Πελοπόννησος Πρώτα

 

Τρίπολη 30/8/2018

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Παρεμβάσεις μας στην Οικονομική Επιτροπή

Τους προβληματισμούς και τις προτάσεις μας για τρία, κατά τη γνώμη μας, σοβαρά ζητήματα που αφορούν την Περιφέρειά μας εκφράσαμε ως παράταξη στη συνεδρίαση της Οικονομικής Επιτροπής την Τρίτη 28/8/2018.

«Αλαλούμ» με τη μεταφορά των μαθητών

Όταν, από την προηγούμενη μαθητική περίοδο, εντοπίσαμε προβλήματα στη μεταφορά των μαθητών, η Περιφερειακή Αρχή δεσμεύτηκε ότι αφού ενοποιήσει τη στάση της στις πέντε Περιφερειακές Ενότητες θα τα αντιμετωπίσει. Ο νέος τρόπος ηλεκτρονικού διαγωνισμού δημιουργεί καλύτερες συνθήκες για διαφάνεια, υγιή ανταγωνισμό και αποτελεσματικότητα, αλλά από μόνος του δεν μπορεί να αντιμετωπίσει πολλά ξεχωριστά και ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τα οποία υπάρχουν. Εκτός από τις ιδιομορφίες ανά Περιφερειακή Ενότητα, προκύπτει, όπως φαίνεται, σοβαρό πρόβλημα με τη στάση των Υπεραστικών ΚΤΕΛ (κι ας είναι ουσιαστικά ο μοναδικός φορέας προσφοράς στη μαζική μεταφορά των παιδιών). Έτσι σήμερα έχουμε την εξής εικόνα ανά νομό:

1.     Στην Αργολίδα το ΚΤΕΛ αρνείται να δώσει προσφορά (!) και αναγκαζόμαστε να επαναλάβουμε το διαγωνισμό.

2.     Στη Λακωνία δόθηκαν προφορές για όλα τα δρομολόγια με εκπτώσεις μόλις 1-2% όπου φαίνεται ότι υπήρξε κοινή αντιμετώπιση και στάση από τους συμμετέχοντες (ΚΤΕΛ-Ταξί).

3.     Στην Κορινθία και τη Μεσσηνία οι εκπτώσεις στις προσφορές των ΚΤΕΛ είναι κοντά στο 1% ενώ στα ταξί, με τον ανταγωνισμό, φτάνουν και το 51%.

4.     Στην Αρκαδία ακόμα φτιάχνεται ο διαγωνισμός!

Σε αυτόν τον ευαίσθητο τομέα, θα επισημάνουμε για άλλη μια φορά ότι δε χωρούν σκοπιμότητες και αιφνιδιασμοί. Πρέπει άμεσα (με ευθύνη της Περιφέρειας) να μπουν στο τραπέζι των συλλογικών οργάνων όλα τα ζητήματα - προβλήματα παρουσία των εμπλεκόμενων φορέων (Διεύθυνση Εκπαίδευσης στην Περιφέρεια, Διευθύνσεις Μεταφοράς Μαθητών, ΚΤΕΛ, Ταξί, Τουριστικά Λεωφορεία). 

Σε διαφορετική περίπτωση «ποτίζονται» πελατειακές σχέσεις και συμφέροντα εις βάρος του δημοσίου συμφέροντος και της σωστής και ασφαλούς μεταφοράς των μαθητών. Δεν θα δεχτούμε τετελεσμένα γεγονότα ούτε ακριβοπληρωμένες λύσεις, καταστάσεις τις οποίες για αρκετά χρόνια βιώσαμε και στην Περιφέρειά μας.

Οι «πετυχημένες» Αναπτυξιακές της Περιφέρειας

Μέχρι χθες η Διοίκηση της Περιφέρειας προσπαθούσε να μας πείσει ότι οι Αναπτυξιακές Εταιρείες της είναι πρότυπα αποτελεσματικότητας, νομιμότητας, ταχύτητας και διαφάνειας. Σημαντικά εργαλεία παραγωγής έργου, που τα χειρίστηκε εντελώς μόνη της και αδιαφανώς, εξυπηρετώντας διάφορες σκοπιμότητες, χωρίς να δεχτεί ούτε καν τη φυσική παρουσία μας στη λειτουργία τους! Πρόσφατα άλλαξε η συμπεριφορά της για την Αναπτυξιακή Α.Ε. Μεσσηνίας.

 Σε αίτημα της Αναπτυξιακής για πληρωμή της με 64.000 ευρώ από την Περιφέρεια, για πέντε μελέτες που υλοποίησε από το 2012 και ολοκληρώθηκαν, η Περιφέρεια απάντησε με ανακοπή των διαδικασιών (!) παρότι προηγήθηκαν δικαστικές αποφάσεις δικαίωσης της Αναπτυξιακής. Αν και το ζητήσαμε επιμόνως, δεν ξεκαθαρίστηκε και δεν παρουσιάστηκαν στοιχεία σχετικά με το από ποιον φορέα και γιατί αναγκάστηκε η Περιφέρεια να αντιδράσει έτσι. 

Προφανώς δεν μπορούν να αποδεχτούν επισήμως τις όποιες θεσμικές εκτροπές έχουν γίνει στη λειτουργία της Αναπτυξιακής. Δεν είναι δυνατόν να συνεχίζεται η λειτουργία των Αναπτυξιακών Α.Ε. σαν «μαγαζιά» των εκάστοτε διοικούντων. Κάνουμε προσπάθεια προς κάθε κατεύθυνση για να πάψει αυτό. Στη διαχείριση των δημόσιων υποθέσεων η κοινωνία μας δεν δέχεται «μαύρες τρύπες».

Νομικοί σύμβουλοι

Η Περιφέρεια σε πάρα πολλές περιπτώσεις χρειάζεται νομική υποστήριξη για τη διεκπεραίωση υποθέσεων της. Χρόνια τώρα είναι «ακάλυπτη» ιδιαίτερα στο Νομό Αρκαδίας, όπου βρίσκεται η έδρα αλλά και στο Νομό Μεσσηνίας. Οι δαπάνες μας για τη νομική στήριξη είναι πολύ μεγάλες ενώ θα μπορούσαν να περιοριστούν σημαντικά με τη σταθερή ετήσια πρόσληψη νομικών συμβούλων, οι οποίοι θα αντιμετώπιζαν τις πολλές συνήθεις περιπτώσεις πιο γρήγορα και πιο αποτελεσματικά. Παρά τη σύμφωνη γνώμη της 

Περιφερειακής Αρχής σε αυτό, συνεχίζονται οι απευθείας αναθέσεις σε δικηγόρους, χωρίς οι επιλογές να γίνονται σε συνεργασία με τους Δικηγορικούς Συλλόγους και με κανόνες διαφάνειας και κυκλικότητας. Σε περίοδο μεγάλης ανεργίας του κλάδου των δικηγόρων απαιτείται μια πιο υπεύθυνη αντιμετώπιση μακριά από πελατειακές σχέσεις και σκοπιμότητες.

Ποιους διχάζει ο κ. Τσίπρας;

Δημ. Ψαρράς

«Αμπάριζα από την ανακοίνωση της Νέας Δημοκρατίας πήραν χτες οι εφημερίδες των δύο μεγάλων εφοπλιστικών ομίλων που διεκδικούν ιδιαίτερο ρόλο στη διακυβέρνηση της χώρας και κατήγγειλαν τον πρωθυπουργό ότι προκαλεί «μίσος» και «διχασμό» με το διάγγελμά του από την Ιθάκη»

Αμπάριζα από την ανακοίνωση της Νέας Δημοκρατίας πήραν χτες οι εφημερίδες των δύο μεγάλων εφοπλιστικών ομίλων που διεκδικούν ιδιαίτερο ρόλο στη διακυβέρνηση της χώρας και κατήγγειλαν τον πρωθυπουργό ότι προκαλεί «μίσος» και «διχασμό» με το διάγγελμά του από την Ιθάκη.

Ο κ. Μητσοτάκης είχε προηγηθεί, λέγοντας ότι «ο κ. Τσίπρας επιμένει να διχάζει τους Ελληνες».

