φοροδιαφεύγω και εγώ» και το 38,9% που θεωρεί τη φοροδιαφυγή θεμιτή άμυνα κατά της υπερβολικής φορολογίας (ο ΣΕΒ θα ήταν περήφανος με την απήχηση της σχετικής άποψής του) έναντι του 56,3% που θεωρεί τη φοροδιαφυγή αντικοινωνική συμπεριφορά. Το ενδιαφέρον είναι πως οι ίδιοι άνθρωποι που δίνουν αυτές τις απαντήσεις δίνουν και μια ερμηνεία αφού το 60,8% συμφωνεί με την άποψη ότι «οι Έλληνες ενδιαφέρονται πρωτίστως για το ατομικό τους συμφέρον, ακόμα και σε βάρος του συνόλου»...

Η κρίση όχι μόνον δεν έδωσε στην πλειοψηφία την ευκαιρία να σκεφτεί συλλογικά, να εντάξει στον προβληματισμό της την αλληλεγγύη ή τον συνεργατισμό, αλλά αντίθετα δείχνει να παγιώνει το είδος του ατομισμού πάνω στον οποίο στηρίχθηκε η επέλαση του νεοφιλελευθερισμού σε όλο τον κόσμο. Ξαναφέρνοντας έτσι στο προσκήνιο το βασικό ζητούμενο: την ανάγκη ανάκτησης της ιδεολογικής ηγεμονίας όσο είναι καιρός.

Waste4think: Ένα πιλοτικό πρόγραμμα του Δήμου Χαλανδρίου

 Κατερίνα Μπρέγιαννη

Τι κοινό μπορεί να έχουν ο φλοιός ενός πορτοκαλιού, ένα κουκούτσι ελιάς και μια φλούδα από πατάτα; Φαινομενικά τίποτα, εκτός από το ότι αποτελούν όλα μαζί οργανικά υπολείμματα που πετιούνται γρήγορα, για να καταλήξουν στον κάδο και τη χωματερή, επιβαρύνοντας την ατμόσφαιρα και αυξάνοντας την τρύπα του όζοντος, σε βάρος της ζωής του πλανήτη.

Σε αυτή την ανθυγιεινή «πολυτέλεια» της απόρριψης των οργανικών αποβλήτων εστιάζει η έρευνα των επιστημόνων. «Η σταδιακή ζύμωση που υφίστανται τα οργανικά υπολείμματα δημιουργεί μεθάνιο, βιοαέριο, είκοσι φορές χειρότερο από το διοξείδιο του άνθρακα ως αέριο του θερμοκηπίου» εξηγεί στην “A” της Κυριακής ο καθηγητής στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και δημοτικός σύμβουλος Χαλανδρίου Γεράσιμος Λυμπεράτος. Σύμφωνα δε με τον κοινοτικό περιβαλλοντικό σχεδιασμό, υπάρχει δέσμευση να μειωθεί η ταφή ζυμώσιμων οργανικών κατά 50% ώς το 2020, ενώ ο εθνικός σχεδιασμός είναι 65%.

Το κίνητρο λοιπόν για την αξιοποίηση των οργανικών υπολειμμάτων είναι κάτι παραπάνω από ισχυρό. Σε δήμους της Αττικής εφαρμόζονται προγράμματα συλλογής οργανικών αποβλήτων με σκοπό την αξιοποίησή τους, καθώς όπως έχει υπολογιστεί το 50% των οικιακών απορριμμάτων αποτελείται από οργανικά απόβλητα (υπολείμματα φρούτων, λαχανικών, µαγειρεµένου φαγητού κ.λπ.).

 Waste4think

Ο Δήμος Χαλανδρίου πρωτοπορεί στον τομέα της ανακύκλωσης, καθώς είναι ο μοναδικός δήμος από όλη την Ελλάδα που επιλέχθηκε μαζί με άλλους τρεις ευρωπαϊκούς δήμους (Cascais Πορτογαλίας, Zamudio Ισπανίας, Seveso Ιταλίας) και 18 συνεργαζόμενους φορείς, για την πιλοτική εφαρμογή του προγράμματος Waste4think, που έχει ως στόχο να διερευνηθούν διαφορετικές περιπτώσεις αξιοποίησης και διαχείρισης οικιακών απορριμμάτων.

Το Waste4think αποτελεί ένα πρόγραμμα συλλογής οικιακών ζυµώσιµων απορριμμάτων, μια πρωτοβουλία που υλοποιείται στο ευρωπαϊκό πλαίσιο του HORIZON 2020. Η διάρκεια του προγράμματος είναι 3 χρόνια και διενεργείται σε συνεργασία µε το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο.