Αλλά οι εφημερίδες που τον στηρίζουν με κάθε μέσο προχώρησαν ένα βήμα παραπέρα.

● «Κήρυγμα μίσους» ήταν το πρωτοσέλιδο των «Νέων» του κ. Μαρινάκη.

● «Διάγγελμα διχασμού από την Ιθάκη» ήταν η επιλογή του κ. Αλαφούζου στην «Καθημερινή».

● Η τρίτη εφημερίδα που συνέπλευσε στην ίδια γραμμή με παρόμοιο πρωτοσέλιδο ήταν η «Ελεύθερη Ωρα», που είδε «πολεμικό διάγγελμα Τσίπρα», ο οποίος «Διψάει για αίμα»!

Στη μακρά ιστορία των συγκροτημάτων Μαρινάκη (πρώην Λαμπράκη) και Αλαφούζου (πρώην Κοσκωτά, πρώην Βλάχου) δεν θα υπάρχουν πολλές μέρες που θα συμπίπτουν τα πρωτοσέλιδά τους με εκείνα των εφημερίδων που ίδρυσε ο Γρηγόρης Μιχαλόπουλος. Δεν γνωρίζω αν σήμερα νιώθουν περήφανα τα εναπομείναντα στελέχη των δύο συγκροτημάτων, αλλά η ταύτιση αυτή φανερώνει πολλά.

Βέβαια, η σχέση του μακαρίτη Μιχαλόπουλου με τους εφοπλιστές είναι πασίγνωστη όσο και οι περιπέτειές του με τη Δικαιοσύνη, εξαιτίας αυτής ακριβώς της ιδιαίτερης σχέσης.

Αλλά η «Ελεύθερη Ωρα» είναι γνωστή και δεν ξάφνιασε τους αναγνώστες της με το πρωτοσέλιδο. Εξάλλου είναι εκείνη που διαθέτει αποκλειστικές πληροφορίες για το πού εμφανίζεται κάθε μέρα η Παναγία και τα φιδάκια της.

Αλλά οι αναγνώστες των «Νέων» και της «Καθημερινής» υποχρεώθηκαν χτες να υποστούν μια βίαιη τοποθέτηση σε ένα στρατόπεδο όπου ελάχιστοι απ’ αυτούς ανήκουν.

Γιατί -ασφαλώς άθελά τους- οι δυο ιστορικές εφημερίδες, με τα χτεσινά τους πρωτοσέλιδα, δεν θίγουν τον πρωθυπουργό, όπως θα επιθυμούσαν, αλλά εκθέτουν ανεπανόρθωτα τους επιχειρηματίες-ιδιοκτήτες τους.

Ας ξαναδεί ή ας ξαναδιαβάσει καθένας το προχτεσινό διάγγελμα του Αλέξη Τσίπρα. Εύκολα θα διαπιστώσει ότι στο στόχαστρο του πρωθυπουργού βρέθηκαν:

1. Οι αιτίες και τα πρόσωπα που οδήγησαν τη χώρα στα μνημόνια.
2. Η φοροασυλία του μεγάλου πλούτου.
3. Η γενικευμένη διαπλοκή και διαφθορά.
4. Η ασυδοσία μιας σειράς επιχειρηματικών και εκδοτικών ομίλων που για χρόνια θεωρούσαν ότι η χώρα τούς ανήκει.
5. Ο κυνισμός και η περιφρόνηση μιας πολιτικής ελίτ, η οποία νόμισε ότι η Ελλάδα είναι φέουδο και οι Ελληνες πειθήνιοι υπήκοοί της.
6. Αυτοί που λοιδόρησαν και απαξίωσαν την Ελλάδα και τους Ελληνες, επειδή τόλμησαν να μη συναινέσουν στην υλοποίηση ενός νεοφιλελεύθερου πειράματος που θα κρατούσε για δεκαετίες.

Οι αναφορές αυτές είναι απομαγνητοφωνημένες ακριβώς από το βίντεο του διαγγέλματος. Οταν λοιπόν μιλά κανείς για μίσος και διχασμό, ασφαλώς εννοεί ότι ο ίδιος βρίσκεται εκεί που στρέφει τα βέλη του ο κ. Τσίπρας.

Μ’ άλλα λόγια, Μαρινάκης και Αλαφούζος δηλώνουν ότι:

◼ Βρίσκονται στην πλευρά του «μεγάλου πλούτου» ο οποίος διαθέτει «φοροασυλία». (Αυτό το ξέραμε.)

◼ Εχουν σχέση με τη γενικευμένη διαπλοκή και διαφθορά. (Αυτό τώρα το μαθαίνουμε από την έμμεση δική τους ομολογία.)

◼ Ανήκουν στους επιχειρηματικούς και εκδοτικούς ομίλους που για χρόνια θεωρούσαν ότι η χώρα τούς ανήκει. (Αυτό το υποψιαζόμαστε, αλλά με τα πρωτοσέλιδα το διασταυρώσαμε πλέον.)

◼ Ανήκουν σε μια πολιτική ελίτ η οποία νόμισε ότι η Ελλάδα είναι φέουδο και οι Ελληνες πειθήνιοι υπήκοοί της. (Και γι’ αυτό κάτι είχαμε ακούσει.)

Εκτός αν όλος αυτός ο ξεσηκωμός έγινε για την έμμεση αναφορά του πρωθυπουργού στις περιπτώσεις Παπαδήμου και Στουρνάρα, στο σημείο που περιέγραψε την έκπτωση των θεσμών και την κατάσταση έκτακτης ανάγκης που βίωσε η χώρα μας την περίοδο των μνημονίων: «Η βία και η καταστολή έγιναν κομμάτι της καθημερινότητας», είπε ο κ. Τσίπρας. «Η δημοκρατία ευτελίστηκε. Τραπεζίτες έγιναν πρωθυπουργοί και υπουργοί έγιναν τραπεζίτες. Φασιστικές συμμορίες βγήκαν από τις κρυψώνες τους μετά από 60 χρόνια».

Τι από όλα αυτά είναι ανακριβές; Και σε τι από όλα αυτά μπορεί να διαφωνήσει ένας δημοκράτης που δεν περιμένει να κάνει μπίζνες με την πτώση της κυβέρνησης;

Το τέλος των μνημονίων και η επόμενη μέρα για τη χώρα

Δημ. Λιάκος υφυπουργός 

Η τυπική ολοκλήρωση του τρίτου προγράμματος δανειακής στήριξης είναι πλέον ζήτημα λίγων ημερών. Στις 20 Αυγούστου τελειώνει οριστικά ο ιστορικός κύκλος των μνημονίων και δικαιώνονται επιτέλους, μετά από 8 ολόκληρα χρόνια, οι προσπάθειες και οι θυσίες του λαού μας. Η χώρα μας αφήνει πίσω της την πιο επώδυνη περίοδο της σύγχρονης ιστορίας της και μεταβαίνει στην επόμενη μέρα. Μια μέρα δημιουργίας, δικαιοσύνης και ανάπτυξης για όλους.

Οι συνθήκες για την αλλαγή σελίδας και το πέρασμα σε μια περίοδο κανονικότητας έχουν διαμορφωθεί. Η Ελλάδα σήμερα ανακάμπτει με ρυθμούς ανάπτυξης που βρίσκονται στα υψηλότερα επίπεδα της τελευταίας δεκαετίας. Η ανεργία έχει υποχωρήσει κατά 7 μονάδες και το κυριότερο, ακολουθεί πτωτική τάση, ενώ όλοι οι βασικοί οικονομικοί δείκτες αποκτούν σταδιακά θετική δυναμική.

Ωστόσο για να φτάσουμε σήμερα να μιλάμε για αυτή τη νέα κατάσταση περάσαμε τα προηγούμενα τριάμισι χρόνια δια πυρός και σιδήρου. Ο κριτικός αναστοχασμός αυτής της συλλογικής εμπειρίας είναι αναγκαίος και θα μας βοηθήσει να αντλήσουμε τα σωστά διδάγματα, ώστε να μην επαναλάβουμε στο μέλλον τα λάθη του παρελθόντος.

Ας πάρουμε επομένως τα γεγονότα από την αρχή. Αναλάβαμε την ευθύνη της διακυβέρνησης τον Ιανουάριο του 2015 σε μια οριακή στιγμή για τη χώρα. Οι διαλυτικές συνέπειες της βαθιάς ύφεσης, μετά από δυο ανεπιτυχή κι ανολοκλήρωτα προγράμματα στήριξης, είχαν καθηλώσει την ελληνική οικονομία και είχαν πλήξει μεγάλα στρώματα της κοινωνίας. Η ανεργία είχε εκτοξευτεί στο 27% και η χώρα είχε απολέσει το ένα τέταρτο του εθνικού της εισοδήματος. Η λαϊκή εντολή ήταν ξεκάθαρη: να αντιστρέψουμε αυτή την κατάσταση, να διορθώσουμε τις κοινωνικές αδικίες που προκάλεσε και να βάλουμε τη χώρα σε μια πορεία βιώσιμης ανάπτυξης.

Αρχικά οι ευρωπαίοι εταίροι αντιμετώπισαν με δυσπιστία τις κυβερνητικές και προγραμματικές μας προτεραιότητες. Μετά από μια έντονη περίοδο δύσκολων διαπραγματεύσεων καταλήξαμε σε μια συμβιβαστική συμφωνία. Ήταν μια ετεροβαρής συμφωνία, αποτέλεσμα των ιδεολογικό – πολιτικών συσχετισμών που επικρατούν στην Ευρώπη, αλλά παρόλα αυτά ήταν μια συμφωνία που έδινε προοπτική και κρίνοντας σήμερα εκ του αποτελέσματος, δικαιωνόμαστε για την απόφασή μας να εμμείνουμε σε αυτήν.

Το πρόγραμμα προέβλεπε την εφαρμογή ενός απαιτητικού σχεδίου 450 μεταρρυθμιστικών δράσεων σε όλους τους τομείς της οικονομίας, χωρισμένο σε τέσσερις αξιολογήσεις και ταυτόχρονα, τη λήψη των κατάλληλων μέτρων για την ελάφρυνση του ελληνικού χρέους και την εξασφάλιση της βιωσιμότητάς του.

Στις πρώτες δύο αξιολογήσεις υπήρξαν καθυστερήσεις με βάση το χρονοδιάγραμμα οι οποίες οφειλόταν εν μέρει στην έλλειψη εμπιστοσύνης, όσο και στις εσωτερικές αντιθέσεις μεταξύ των θεσμών. Το ΔΝΤ μπόρεσε σε αυτό το πλαίσιο να επιβάλει τις συντηρητικές του εκτιμήσεις που οδήγησαν στην προώθηση κάποιων μη αναγκαίων «μεταρρυθμίσεων λιτότητας», όπως η μείωση των συντάξεων (το 2019) και του αφορολογήτου (το 2020). Ως αντιστάθμισμα διεκδικήσαμε την παράλληλη ψήφιση των λεγόμενων «αντιμέτρων» που αφορούν σε στοχευμένες φοροελαφρύνσεις και σε ενισχυμένες κοινωνικές παροχές.

Ωστόσο, η σημερινή πορεία των δεδομένων είναι πολύ καλύτερη και διαψεύδει όχι μόνο τις συντηρητικές αλλά ακόμη και τις πιο μετριοπαθείς εκτιμήσεις, διανοίγοντας έτσι ντε φάκτο ένα πεδίο επαναξιολόγησης της σκοπιμότητας κάποιων παρεμβάσεων.

Η τρίτη και η τέταρτη αξιολόγηση ολοκληρώθηκαν εγκαίρως με συνέπεια το πρόγραμμα να βαίνει ομαλά στη λήξη του.

Στην πλειονότητά τους οι μεταρρυθμιστικές δράσεις ήταν αναγκαίες και κινήθηκαν στη λογική του εκσυγχρονισμού της ελληνικής οικονομίας και του εξορθολογισμού των δόμων του κράτους.

Πολύ συνοπτικά αξίζει να αναφέρω την ανεξαρτητοποίηση των φορολογικών αρχών, την εισαγωγή των ηλεκτρονικών συναλλαγών, το άνοιγμα των αγορών, την απλοποίηση και την επιτάχυνση των αδειοδοτήσεων, τη γενικότερη δημιουργία φιλοεπενδυτικού κλίματος, τη διαφάνεια στα δημόσια συστήματα προμηθειών και συμβάσεων και την ορθολογικότερη επανασχεδίαση των κοινωνικών προγραμμάτων, μεταξύ πολλών άλλων.

Αλλαγές ουσιαστικές κι όχι κατ’ όνομα όπως στο παρελθόν, ο θετικός αντίκτυπος των οποίων ήδη αρχίζει να διαφαίνεται. Ο ΟΟΣΑ μας απέδωσε την πρωτιά στην εφαρμογή δραστικών μεταρρυθμίσεων και αλλαγών και πλέον όλοι οι θεσμοί αναγνωρίζουν την ποιοτική δουλειά που συντελέστηκε αυτά τα τριάμισι χρόνια.

Ταυτόχρονα και υπό συνθήκες εξαιρετικά δύσκολες, καταφέραμε μια πρωτοφανή δημοσιονομική εξισορρόπηση υπερβαίνοντας κάθε χρόνο και συστηματικά τους στόχους του προγράμματος για πρωτογενή πλεονάσματα, με αποτέλεσμα να έχουμε ανακτήσει πιο γρήγορα τη χαμένη αξιοπιστία και το κεφάλαιο εμπιστοσύνης απέναντι στη χώρα μας.

Τα μέτρα για την ελάφρυνση του χρέους καθώς και το ευέλικτο πλαίσιο της συμβατικής μεταμνημονιακής παρακολούθησης ήρθαν για να ολοκληρώσουν ως επιστέγασμα την παραπάνω προσπάθεια στο Eurogroup της 21ης Ιουνίου. Σε μια καθοριστικής σημασίας συνεδρίαση, πάρθηκαν οι κατάλληλες αποφάσεις που θέτουν το ελληνικό χρέος σε ελεγχόμενη τροχιά απομείωσης με τρόπο που δεν θα υπονομεύεται η ανάπτυξη της χώρας και δόθηκαν οι ρητές ευρωπαϊκές εγγυήσεις για την μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά του.

Η Ελλάδα είναι πια έτοιμη να επιστρέψει με σίγουρα βήματα στις διεθνείς αγορές και να ανακτήσει τον οικονομικό και πολιτικό της αυτοκαθορισμό. Αν το θέσουμε κάπως σχηματικά, καταφέραμε σε αυτήν πυκνή κυβερνητική θητεία να ξαναστήσουμε την οικονομία στα πόδια της αλλά με την κοινωνία όρθια και ταυτόχρονα, βάλαμε τις υγιείς βάσεις για τη μετάβαση στην επόμενη μέρα. Σήμερα βγαίνουμε από αυτήν την περιπέτεια και πορευόμαστε με το δικό μας αναπτυξιακό σχέδιο για μια σύγχρονη οικονομία της γνώσης που θα παράγει πλούτο και καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας, αλλά και με τις δικές μας κοινωνικές προτεραιότητες για τη μείωση των ανισοτήτων και την προστασία της εργασίας, όπως όλα αυτά συνοψίζονται στην έννοια της δίκαιης ανάπτυξης. Ένα πρόγραμμα που παρουσιάσαμε στους θεσμούς και πείσαμε ότι είναι εφικτό.

Ταυτόχρονα να μην παραλείψω το χρονίζον ονοματολογικό ζήτημα της ΠΓΔΜ και την επιτυχή εξεύρεση μιας κοινά αποδεκτής λύσης. Μιας λύσης ουσιαστικά πατριωτικής, γιατί ισχυροποιεί την διεθνοπολιτική παρουσία της χώρας μας σε πολλά επίπεδα και δεν εξαντλείται στην εύκολη πατριδοκαπηλία.