Στόχος του προγράμματος, όπως ανέφερε ο κ. Λυμπεράτος, είναι η παραγωγή προϊόντος που θα επιφέρει κέρδος και, εκτός από τη μείωση της ρύπανσης, θα έχει ανταποδοτικότητα για τους δημότες.

Σήμερα στο πρόγραμμα συμμετέχουν 240 οικογένειες (1.000 κάτοικοι) με σκοπό να επεκταθεί σταδιακά σε όλους τους δημότες Χαλανδρίου, ενώ στους δύο μήνες εφαρμογής του το Waste4think φαίνεται να έχει κεντρίσει το ενδιαφέρον των δημοτών για την ανακύκλωση, αν κρίνει κανείς από τον αριθμό αιτήσεων συμμετοχής που καθημερινά αυξάνεται.

Σε μια ανοιχτή εκδήλωση ενημέρωσης των πολιτών στις 12 Δεκεμβρίου μοιράστηκαν οι οικιακοί κάδοι συλλογής οργανικών απορριμμάτων στους δημότες που συμμετέχουν, μαζί με τα αντίστοιχα «κλειδιά» που τους ανοίγουν.

Έτσι, η φλούδα από την πατάτα συναντά τον φλοιό του πορτοκαλιού και μαζί με άλλα οικιακά ζυμώσιμα απορρίμματα συλλέγεται στον ειδικό οικιακό κάδο σε βιοδιασπώμενη σακούλα φτιαγμένη από πατάτα, για να μεταφερθεί στον εξωτερικό καφέ κάδο.

Στους καφέ κάδους, που αντιστοιχούν σε δύο ή τρεις οικογένειες και ανοίγουν με ειδικό κλειδί, συλλέγονται κάθε τρεις ημέρες τα οικιακά απορρίμματα από τον Δήμο Χαλανδρίου, και με ειδικό απορριμματοφόρο, το οποίο σε λίγο καιρό θα κινείται με βιοαέριο, κατευθύνονται στη μονάδα ξήρανσης και τεμαχισμού, όπου σε εξειδικευμένο ξηραντήρα - τεμαχιστή δημιουργείται ένα προϊόν που ονομάζεται FORBI (βιομάζα από υπολείμματα τροφών).

Η συλλογή γίνεται πόρτα πόρτα, καθώς οι κάδοι έχουν «ονοματεπώνυμο», όπως σημείωσε χαριτολογώντας ο κ. Λυμπεράτος. Ο διαχωρισμός των οικιακών αποβλήτων γίνεται απευθείας στην πηγή, στοιχείο ιδιαίτερα σημαντικό που μειώνει το κόστος μεταφοράς τους και εξασφαλίζει την ποιότητα του παραγόμενου προϊόντος, χωρίς να εμπλέκεται με σύμμικτα απορρίμματα.

Στη συνέχεια μετά την απαιτούμενη επεξεργασία στον ξηραντήρα-τεμαχιστή, το προϊόν που παράγεται είναι μειωμένο σε βάρος και όγκο, με αποτέλεσμα να μειώνεται κατά πολύ το κόστος μεταφοράς του. Επιπλέον, με την ξήρανση στην οποία υπόκειται, διασφαλίζεται η αποθήκευσή του για μεγάλα χρονικά διαστήματα, χωρίς αλλοιώσεις.

Το αποτέλεσμα είναι ένα προϊόν «προ-διαλεγμένο στην πηγή καθαρό οργανικό κλάσμα, το οποίο μπορεί να αξιοποιηθεί» τόνισε ο καθηγητής προσθέτοντας ότι η αξιοποίηση του FORBI με παράλληλη ανακύκλωση χαρτιού, χαρτονιού (που είναι στον σχεδιασμό του δήμου) θα σημάνει πρακτικά την εξαφάνιση της ανάγκης του ΧΥΤΑ, καθώς αυτό που θα απομένει τελικά για να θαφτεί θα είναι λιγότερο από το 5 - 10% των οικιακών απορριμμάτων.