Συνεπώς και με βάση όσα περιέγραψα παραπάνω, πιστεύω πως τιμήσαμε την εμπιστοσύνη του ελληνικού λαού κι ότι παρά την κόπωση της μακροχρόνιας συλλογικής προσπάθειας, θα μας αναγνωριστεί ότι δημιουργήσαμε καλύτερες προϋποθέσεις για τη χώρα και την πορεία της στο μέλλον. Η σταδιακή βελτίωση των συνθηκών θα λειτουργήσει υπέρ μας, θα δικαιώσει τις στρατηγικές μας επιλογές και θα ενισχύσει την κοινωνική μας επιρροή.

Όλοι μαζί, η κοινωνία και οι δημιουργικές δυνάμεις του τόπου, θα ανακτήσουμε τη συλλογική μας αυτοπεποίθηση, θα αφήσουμε πίσω την ηττοπάθεια και τις φωνές του παρελθόντος, της εσωστρέφειας και της καθυστέρησης και από κοινού θα πραγματώσουμε τις δυνατότητες της χώρας μας για ένα καλύτερο αύριο. Με σχέδιο και τις προοδευτικές τομές που έχει ανάγκη ο τόπος.

Η Παγίδα που έστησαν ΣΑΜΑΡΑΣ-ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ

 Δημ. Χρήστου

ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ενδιαφέρον και σημαντικό ήταν το πρόσφατο άρθρο του επιτρόπου Πιέρ Μοσκοβισί στη γερμανική εφημερίδα «Die Welt». Κι αυτό διότι θύμισε τις συνθήκες κάτω από τις οποίες έγινε -ουσιαστικά- η παράδοση της εξουσίας από Σαμαρά και Βενιζέλο στον Αλέξη Τσίπρα.

ΟΠΩΣ σημειώνει: «Το δεύτερο πρόγραμμα θα μπορούσε να έχει ολοκληρωθεί επιτυχώς τον Δεκέμβριο του 2014 αν ο τότε κυβερνητικός συνασπισμός Ν.Δ. και ΠΑΣΟΚ δρομολογούσε τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού και την αύξηση του ΦΠΑ στα νησιά». Αυτό δεν συνέβη διότι «στο στρατόπεδο της ευρωπαϊκής Δεξιάς πολλοί ήθελαν να αποτύχει η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ υπό τον Αλέξη Τσίπρα, καθώς είχε εκτοπίσει τη Ν.Δ.».

ΣΕ ΑΥΤΟ συνεργάστηκε η κυβέρνηση Σαμαρά - Βενιζέλου. Έχοντας δει το πολιτικό ρεύμα υπέρ του ΣΥΡΙΖΑ, αποφάσισε να παραδώσει την κυβέρνηση με άδεια ταμεία, ώστε η αριστερή παρένθεση να είναι βραχύβια και η Αριστερά να αποσυρθεί, ως ανίκανη να κυβερνήσει, στα μικρά, ακίνδυνα ποσοστά της.

Η ΑΥΤΟΚΡΙΤΙΚΗ του Μοσκοβισί για την ελληνική περίπτωση αποκαλύπτει την αδιαφορία των μεγάλων ευρωπαϊκών δυνάμεων. «Δεν είδαμε τι έρχεται και ως εκ τούτου ήμασταν απροετοίμαστοι. Η υποτιθέμενη δημοσιονομική κρίση ήταν στην πραγματικότητα μια βαθιά κρίση του ελληνικού κράτους και της ελληνικής οικονομίας. Χρειαστήκαμε χρόνια για να αντιληφθούμε τις πραγματικές διαστάσεις».

ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ, αυτό που λέει ο επίτροπος είναι ότι στα δύο πρώτα Μνημόνια γινόταν ένα πείραμα στην πλάτη του ελληνικού λαού με τους εγχώριους πολιτικούς να ακολουθούν χωρίς αντιστάσεις τα παιχνίδια Βερολίνου και ΔΝΤ. Τα ουσιαστικά μέτρα για την έξοδο της χώρας από τα πειράματα άρχισαν με το τρίτο πακέτο στήριξης για την υλοποίηση των αναγκαίων διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων.

Ο ΕΠΙΤΡΟΠΟΣ είναι ιδιαίτερα καυστικός για τη δημοκρατία στα ευρωπαϊκά όργανα. Όπως αναφέρει, οι τελικές αποφάσεις λαμβάνονταν αποκλειστικά στο Eurogroup, χωρίς πραγματικό δημοκρατικό έλεγχο. «Προσωπικά, δεν αισθανόμουν καλά όταν πίσω από κλειστές πόρτες αποφασίζαμε για το μέλλον εκατομμυρίων Ελλήνων. Από δημοκρατική σκοπιά αυτό ήταν σκανδαλώδες, διότι μόλις λίγοι υπουργοί ήταν επαρκώς ενημερωμένοι και είχαν συγκεκριμένη εντολή».

ΚΑΤΑ τα άλλα, στο αφήγημα τόσο της Ν.Δ. όσο και του ΠΑΣΟΚ υποστηρίζει με θράσος πως αν δεν ερχόταν ο ΣΥΡΙΖΑ, θα είχαμε βγει από τα Μνημόνια το 2014. Και τώρα θέλουν να ξανακυβερνήσουν!

Η Όλγα και οι φίλοι της

Πέτρος Κατσάκος

Για δεύτερη συνεχόμενη ημέρα η στήλη θα συνεχίσει τις βουτιές στο αρχείο, όπου ψάχνοντας μπορεί κανείς να ανακαλύψει μικρές και μεγάλες ιστορίες που αφορούν τα έργα και τις...

Για δεύτερη συνεχόμενη ημέρα η στήλη θα συνεχίσει τις βουτιές στο αρχείο, όπου ψάχνοντας μπορεί κανείς να ανακαλύψει μικρές και μεγάλες ιστορίες που αφορούν τα έργα και τις ημέρες του πολιτικού προσωπικού της χώρας που βαρύνεται με την ανοχή και την εξυπηρέτηση άλλοτε των ατομικών και άλλοτε των οικονομικών συμφερόντων που βρίσκονταν πίσω από το πανελλαδικό όργιο των καταπατήσεων και της αυθαίρετης δόμησης.

Σήμερα, και με τη βοήθεια του αρχείου, θα βρεθούμε στο όχι και τόσο μακρινό 2013, όταν το τότε συγκυβερνών κόμμα της ΔΗΜ.ΑΡ. τα έβαζε με την υπουργό Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη, που είχε φρενάρει τις κατεδαφίσεις 80 παράνομων τουριστικών κτισμάτων στην πατρίδα της, την Κρήτη, εξυπηρετώντας με τον τρόπο αυτό τα συμφέροντα γνωστής οικογένειας ξενοδόχων του νησιού.

Ήταν Μάρτιος του 2013. Η Όλγα Κεφαλογιάννη ήταν υπουργός Τουρισμού της συγκυβέρνησης Σαμαρ ά- Βενιζέλου. Στην Κρήτη, σε εφαρμογή πρωτοκόλλων κατεδάφισης που εκκρεμούσαν επί χρόνια, είχαν ξηλωθεί τμήματα δύο ξενοδοχείων. Και ενώ στο πρόγραμμα υπήρχαν άλλες 80 κατεδαφίσεις, αυτές ουδέποτε έγιναν, καθώς αντέδρασε έντονα η υπουργός Τουρισμού και στέλεχος της Ν.Δ.! Η Όλγα Κεφαλογιάννη είχε αντιδράσει έντονα αρχικά στις δύο κατεδαφίσεις και ακύρωσε με παρέμβασή της όλες τις υπόλοιπες μέχρι νεωτέρας! Δηλαδή διά παντός!

Ανατρέχοντας, λοιπόν, σε δημοσιεύματα εκείνων των ημερών στα ΜΜΕ της Κρήτης, διαβάζουμε ότι ένα εκ των δύο αυθαιρέτων που είχε κατεδαφιστεί τον Μάρτιο του 2013 ανήκε στον μεγαλοξενοδόχο Κωνσταντίνο Μαντωνανάκη (πατέρα του Παντελή Μαντωνανάκη του Grand Resort Lagonissi και του Εlounda Palace), που αντέδρασε έντονα μόλις οι μπουλντόζες πήγαν να γκρεμίσουν τις υπαίθριες εγκαταστάσεις του. Προσπάθησε να τις εμποδίσει και από τα επεισόδια που έλαβαν χώρα έξω από το ξενοδοχείο του στα Μάλια κατέληξε στο αυτόφωρο! Οι αντιδράσεις του Κ. Μαντωνανάκη αλλά και ο σχεδιασμός να κατεδαφιστούν περίπου άλλα 80 αυθαίρετα κτίσματα σε όλη την Κρήτη προκάλεσαν την παρέμβαση της Ό. Κεφαλογιάννη, η οποία σε ανακοίνωσή της μίλησε για έλλειψη συντονισμού αλλά και για σοβαρές παρενέργειες στον τουρισμό εν όψει της έναρξης της τουριστικής περιόδου!

Προφανώς και όλες αυτές οι μικρές και μεγάλες ιστορίες που μπορεί κανείς εύκολα να εντοπίσει στο νεοδημοκρατικό παρελθόν αποτελούν “περασμένα ξεχασμένα” για το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης, που με μισόλογα όσον αφορά το παρελθόν και με υπεκφυγές όσον αφορά το αύριο επιχειρεί τη μεγάλη απόδραση από τις ευθύνες και τις ενοχές που διαχρονικά τς βαραίνουν.

Μπορούν να υπάρξουν δασικές πόλεις;

 Νίκος Μπελαβίλας (διδάσκει Πολεοδομία στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο)

Σε μία καταστροφή σαν την προχθεσινή, αν επιτρέπεται να είναι κανείς ψύχραιμος, να αντέχει, να αναλύσει νηφάλια, οφείλει να ψάξει ξανά για τις αιτίες. Ταυτόχρονα να σκεφτεί την επομένη μέρα. Τι συνέβαινε στα δασοσκεπή και παράκτια προάστια πριν από τη μεγάλη πυρκαγιά, τι θα ακολουθήσει;

Ας συμφωνήσουμε πρώτα στη λέξη «προάστια». Η Ραφήνα, το Μάτι, το Ζούμπερι, η Νέα Μάκρη, ο Μαραθώνας, οι Άγιοι Θεόδωροι, η Κινέτα δεν είναι μικροί παραθεριστικοί οικισμοί, χωριουδάκια με λίγα σπίτια και ανθρώπους μέσα στη φύση, δίπλα στη θάλασσα, όπως ήσαν πριν από το 1960.

Δεν μιλάμε για χωριά διακοσίων – τριακόσιων κατοίκων, μέσα ή δίπλα στο δάσος, όπου χτυπάει η καμπάνα του συναγερμού, δίνεται εντολή στους κατοίκους να μείνουν στην κεντρική πλατεία για να σωθούν ή να εκκενώσουν. Μιλάμε για μεγάλες πόλεις. 20.000 κάτοικοι στη Ραφήνα και στο Πικέρμι χωρίς τους παραθεριστές, 16.000 στη Νέα Μάκρη, 12.000 στον Μαραθώνα.

Ο καλοκαιρινός πληθυσμός υπερβαίνει κατά πολύ τους 100.000 κατοίκους στην «κόκκινη» περιοχή των πυρκαγιών ανατολικά της Πεντέλης. Ίσως μισό εκατομμύριο στις αντίστοιχες ζώνες σε όλη την Αττική. Τέτοιες πόλεις θέλουν μέρες, να εκκενωθούν με ασφάλεια.

Η αθηναϊκή επέκταση μέσα στα δάση

Είναι όλος ο πολύποδας της αστικής διάχυσης, η αθηναϊκή επέκταση του τελευταίου τετάρτου του 20ού αιώνα που βρίσκεται μέσα σε αυτή την «κόκκινη» ζώνη∙ οι παρυφές των Γερανείων, της Πάρνηθας, της Πεντέλης, της Λαυρεωτικής, όλη η ακτή του νότιου Ευβοϊκού, του δυτικού Σαρωνικού.

Η μεγάλη ώθηση δόθηκε στη διάρκεια της δικτατορίας. «Πρότυποι» και συνεταιριστικοί διαφόρων τύπων οικισμοί ή άλλοι αυθαίρετοι χωρίς καμία νομιμοποίηση γεννήθηκαν στα δάση. Μετά το 1975 και ακόμη περισσότερο μετά το 1983 η πολεοδομική νομοθεσία έγινε πιο αυστηρή απαγορεύοντας τη δόμηση μέσα στα πεύκα. Όμως η αναμενόμενη προαστιοποίηση της Αθήνας βρήκε διέξοδο εκεί.

Με την ανοχή δημάρχων, βουλευτών και τη βοήθεια διεφθαρμένων κρατικών υπαλλήλων η δόμηση συνεχίστηκε. Μία ολόκληρη οικονομία στήθηκε. Από την άλλη πλευρά στελέχη των πολεοδομικών διευθύνσεων και λίγοι στρατευμένοι δασάρχες προσπαθούσαν να σώσουν το περιαστικό πράσινο της Αθήνας, αλλά και να πουν ότι αυτά τα προάστια δεν είναι βιώσιμα. Απειλούνταν, θεωρούνταν γραφικοί, εμμονικοί.

Θυμηθείτε το στερεότυπο που ακούμε σε καφενεία, σε τηλεοράσεις ή και στη Βουλή για μία από τις δύο δήθεν μεγάλες πληγές της διοίκησης: τα δασαρχεία (η άλλη είναι η αρχαιολογία). Είναι συγκλονιστική η προχθεσινή συνέντευξη της επιθεωρήτριας περιβάλλοντος Μαργαρίτας Καραβασίλη για τις πιέσεις προς τα στελέχη του ΥΠΕΧΩΔΕ τη δεκαετία του 1980 προς όσους προσπαθούσαν να σταματήσουν την αυθαίρετη δόμηση, και στο σήμερα κατεστραμμένο Μάτι. Τελικά το Μάτι μετετράπη σε ένα οικιστικό μπουρλότο που κάποια στιγμή άναψε.

Όλο αυτό το γεωγραφικό τόξο χτίστηκε ενώ τα δάση καίγονταν. Οι συνεχείς πυρκαγιές στην ζώνη των ορεινών όγκων της Αττικής ξεσπούν κάθε καλοκαίρι εδώ και σαράντα χρόνια. Μετά από κάθε καταστροφή έρχεται η ρυμοτομία των καταπατητών. Η πυρκαγιά ως πολεοδόμος της νέας Αθήνας. Ακολουθεί η ανέγερση λίγων λαϊκών κατοικιών και πολλών ακριβών επαύλεων. Αρχίζει η πίεση για ένταξη στο σχέδιο πόλης. Τα δάση ξαναφυτρώνουν. Τα προάστια ανάμεσά τους. Οι παραθεριστές απολαμβάνουν τα πεύκα, τη θέα και τη θάλασσα σε ακριβά οικόπεδα. Ώς την επόμενη πυρκαγιά, οπότε θα ξανακουστεί η κραυγή: «Τι κάνει το κράτος;».

Στην περιοχή της σημερινής καταστροφής 21.000 στρέμματα καλύπτουν οι αυθαίρετοι οικισμοί σε δάση του Μαραθώνα, της Ραφήνας, του Πικερμίου. 90.000 στρέμματα δασικών εκτάσεων έχουν εκχερσωθεί εκεί τις τελευταίες δεκαετίες με νόμιμο ή παράνομο τρόπο. Σε ολόκληρη την Αττική εκτός λεκανοπεδίου η έκταση τέτοιων αυθαιρέτων προαστίων ανέρχεται σε ιλιγγιώδη μεγέθη.

Υπάρχει δασική πόλη;

Εκκρεμεί η πρώτη ερώτηση: Μπορεί να χτιστεί ένας οικισμός μέσα σε δάσος;

Η απάντηση είναι ναι υπό προϋποθέσεις. Υπάρχουν μικροί δασικοί οικισμοί, κατασκηνώσεις, ξενώνες, καταφύγια, παρατηρητήρια, μονοπάτια. Δεν υπάρχουν δασικές πόλεις. Δεν μπορεί με κανέναν τρόπο να συνυπάρξει μία πόλη τέτοιας έκτασης, όπως τα αττικά προάστια, τέτοιου πληθυσμού, τέτοιας πυκνότητας με το μεσογειακό πευκόδασος. Ή το δάσος θα καταστραφεί ή η πόλη.