 FORBI: Εναλλακτικοί τρόποι αξιοποίησης και κυκλική οικονομία

Με την παραγωγή FORBI, ο δήμος από δημιουργός αποβλήτων μετατρέπεται σε παραγωγό προϊόντος, που μπορεί να αποφέρει κέρδος. Ένα υπόδειγμα κυκλικής οικονομίας δηλαδή, με μηδενική οικονομική επιβάρυνση για τον δήμο. Ας δούμε όμως τους πιθανούς τρόπους αξιοποίησης του προϊόντος:

Το FORBI μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την παραγωγή βιοαερίου, δηλαδή βιοκαύσιμου, για την κίνηση των απορριμματοφόρων του δήμου. Εντός των ημερών, μάλιστα, παραλαμβάνονται δύο απορριμματοφόρα από τον Δήμο Χαλανδρίου, που θα λειτουργούν με φυσικό αέριο και βιοαέριο. Ο Δήμος Χαλανδρίου σε συνεργασία με εταιρεία στα Μέγαρα όπου θα παράγεται βιοαέριο από το συγκεκριμένο υλικό FORBI στοχεύει μέσα στο επόμενο εξάμηνο να μπορεί να εξασφαλίσει την κίνηση των απορριμματοφόρων με βιοκαύσιμο.

Επιπλέον, το προϊόν αυτό μπορεί να αξιοποιηθεί για την παραγωγή βιοϋδρογόνου, δηλαδή, καθαρού καύσιμου, με μηδενικές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα. Θα δοκιμαστεί, επίσης, η δημιουργία Hythane (85% μεθάνιο, 15% υδρογόνο), ενός μείγματος υδρογόνου και μεθανίου με πολύ καλές αποδόσεις ως βιοκαύσιμο, καθώς και η παραγωγή βιοαιθανόλης, είδος υγρού καυσίμου, που αντικαθιστά μέρος της βενζίνης.

Άλλη πιθανή χρήση θα ήταν η χρήση του FORBI ως κομπόστ, ή ζωοτροφή, ή για την παραγωγή ενεργού άνθρακα, υλικό προσροφητικό για τον καθαρισμό του νερού ή αποβλήτων. Εντυπωσιακό είναι ότι διερευνάται μια καινοτόμα τεχνολογία, για την παραγωγή μικροβιακών κυψελίδων καυσίμου, δηλαδή απευθείας ηλεκτρικής ενέργειας, και αν αυτό επιτευχθεί, τότε... μια φλούδα από πατάτα και άλλα οικιακά υπολείμματα θα μπορεί να ανάψει μια λάμπα.

Το όφελος είναι τριπλό: περιβαλλοντικό, κοινωνικό και οικονομικό, ενώ μπορεί να δουλέψει στη βάση της αποκεντρωμένης διαχείρισης απορριμμάτων, δηλαδή την τοπική τους αξιοποίηση με ενεργή εμπλοκή των πολιτών στη διαδικασία της ανακύκλωσης.

 Ενημέρωση και ενεργή εμπλοκή των πολιτών

Απαραίτητο στοιχείο για την επιτυχία κάθε προγράμματος ανακύκλωσης είναι η ενεργή εμπλοκή των πολιτών, με στόχο την εξάπλωση ενός δικτύου Waste4think σε όλο το Χαλάνδρι. Στο πλαίσιο του Waste4think περιλαμβάνονται δράσεις που αφορούν εκπαιδευτικά προγράμματα με εφαρμογές που θα απευθύνονται σε μαθητές Γυμνασίου και Λυκείου, ή σε πολίτες τόνισε ο κ. Λυμπεράτος. Οι εφαρμογές αυτές μπορεί να είναι παιχνίδια για τάμπλετ, ή Η/Υ, που θα προάγουν την κυκλική οικονομία και την ορθολογική διαχείριση των απορριμμάτων.

Μια άλλη παράμετρος που διερευνάται είναι η ανταποδοτικότητα της ανακύκλωσης στους πολίτες, με ελάφρυνση για παράδειγμα, των δημοτικών τελών, κάτι που δοκιμάζεται στο εξωτερικό σε δήμους της Ιταλίας και της Ισπανίας με σκοπό να δοθούν επιπλέον κίνητρα στους πολίτες.

Στα σχέδια του Δήμου Χαλανδρίου -του δεύτερου σε επίπεδα ανακύκλωσης στην Αττική-, περιλαμβάνεται η χωριστή ανακύκλωση χαρτιού και χαρτονιού σε ειδικούς κάδους με κλειδί, σε ένα πρόγραμμα που θα ξεκινήσει πιλοτικά στην Τούφα και το κεντρικό Χαλάνδρι. Παράλληλα, στα σχολεία έχει ξεκινήσει ανακύκλωση με τρεις διακριτούς κάδους, πρόγραμμα που θα συμπληρωθεί με ενημέρωση και καμπάνια για περισσότερη εμπλοκή των δημοτών σε αυτό.