Σε πιθανό σχόλιο πως στη δυτική ακτή των ΗΠΑ, στο Λος Άντζελες και το Χόλιγουντ, βλέπουμε αυτό το μοντέλο προαστίου, θα πρέπει να συμπληρώνουμε ότι το βλέπουμε συχνά – πυκνά φλεγόμενο να εκκενώνεται, με πολλούς νεκρούς. Μάλλον δεν είναι αυτό το πρότυπο πόλης που θα θέλαμε.

Αυτό το εύφλεκτο, όμορφο αλλά ξερό δάσος στα μεσογειακά γεωγραφικά πλάτη έχει έναν φυσιολογικό κύκλο φωτιάς. Καίγεται μια – δυο φορές σε κάθε αιώνα και αναγεννάται. Η πόλη χτίζεται για πολλές γενιές, όχι για πενήντα χρόνια. Χρειάζεται δρόμους, λεωφόρους, πλατείες, δημόσιες εγκαταστάσεις, από σχολεία έως πυροσβεστικούς σταθμούς, από γήπεδα έως κέντρα υγείας. Γι’ αυτό η συνύπαρξη είναι αδύνατη.

Όπως επομένως ένα αστικό σύμπλεγμα δεν μπορεί να χτιστεί επάνω σε έναν ορεινό χείμαρρο, ελπίζοντας ότι ο χείμαρρος δεν θα ξεχειλίσει ποτέ, δεν μπορεί να χτιστεί με σαθρά κτήρια, ελπίζοντας ότι δεν θα γίνει ποτέ σεισμός, έτσι μία πόλη δεν μπορεί να έχει για στέγη την πράσινη κόμη των πυκνών δένδρων, τα κλαδιά και τις πευκοβελόνες ούτε για έδαφος πουρνάρια και σχίνα ελπίζοντας ότι αυτά δεν θα ανάψουν ποτέ. Το επιχείρημα που φορές ακούγεται, «αφήστε τον κόσμο να χτίσει μέσα στο πράσινο γιατί έτσι προστατεύεται», κάηκε πριν από λίγες μέρες στο Μάτι.

Τι να κάνουμε

Εκκρεμεί η δεύτερη ερώτηση: Πώς τα βάζει μία κυβέρνηση με χιλιάδες ιδιοκτήτες; (Ας αφήσουμε προς στιγμήν τους κερδοσκόπους στην άκρη). Εδώ η απάντηση δεν είναι τεχνική, είναι πολιτική:

Υπάρχουν λίγες στιγμές στην Ιστορία που γίνονται μεγάλες μεταρρυθμίσεις. Λειτουργούν καταλυτικά αλλάζοντας νομοτέλειες, στερεότυπα και παθογένειες. Γίνεται χωρίς να έρθει ο κόσμος τα πάνω κάτω; Ναι, γίνεται! Υπήρξαν τέτοιες στιγμές:

* Όταν ο Ελευθέριος Βενιζέλος επέβαλε παντού την υποχρέωση να εκδίδεται οικοδομική άδεια για τα κτίσματα και να εφαρμόζεται οικοδομικός κανονισμός. Ώς τότε τα σπίτια χτίζονταν με μία έγκριση του τοπικού αστυφύλακα όπου να ‘ναι.

* Όταν ο Αντώνης Τρίτσης επέβαλε κάθε πόλη, κάθε επέκτασή της να έχει μελετημένο πολεοδομικό σχέδιο. Ώς τότε αρκούσε ένα τοπογραφικό σχέδιο ενός κτηματομεσίτη και μία υπογραφή ενός υπουργού.

* Όταν μετά τους σεισμούς της Καλαμάτας, της Θεσσαλονίκης και της Αθήνας συνειδητοποιήθηκε ότι δεν μπορεί να επιβιώσει η σύγχρονη Ελλάδα χωρίς αντισεισμικά κτήρια. Επιβλήθηκε ένας από τους καλύτερους αντισεισμικούς κανονισμούς στον κόσμο.

Ας κρατήσουμε τούτο. Από τότε κανείς εργολάβος, κανείς ιδιοκτήτης, κανείς μηχανικός δεν διανοείται να «κλέψει σίδερα», παρότι η αντισεισμική θωράκιση κοστίζει πολύ. Έτσι ένας σεισμός δεν αφήνει πια πίσω του εκατοντάδες νεκρούς και γκρεμισμένα κτήρια όπως συνέβαινε άλλοτε.

Με λίγα λόγια, υπήρξαν επιτυχημένες μεταρρυθμίσεις που επιβλήθηκαν σε κρίσιμες στιγμές. Είναι η στιγμή!

Και η τρίτη ερώτηση: Τι θα γίνει με τους υπάρχοντες αυθαίρετους οικισμούς; Είναι βέβαιο ότι πρέπει να αλλάξουμε το συνολικό πρότυπο. Να θυμόμαστε σε λίγα χρόνια ότι αφορμή για τη μεγάλη μεταρρύθμιση στην πολεοδομική πολιτική ήταν η εκατόμβη στο Μάτι της Αττικής.

Ας πούμε την αλήθεια. Οι περιοχές αυθαιρέτων δεν μπορούν να ισοπεδωθούν ούτε να δημευθούν άπειρες περιουσίες. Όμως δεν είναι παράλογο να παγώσουν στην κατάσταση που βρίσκονται, σε καθεστώς υψηλών περιορισμών. Ανάλογο καθεστώς υπάρχει στους παραδοσιακούς οικισμούς και δεν αμφισβητείται από κανέναν.

Σημαίνει ειδικός χωρικός σχεδιασμός, περιορισμένη δόμηση κατοίκησης και μόνο, απαγόρευση επεκτάσεων, κατεδάφιση περιφράξεων, ρυμοτομία. Μεγάλοι δρόμοι, υποδομές ασφαλείας, διέξοδοι διαφυγής, δίκτυα πυρόσβεσης. Μαζί με πραγματικά εφαρμοστέα και ρεαλιστικά σχέδια έκτακτης ανάγκης. Δεν μιλώ για τα αυτονόητα, τα φράγματα θανάτου, τις μάντρες στη θάλασσα. Αυτές μπορούν και πρέπει να πέσουν τώρα, εν θερμώ. Η κοινή γνώμη θα χειροκροτήσει.

Να τελειώνουμε με τη Μεταποίτευση!!!

 Αγγελος Τσέκερης

Όλες αυτές οι φωνές, που για δικούς της λόγους η καθεμία ζητούν “Να τελειώνουμε με τη Μεταπολίτευση” επί της ουσίας εννοούν “Να ξεμπερδεύουμε με τη δημοκρατία”. Γι' αυτό είναι σημαντικό να διατηρηθεί ζωντανή η ιστορική μνήμη της Μεταπολίτευσης και να μένει πάντοτε ανοιχτή και ζωντανή η συζήτηση για περισσότερη και καλύτερα εδραιωμένη δημοκρατία στον τόπο μας. Στην κατεύθυνση αυτής ακριβώς της προσπάθειας βρίσκεται και η σημερινή αναδημοσίευση του πρώτου μεταπολιτευτικού φύλλου της “Αυγής”

Η Μεταπολίτευση του 1974 συνοδεύεται από μια σειρά θεσμικές τομές που σηματοδότησαν, όχι μόνο το πέρασμα από τη δικτατορία στη δημοκρατία, αλλά το τέλος του μετεμφυλιακού κράτους. Οι τομές αυτές είναι: η κατάργηση του αναγκαστικού Νόμου 509/47 που έθετε εκτός νόμου το ΚΚΕ και όλες τις κομμουνιστικές οργανώσεις, η κατάργηση της βασιλείας και, αργότερα, η αναγνώριση της Εθνικής Αντίστασης. Παράλληλα, ο Κ. Καραμανλής κατάφερε να θέσει τον στρατό οριστικά εκτός πολιτικής, ενώ επί Ανδρέα Παπανδρέου μπήκε τέλος σε κάθε μορφής ψυχολογική βία που ασκούσε το μετεμφυλιακό κράτος, ιδιαίτερα στην ύπαιθρο.