Η ανακύκλωση παραμένει ένα ανεξερεύνητο ακόμα πεδίο ανάπτυξης με μεγάλες δυνατότητες. Όταν το οικολογικό συναντά το οικονομικό ορθό, ένας νέος ορίζοντας ανοίγεται στον τρόπο διαχείρισης της οικιακής καθημερινότητας, με δυνατότητες επέκτασης και στην πραγματική οικονομία, ένας τρόπος ορθολογικής αξιοποίησης που συμβάλλει στην εξοικονόμηση πόρων και στη διασφάλιση ποιοτικότερης ζωής.

Οι ανιστόρητοι μπαχαλάκηδες και οι χορηγοί τους

 Κλέαρχος Τσαουσίδης

Σύμφωνα με την προκήρυξη αυτών που αποτελούν την «Ομάδα αναρχικών, κομμουνιστών και αντιεξουσιαστών» (το επαναλαμβάνω επίτηδες) αυτός ο νέος τραμπουκισμός (έπειτα από τις επανειλημμένες επιθέσεις στα γραφεία του ΠΑΣΟΚ) είναι η «ελάχιστη ανταπόδοση στη βία που μας ασκεί η κυβέρνηση και η μνημονιακή της πολιτική».

Οι «ιδιοκτήτες» της εργατικής τάξης, αλλά και της νεολαίας, χτύπησαν πάλι. Αυτή τη φορά, σαν ένα σώμα μια ψυχή, μια «Oμάδα αναρχικών, κομμουνιστών και αντιεξουσιαστών» ανέλαβε την ευθύνη για την απόπειρα εμπρησμού των κεντρικών γραφείων του ΣΥΡΙΖΑ.

Σύμφωνα με την προκήρυξη αυτών που αποτελούν την «Ομάδα αναρχικών, κομμουνιστών και αντιεξουσιαστών» (το επαναλαμβάνω επίτηδες) αυτός ο νέος τραμπουκισμός (έπειτα από τις επανειλημμένες επιθέσεις στα γραφεία του ΠΑΣΟΚ) είναι η «ελάχιστη ανταπόδοση στη βία που μας ασκεί η κυβέρνηση και η μνημονιακή της πολιτική». Προσδιορίζεται μάλιστα ότι η επιλογή της ημερομηνίας (19 Φεβρουαρίου) έγινε «σε μια κρίσιμη πολιτική συγκυρία, παραμονές της σύσκεψης του Eurogroup της 20ής Φεβρουαρίου, στο οποίο, όπως αναμενόταν, δρομολογήθηκε ο νέος γύρος ταξικής επίθεσης» κ.λπ. κ.λπ.

Ξέχασαν να πουν οι «επαναστάτες» ότι την επίθεση την έκαναν ντυμένοι μασκαράδες, όπως συνήθως συμβαίνει με τους αλήτες που καταστρέφουν ό,τι βρουν μπροστά τους αρκεί να χορτάσουν βία και ώσπου να τους σταματήσουν τα αφεντικά τους. Διότι, οι αναρχικοί και οι κομμουνιστές ποτέ δεν χτυπούν με καλυμμένα πρόσωπα. Αυτά τα κάνουν οι χαφιέδες. Τόσο απλά. Όσο για την εργατική τάξη, αν ποτέ δουλέψουν, θα καταλάβουν πού τους έχει γραμμένους.

Και οι μεν αυτοπροσδιοριζόμενοι ως αντιεξουσιαστές των βορείων, συνήθως, προαστίων, Αθηνών και Θεσσαλονίκης, μπορεί να έχουν προβλήματα με τον πατέρα τους ή με τον ταγματασφαλίτη παππού τους και να πνίγουν τον καημό τους ρυπαίνοντας και αυτοεξευτελιζόμενοι, ή καίγοντας κτήρια και ανθρώπους (μην ξεχνάμε τη Marfin). Οι αναρχικοί, όμως, πού κολλάνε με τους κομμουνιστές;

 Κάποιες συμπτώσεις...

Προφανώς στην Ελλάδα των θαυμάτων, όπου τη μια μέρα καταγγέλλει ο Κυριάκος Μητσοτάκης την κυβέρνηση ότι χαϊδεύει τους αφέντες των Εξαρχείων και, ω του θαύματος, τη μεθεπομένη έχουμε νέο εμπρησμό, έχει επισυμβεί ένα ιστορικό γεγονός που πέρασε στα ψιλά. Δηλαδή η συμφιλίωση, τι λέω, η συμμαχία, η συμπαράταξη αναρχικών και κομμουνιστών, των άσπονδων εχθρών, οι οποίοι, π.χ., την ώρα που έπεφτε η Μαδρίτη, αλληλοσκοτώνονταν για το ποιος είναι ο πραγματικός εκπρόσωπος του λαού. Ή, όταν ανυψωνόταν το Πολυτεχνείο, αυτοί λούφαζαν και αργότερα το έκαιγαν, έτσι, για το γαμώτο τους. Επιπλέον, προφανώς και τα σχίσματα στον κομμουνιστικό χώρο μπαλώθηκαν εν τάχει κι έτσι όλοι μαζί, σταλινικοί, μαοϊκοί, γκεβαρικοί, τροτσκιστές κι ευρωκομμουνιστές, άνοιξαν την ολόθερμη αγκαλιά τους στους επίγονους του Κροπότκιν, του Μπακούνιν, αλλά και του Νετσάγεφ. Μύλος!