Από τη στιγμή που οι μεταβολές αυτές εμπεδώθηκαν στο πολιτικό μας σύστημα, τέλος της Μεταπολίτευσης δεν θα υπάρξει. Αυτό που πιθανόν να υπάρξει, κάποτε, είναι κάποιες θεσμικές τομές και κοινωνικές μεταβολές αντίστοιχες με αυτές που συνέβησαν τότε. Αλλά αυτό δεν μπορεί να είναι αντικείμενο πολιτικών εξαγγελιών και επικοινωνίας. Το κρίνει η Ιστορία.

*

Παρότι η πτώση της χούντας αποδείχτηκε μοιραία για το παρακράτος που κυβερνούσε τη χώρα από την εποχή του Εμφυλίου, το σύνθημα “Να τελειώνουμε με τη Μεταπολίτευση” δεν γεννήθηκε από την Ακροδεξιά. Αποτελεί σύλληψη των “εκσυγχρονιστών” της σημιτικής περιόδου, που από το 1996 έως το 2004 επιδίωκαν να προωθήσουν σκληρές νεοφιλελεύθερες μεταρρυθμίσεις, γεγονός που τους έφερνε σε σύγκρουση με την ιστορική βάση του ΠΑΣΟΚ. Γι' αυτούς, “να τελειώνουμε με τη Μεταπολίτευση” σήμαινε ότι η χάραξη της πολιτικής έπρεπε να περάσει πλέον στους τεχνοκράτες και δεν μπορούσε να είναι αντικείμενο ούτε κοινωνικής διαβούλευσης, ούτε διεκδικήσεων. Μόνο έτσι μπορούσε να προωθηθεί η περίφημη “ευελιξία”, δηλαδή η κατάργηση, συνολικά, του πλέγματος κοινωνικής και εργασιακής προστασίας. Για τους υποστηρικτές της γραμμής αυτής, “μεταπολίτευση” ήταν κυρίως οι κρατικοδίαιτοι συνδικάλες με την επαναστατική φρασεολογία, η μονίμως διαμαρτυρόμενη Αριστερά και το πελατειακό κράτος στο οποίο μέχρι τότε είχε στηριχτεί η εξουσία τους.

Αλλά, παράλληλα, “Να τελειώνουμε με τη Μεταπολίτευση” σήμαινε ότι δεν υπήρχαν πια αντιθέσεις Αριστεράς - Δεξιάς, ότι έπρεπε να επιδειχτεί ρεαλιστική ανοχή στους βομβαρδισμούς στη Γιουγκοσλαβία ή στην παράδοση του Οτσαλάν, ότι η παράδοση της κοινωνίας στον αισχρότερο κερδοσκοπικό φιλελευθερισμό ήταν περίπου νομοτελειακή, ότι έπρεπε να καταργηθεί η κοινωνική ασφάλιση για τους νέους εργαζόμενους και να ιδιωτικοποιηθεί το Δημόσιο, ότι με το πρόσχημα της αναστάτωσης που προκαλούν οι ολιγάριθμες και χωρίς αιτία διαδηλώσεις έπρεπε να απαγορευτούν οι μαζικές διαδηλώσεις με αιτία.

*

Σήμερα, το “Να τελειώνουμε με τη Μεταπολίτευση” έχει πάρει διαφορετικά χαρακτηριστικά. Αποτελεί πλέον σύνθημα της Ακροδεξιάς, η οποία, αφού ξεπλύθηκε από τον Σαμαρά, εγκαταστάθηκε για τα καλά στο κέντρο της Νέας Δημοκρατίας. Στο στόχαστρό τους βρίσκονται η “ιδεολογική ηγεμονία” και το “ηθικό πλεονέκτημα” της Αριστεράς. Κατά την άποψή τους, τα δύο αυτά χαρακτηριστικά συνδέονται με τη Μεταπολίτευση, καθώς εμφανίστηκαν το 1974, όταν η Αριστερά επανήλθε νόμιμα στο πολιτικό προσκήνιο, περιβεβλημένη με το τεράστιο ηθικό κύρος που είχε αποκτήσει έπειτα από δεκαετίες δημοκρατικών αγώνων και διώξεων. Παρά τις σοβαρές αντιφάσεις της Αριστεράς, δεν καταφέρνουν να αμφισβητήσουν ούτε την ιδεολογική της ηγεμονία, ούτε το ηθικό της πλεονέκτημα. Γιατί η ιδεολογική ηγεμονία που πολεμούν ανήκει επί της ουσίας στη δημοκρατία και την κοινωνική δικαιοσύνη, αξίες τις οποίες η Αριστερά υπηρέτησε σε όλη τη διάρκεια της ύπαρξής της.

Όσο δε για το ηθικό πλεονέκτημα της Αριστεράς, κανείς δεν μπορεί να το αμφισβητήσει ή να το υπονομεύσει, εκτός από την ίδια την Αριστερά. Αυτοί το μόνο που μπορούν να κάνουν είναι να προσπαθούν να το συμψηφίσουν με το τεράστιο δικό τους ηθικό έλλειμμα. Έλλειμμα που συνοδεύει την εξουσία της Δεξιάς στον τόπο σε κάθε της βήμα, από την εποχή του Παπάγου, μέχρι την εποχή του Σαμαρά, από τα Λίμπερτι μέχρι τη Siemens και τη Novartis, από τη βία και τη νοθεία του '61 και τις “καρφίτσες” μέχρι το ξέπλυμα της Χρυσής Αυγής. Ηθικό έλλειμμα το οποίο είναι καταδικασμένοι να κουβαλάνε μέχρι να μπορέσουν να κάνουν μια ριζική ανανέωση του πολιτικού τους προσωπικού και ένα πραγματικό άνοιγμα στις δημοκρατικές αξίες.

*

Η ακροδεξιά ιδεοληψία οδηγεί μοιραία στον ιστορικό αναθεωρητισμό. Δειλά - δειλά, στη συστημική Δεξιά πληθαίνουν οι απόψεις που κάποτε οι ειλικρινείς δεξιοί δημοκράτες θα ντρέπονταν ακόμα και να ακούσουν: επί χούντας κοιμόμασταν με ανοιχτά παράθυρα. Η χούντα έφτιαξε δρόμους. Υπήρχε οικονομική ανάπτυξη και δεν έκλεβαν. Η χούντα δεν πείραξε κανέναν. Το Πολυτεχνείο στήθηκε από τον Ιωαννίδη. Οι νεκροί του Πολυτεχνείου είναι ψέμα. Η Μεταπολίτευση έφερε χάος και αναρχία στους δρόμους και υπονόμευσε τη βιομηχανική ανάπτυξη του τόπου. Και κοντά σ' αυτά, ένα αναμάσημα των μετεμφυλιακών ιδεολογημάτων για τον εγκληματικό χαρακτήρα του ΕΑΜ, τον προδοτικό ρόλο του ΚΚΕ, τους σφαγείς Βελουχιώτη, Μπελογιάννη κ.λπ., την ηθική αποκατάσταση των βασανιστών της Μακρονήσου και των βασανιστών της χούντας.

Έτσι, γι' αυτούς, το “Να τελειώνουμε με τη Μεταπολίτευση” σημαίνει παλινόρθωση της επίσημης μετεμφυλιακής και χούντικής ιδεολογίας, την οποία το 1974 εκπροσωπούσε μόνο ο Ελεύθερος Κόσμος του Σάββα Κωνσταντόπουλου, αλλά σήμερα εκφράζουν οι χουντικοί που βρίσκονται στην ηγεσία της Ν.Δ., όπως ο Μ. Βορίδης και ο Αδ. Γεωργιάδης, ακολουθούμενοι από πληθώρα μεσαίων στελεχών, οπαδών και ιστοσελίδων. Η συμπάθεια και η συγκίνηση που εκδηλώθηκαν για τα πρόσωπα του Ντερτιλή και του Παττακού με αφορμή τον θάνατό τους είναι ενδεικτικές αυτού του ιστορικού αναθεωρητισμού.

*

Όλες αυτές οι φωνές, που για δικούς της λόγους η καθεμία ζητούν “Να τελειώνουμε με τη Μεταπολίτευση” επί της ουσίας εννοούν “Να ξεμπερδεύουμε με τη δημοκρατία”. Γι' αυτό είναι σημαντικό να διατηρηθεί ζωντανή η ιστορική μνήμη της Μεταπολίτευσης και να μένει πάντοτε ανοιχτή και ζωντανή η συζήτηση για περισσότερη και καλύτερα εδραιωμένη δημοκρατία στον τόπο μας.

Γιατί δεν πρέπει να μειωθούν οι συντάξεις

Το ΔΝΤ επισημαίνει ότι «η απόφαση (21/6/2018) του Eurogroup διασφαλίζει τη μεσοπρόθεσμη βιωσιμότητα του χρέους, αναφέροντας ότι η Ελλάδα εξέρχεται από τα προγράμματα έχοντας εξαλείψει τις μακροοικονομικές ανισορροπίες»

Των Σάββα Γ. Ρομπόλη - Βασίλειου Γ. Μπέτση

Το ΔΝΤ επισημαίνει ότι «η απόφαση (21/6/2018) του Eurogroup διασφαλίζει τη μεσοπρόθεσμη βιωσιμότητα του χρέους, αναφέροντας ότι η Ελλάδα εξέρχεται από τα προγράμματα έχοντας εξαλείψει τις μακροοικονομικές ανισορροπίες». Παράλληλα, το ΔΝΤ επιμένει «στην αναγκαιότητα περαιτέρω περικοπής των συντάξεων από 1/1/2019, προκειμένου ο δείκτης συνταξιοδοτικές δαπάνες προς ΑΕΠ να διαμορφωθεί στο ανώτερο όριο (16% του ΑΕΠ) μέχρι το 2060, σημειώνοντας ότι οι εκκρεμείς μεταρρυθμίσεις και τα υψηλά πλεονάσματα αποτελούν εμπόδια για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας». 

Κατά συνέπεια, το ερώτημα που τίθεται είναι εάν επιβάλλονται ή όχι οι περαιτέρω μειώσεις των συντάξεων από την 1.1.2019. Διερευνώντας αναλυτικά τα σχετικά στατιστικά (πληθυσμός, προσδόκιμο όριο ζωής, ηλικία συνταξιοδότησης κ.λπ.) και οικονομικά (ΑΕΠ, ποσοστό απασχόλησης, επίπεδο μισθών, πληθωρισμός, δημόσια έσοδα - δαπάνες, ποσά αποπληρωμής χρέους, κ.λπ.) στοιχεία, με τη μεθοδολογία των χρηματοροών, αποδεικνύεται με τεκμηριωμένο τρόπο, όπως εξάλλου αποτυπώνεται στα διαγράμματα 1 και 2, ότι οι συντάξεις (κύριες και επικουρικές) δεν πρέπει να μειωθούν περαιτέρω από 1.1.2019 στη χώρα μας.

Πράγματι, από το Διάγραμμα 1 προκύπτει ότι ο δείκτης συνταξιοδοτικές δαπάνες προς ΑΕΠ, χωρίς τις μειώσεις των συντάξεων την 1/1/2019, παραμένει σε επίπεδα χαμηλότερα του 16% του ΑΕΠ. Επιπλέον, αξίζει να σημειωθεί ότι η μη εφαρμογή των μειώσεων των συντάξεων το 2019, όπως αποτυπώνεται στο Διάγραμμα 1, επηρεάζει ανοδικά τη συνταξιοδοτική δαπάνη, κυρίως την περίοδο 2020-2032, χωρίς όμως να υπερβαίνει το επίπεδο του 16% του ΑΕΠ. Από το 2032 μέχρι το 2060, παρατηρείται ότι είτε με τις μειώσεις είτε χωρίς τις μειώσεις των συντάξεων, ο δείκτης έχει την ίδια τιμή.

 Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι από το 2030 και μετά θα έχουν συνταξιοδοτηθεί όλοι οι λεγόμενοι παλαιοί ασφαλισμένοι, θα έχει αποβιώσει ο μεγαλύτερος αριθμός των σημερινών συνταξιούχων και οι νέοι πια συνταξιούχοι θα συνταξιοδοτούνται με τον Ν. 4387/2016. Αυτό σημαίνει ότι ο συγκεκριμένος νόμος θα εφαρμόζεται για 15 έτη, θα λαμβάνει υπόψη για τις συντάξιμες αποδοχές τον μέσο όρο των μισθών όλων των ετών ασφάλισης και οι συντελεστές αναπλήρωσης θα είναι σημαντικά χαμηλότεροι. Παράλληλα, η έρευνά μας αναφέρεται και σε έναν επιπλέον δείκτη, ο οποίος συνίσταται στο άθροισμα της κρατικής συμμετοχής στη δαπάνη για συντάξεις και του ετήσιου ποσού αποπληρωμής του χρέους προς το ΑΕΠ.

Ο δείκτης αυτός εξετάσθηκε για δύο περιπτώσεις: στη πρώτη περίπτωση θεωρήθηκε ότι θα εφαρμοστούν οι μειώσεις των συντάξεων την 1.1.2019 και στη δεύτερη περίπτωση ότι δεν θα εφαρμοστούν οι μειώσεις των συντάξεων την 1.1.2019. Ως ποσά των δόσεων για το χρέος, έχουν ληφθεί υπόψη αυτά που προκύπτουν μετά την απόφαση του Eurogroup και ως ετήσιος ρυθμός μεταβολής του ΑΕΠ θεωρείται 1% κατά μέσο όρο από το 2023 μέχρι το 2060. Από την επεξεργασία και ανάλυση (Διάγραμμα 2) αυτών των δεδομένων προκύπτει ότι για το έτος 2019 ο δείκτης αυτός στην περίπτωση της μείωσης των συντάξεων θα έχει τιμή 12,2% του ΑΕΠ, ενώ χωρίς τις μειώσεις των συντάξεων θα έχει τιμή 13,5% του ΑΕΠ, αντίστοιχα για το 2020 θα είναι 8,1% του ΑΕΠ με τις μειώσεις των συντάξεων και 9,4% του ΑΕΠ χωρίς τις μειώσεις των συντάξεων και το 2060 θα είναι 9,2% του ΑΕΠ με τις μειώσεις των συντάξεων και 9,2% του ΑΕΠ χωρίς τις μειώσεις των συντάξεων.

Κατά συνέπεια, και από τις δύο μεθοδολογικές προσεγγίσεις της έρευνάς μας προκύπτει ότι δεν θα πρέπει να μειωθούν περαιτέρω οι συντάξεις από 1.1.2019 στη χώρα μας, δεδομένου ότι χωρίς τις μειώσεις των συντάξεων: α) ο δείκτης συνταξιοδοτικών δαπανών προς ΑΕΠ καθ' όλη την περίοδο 2019-2060 δεν υπερβαίνει το όριο του 16% του ΑΕΠ και β) ο δείκτης του αθροίσματος της ετήσιας κρατικής συμμετοχής στη συνταξιοδοτική δαπάνη και του ετήσιου ποσού για αποπληρωμή του χρέους προς το ΑΕΠ διαμορφώνεται σε επίπεδα χαμηλότερα του 10% του ΑΕΠ, ποσοστό το οποίο δεν συνιστά εμπόδιο για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας. Κι αυτό γιατί διαμέσου του πολλαπλασιαστή των συντάξεων θα διευρυνθούν οι όροι αναπαραγωγής και ανάκαμψης της πραγματικής οικονομίας και ως εκ τούτου θα αποτραπούν οι υφεσιακές επιπτώσεις της μείωσης των συντάξεων και η επιδείνωση του βιοτικού επιπέδου των συνταξιούχων.

* Ο Σάββας Γ. Ρομπόλης είναι ομότιμος καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου και ο Βασίλειος Γ. Μπέτσης είναι υποψήφιος διδάκτωρα Παντείου Πανεπιστημίου