Αλήθεια, οι συντάκτες αυτής της προκήρυξης που τόσο πρόθυμα φιλοξενεί η ιστοσελίδα indymedia κατάλαβαν ότι με τρεις λέξεις πέταξαν τις μάσκες τους; Διότι τέτοια λάθη δεν τα κάνουν ούτε οι πρωτοετείς της Καμάρας, στη Θεσσαλονίκη, όταν το απομεσήμερο απολαμβάνουν τον πρωινό φραπέ τους και σχεδιάζουν τι θα καταστρέψουν το βράδυ: το Κεντρικό της Φιλοσοφικής ή το Σιντριβάνι;

Κάποτε, ακόμη κι οι απλοί χαφιέδες ήξεραν την αλφαβήτα της Αριστεράς. Υπήρχε μάλιστα και δάσκαλός τους, ανθυπασπιστής της αμερικανόδουλης βασιλικής χωροφυλακής, ο οποίος επιδείκνυε με καμάρι στα θύματά του τα μαρξιστικά βιβλία (όλα κατασχεμένα) που κοσμούσαν τη σιδερένια βιβλιοθηκούλα του. Τώρα, ούτε τα προσχήματα δεν τηρούν οι χορηγοί των μπαχαλάκηδων. Και ως γνωστόν, όταν επελαύνει η αγραμματοσύνη, ακροδεξιά κοιτάς, όχι αριστερά. Και δεν εννοώ τη Χρυσή Αυγή. Αυτή απλώς «σιτίζεται» από τους μικρονοϊκούς.

 Η Ιστορία εκδικείται!

Πριν από λίγες μέρες, άλλοι τραμπούκοι έβαλαν φωτιά στο Γαλλικό Ινστιτούτο. Την ώρα που γράφω αυτά τα λόγια, δεν υπάρχει ακόμη ανάληψη ευθύνης. Αλλά και να υπάρξει, σημαίνει κάτι; Τα τόσο διαφημισμένα, χάρη στον Τραμπ, fake news, στην Ελλάδα έχουν πάρει ντοκτορά. Σίγουρα κι αυτή η επίθεση θα ορίζεται ως εξ αριστερών. Πού; Στο Γαλλικό Ινστιτούτο, το ίδρυμα που για την ελληνική Αριστερά, αυτή που πολέμησε τον φασισμό χωρίς μάσκες και φτιασιδώματα, ήταν το κορυφαίο καταφύγιο. Το ίδρυμα που έσωσε αγωνιστές οι οποίοι στη συνέχεια έβαλαν κι αυτοί το λιθαράκι τους στην αναγέννηση της ανθρώπινης σκέψης και την αποδόμηση των παραμορφώσεων του σταλινισμού. Αλήθεια, αν αναλάβουν πάλι την ευθύνη οι ίδιοι ή οι παρόμοιοι (παρενδύσεις είναι) θα γνωρίζει κάποιος από αυτούς ότι ανάμεσα στους Έλληνες που έσωσαν από τους ταγματασφαλίτες ο Μερλιέ και ο Μιλιέξ, οι διευθύνοντες το Γαλλικό Ινστιτούτο, ήταν ο Καστοριάδης, ο Αξελός, ο Κανδύλης, ο Μέμος Μακρής, ο Κωστής Παπαϊωάννου, ο Σβορώνος και τόσοι άλλοι που επιβιβάστηκαν στο πλοίο «Ματαρόα» ως υπότροφοι του γαλλικού κράτους;

Θα μου πουν τα μπαχαλάκια: ποιο «Ματαρόα», ποιος Κροπότκιν, ποιος Καστοριάδης, ποιος Σβορώνος... Τους αρκεί η χορηγία σε είδος ή σε χρήμα και η ατιμωρησία. Μια ατιμωρησία που με περισσή ελαφρότητα όλοι, λίγο ή πολύ, υποβοηθήσαμε ως μάρτυρες υπεράσπισης στα δικαστήρια ή μέσα στα πανεπιστήμια δίνοντας μάχες για το άσυλό τους.